Kəndli ucuz satır, marketdə od qiymətinə: Məhsulun qiymətini kim müəyyənləşdirir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Kəndli ucuz satır, marketdə od qiymətinə: Məhsulun qiymətini kim müəyyənləşdirir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMAKənd təsərrüfatında illərdir həllini gözləyən problemlərdən biri də fermerin yetişdirdiyi məhsulu saxlaya və bazara birbaşa çıxara bilməməsidir. Xüsusilə meyvə-tərəvəz istehsal edən kəndlilər soyuducu anbarların çatışmazlığı səbəbindən məhsullarını uzun müddət saxlaya bilmir, tez xarab olan məhsulu aşağı qiymətə satmağa məcbur qalırlar. Nəticədə kəndlidən ucuz qiymətə alınan məhsul bazar və marketlərdə dəfələrlə baha qiymətə istehlakçıya təqdim olunur.

Problem illərdir mediada gündəmə gətirilsə də, kəndlinin məhsulunu öz qiymətinə satmasına imkan verən effektiv mexanizmlərin formalaşdırılması məsələsi hələ də müzakirə mövzusudur. Bəs kəndlinin zəhmətlə yetişdirdiyi məhsulun qiymətini müəyyənləşdirməsinə mane olan əsas amil nədir? Soyuducu anbarların çatışmazlığı, vasitəçilər, satış kanalları, yoxsa bazardakı digər amillər?
Kəndli ucuz satır, marketdə od qiymətinə: Məhsulun qiymətini kim müəyyənləşdirir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMAMövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, burada söhbəti bir nəfərdən və ya konkret qurumdan çox, kəndlidən istehlakçıya qədər formalaşmış bazar zəncirindən getdiyini düşünürəm. Kəndlinin məhsulunu birbaşa marketə çıxara bilməməsinin əsas səbəbləri soyuducu və anbar infrastrukturunun çatışmazlığı, logistika xərcləri, məhsulun standartlaşdırılması və qablaşdırılması, market şəbəkələrinin təchizat tələbləri, həmçinin kəndlinin bazarlıq gücünün zəif olmasıdır.

Kəndlinin əsas problemi odur ki, məhsulu yetişəndə satmalıdır. Onun məhsulu uzun müddət saxlamaq üçün soyuducusu yoxdursa, alıcının qarşısında seçim imkanları azalır. Bu vəziyyətdə məhsulu tez satmağa məcbur olur və vasitəçi onun bu zəif mövqeyindən istifadə edərək qiyməti aşağı sala bilir. Məhsul şəhərə çatdıqda isə nəqliyyat, çeşidləmə, itki, anbar, topdansatış və pərakəndə marjaları qiymətin üzərinə əlavə olunur. Nəticədə kəndlinin ucuz satdığı məhsul Bakıda istehlakçıya xeyli baha başa gəlir.

Ona görə kəndlinin öz məhsulunu marketə istədiyi qiymətə çıxara bilməməsinin arxasında mütləq "gözəgörünməz bir güc" axtarmaq düzgün yanaşma deyil. Burada daha çox fermerin bazara çıxış imkanlarının zəifliyi və təchizat zəncirində bazarlıq gücünün qeyri-bərabər bölüşdürülməsi problemi var. Kəndli pərakəndə satış bazarına birbaşa çıxmaq istəyirsə, məhsulun həcmi, keyfiyyət standartları, qablaşdırma, fasiləsiz tədarük və logistika kimi tələbləri də yerinə yetirməlidir. Tək bir fermerin bunları təmin etməsi isə çox vaxt çətin olur.

Problemin illərlə həll olunmamasının əsas səbəblərindən biri də kənd təsərrüfatında istehsalın artırılmasına daha çox diqqət verilməsi, məhsulun istehsaldan sonrakı mərhələsinin isə eyni səviyyədə inkişaf etdirilməməsidir. Fermerə "daha çox istehsal et" deməklə məsələ bitmir. Məhsulun saxlanması, çeşidlənməsi, qablaşdırılması, daşınması və satışının təşkili də istehsal qədər vacibdir.

Əgər məqsəd kəndlinin məhsulunu daha əlverişli qiymətlə satmasını təmin etməkdirsə, rayonlarda soyuducu anbarların və logistika mərkəzlərinin genişləndirilməsi, fermer kooperativlərinin gücləndirilməsi, elektron fermer-bazar platformalarının yaradılması və market şəbəkələrinin yerli istehsalçıdan birbaşa alış imkanlarının artırılması daha real həll yollarıdır. Əks halda kəndli məhsulu yetişdirir, amma qiyməti müəyyən edən tərəf çox vaxt məhsulu istehsal edən deyil, onu sonrakı mərhələlərdə bazara çatdıran iştirakçılar olur.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 641   Tarix: 01 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi

Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin

16 noyabr
.

İçərişəhərdə maşın park etməyin saatı 5 manatdır - RƏSMİ

"Qeyri-rezidentlər üçün qüvvədə olan tariflər ilk 15 dəqiqə üçün 3 manat, sonrakı hər saat üçün isə 5 manat təşkil edir. Avtomatlaşdırılmış sistem tərəfindən hesablanan 6 saat 4 dəqiqəlik parklanma müddəti üzrə 33 manatlıq ödəniş də müəyyən edilmiş tariflərə uyğundur. Tariflər və giriş şərtlər

16 noyabr
.

Uşaqları nəzarətsiz qoymayın! - Nazirlikdən müraciət

Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) uşaqların təhlükəsizliyi ilə bağlı əhaliyə müraciət edib. xəbər verir ki, müraciətdə deyilir:. "Fövqəladə Hallar Nazirliyi tərəfindən əhali arasında aparılan kütləvi maarifləndirmə işlərinə baxmayaraq, bir sıra hallarda azyaşlıların nəzarətsiz qalması nəticəsind

17 noyabr
.

Məşhur salonlar şəbəkəsinin rəhbəri ilə bağlı məhkəmədən qərar

"Beautytime" salonlar şəbəkəsinin rəhbəri Könül Həmzəyevanın təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunduğu işlərdən biri yekunlaşıb. "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, xüsusi ittihamçı Röyal Masiyevin şikayəti əsasında Könül Həmzəyevanın Cinayət Məcəlləsinin 147.2-ci (ağır cinayə

16 noyabr
.

Milli kimliyin qorunması, Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətini və teleradionun dövlətçilik tariximizdək

16 noyabr
.

Azərbaycanda yerli QHT-lər yenidən qeydiyyata alınacaq

Azərbaycanda yerli QHT-lər və xarici QHT-lərin filial və ya nümayəndəlikləri qanunvericiliyə ediləcək dəyişikliklərlə əlaqədar yenidən dövlət qeydiyyatına alınmaq üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanına müraciət etməli olacaqlar. xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin 17 və 18 noyabr tarixlərində keçiriləcə

17 noyabr
.

Universitetlərə qəbul imtahanları ləğv edilə bilər? - Azərbaycanda yeni sistemə keçid mümkündürmü? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dünyanın bir sıra ölkələrində universitetlərə qəbul zamanı abituriyentlərin orta məktəb illərindəki akademik göstəriciləri əsas meyar kimi nəzərə alınır. Bu təcrübə Azərbaycanda da ali təhsil müəssisələrinə qəbul sisteminin dəyişdirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Bəs ölkəmizdə qəbul imtahanlarını

17 noyabr
.

Din xadimləri ilə bağlı iddiaya - Rəsmi reaksiya

"Son günlər bəzi media subyektlərində və sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı guya əvvəllər mövcud olmayan yeni məhdudiyyətin tətbiq edildiyi barədə həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar yayılıb. Mövcud qanunvericilik aktları nəzərə alınmada

17 noyabr
.

Dünyada ərzaq ucuzlaşır, Azərbaycanda isə bahalaşır - Səbəb nədir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Dünya bazarında ərzaq məhsullarının qiymətində azalma müşahidə olunsa da, bu tendensiya Azərbaycanın daxili bazarında özünü eyni şəkildə göstərmir. FAO-nun oktyabr ayı üzrə göstəricilərinə əsasən, qlobal Ərzaq Qiymətləri İndeksi 1,2 faiz azalıb. Azərbaycanda isə əksinə, həmin ay ət və ət məhsulları

17 noyabr