Hərbi xidmətə çağırış sisteminin dəyişdirilməsinə mütləq ehtiyac var - AÇIQLAMA

Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırış sisteminin dəyişdirilməsi və alternativ xidmət modellərinin tətbiqi ordunun komplektləşdirilməsi baxımından yeni imkanlar yarada bilər. Belə bir keçidin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi üçün həm ordunun kadr ehtiyacları, həm də xidmət modellərinin hüquqi və praktiki mexanizmləri nəzərə alınmalıdır.

Bəs, alternativ xidmət modellərinin tətbiqi ordunun komplektləşdirilməsinə necə təsir göstərə bilər və peşəkar ordunun formalaşdırılması prosesində çağırış sisteminin rolu necə dəyişə bilər?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən hərbi ekspert Üzeyir Cəfərov bildirib ki, Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırış sisteminin dəyişdirilməsinə mütləq ehtiyac var.

"Şəxsən düşünürəm ki, ildə dörd dəfə çağırışın həyata keçirilməsi həm böyük yükdür, həm də Silahlı Qüvvələr üçün əlavə çətinliklər yaradır. İldə dörd dəfə çağırışı həyata keçirmək üçün Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti bəzən Silahlı Qüvvələrin sifarişini yerinə yetirmək, keyfiyyətli, yəni fiziki baxımdan hazırlıqlı çağırışçıları seçməkdə müəyyən çətinliklərlə üzləşir. Əgər ildə iki dəfə çağırış olsa, əksər ölkələrdə olduğu kimi, həm daha keyfiyyətli çağırışçılar seçmək, həm də vaxt baxımından onları nəzəri və praktiki olaraq müəyyən dövr hazırlamaq mümkün olar".

Ekspert bildirib ki, alternativ xidmətlə bağlı isə çox təəssüf ki, Milli Məclis hələ də bu barədə qanunun qəbuluna tələsmir:

"Əvvəllər bununla bağlı əsas arqument kimi Qarabağ məsələsinin həll olunmaması, gələcəkdə müharibə olacağı təqdirdə kimlərinsə alternativ xidməti seçərək hərbi xidmətə getməməsi göstərilirdi. Mən o zaman da demişdim, indi də həmin fikri təkrar edirəm: xidmət etmək istəməyən insan, hətta güllə altında belə olsa, xidmət etməyəcək və bunun üçün müxtəlif bəhanələr tapacaq. Əgər insan Vətən qarşısında öz borcunu yerinə yetirmək istəyirsə, nə olursa-olsun, həmin borcu vicdanla yerinə yetirəcək. Alternativ xidmət haqqında qanun mütləq qəbul olunmalıdır. Bu istiqamətdə artıq çox gecikirik. Azərbaycana beynəlxalq qurumlar tərəfindən irad bildirilən məsələlərdən biri də həmin qanunun hələ də qəbul olunmamasıdır. 1990-cı illərdən bu yana alternativ xidmətlə bağlı müxtəlif müzakirələr aparılır, amma məsələ hələ də öz həllini tapmayıb. Hesab edirəm ki, alternativ xidmət haqqında qanun qəbul olunandan sonra Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin və digər qurumların da işi müəyyən qədər yüngülləşəcək. Çünki alternativ xidmət o demək deyil ki, insan istədiyi halda bu xidməti seçə bilər. Bunun üçün tutarlı əsaslar və dəlillər olmalıdır. Əgər belə əsaslar yoxdursa, şəxs alternativ xidməti seçə bilməz. Alternativ xidmət dini inancına görə və ya fiziki sağlamlığı ilə bağlı müəyyən problemləri və çətinlikləri olan şəxslər üçün nəzərdə tutula bilər".

Onun sözlərinə görə, alternativ xidmət digər xidmətdən heç də asan olmamalıdır:

"Məsələn, ali təhsilli şəxs bir il müddətinə hərbi xidmət keçirsə, alternativ xidmət seçən şəxs bir il yarım və ya iki il xidmət etməli ola bilər. Orta təhsilli şəxs alternativ xidmət seçərsə, onun xidmət müddəti bir il yarım əvəzinə iki il və ya iki il yarım ola bilər. Bu xidmət Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində olan müəssisələrdə, Səhiyyə Nazirliyinin xəstəxanalarında və ya reabilitasiya mərkəzlərində həyata keçirilə bilər. Yəni alternativ xidmət asan xidmət kimi qəbul edilməməlidir. Bunun özünün müəyyən incəlikləri və nüansları var və onlar da nəzərə alınmalıdır. Bir sözlə, əgər peşəkar ordu formalaşdırırıqsa, alternativ xidmət haqqında qanun da olmalıdır, çağırış sistemi də təkmilləşdirilməlidir. Peşəkar ordu quruculuğunda bu amillər həmişə böyük rol oynayır".

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin