Məktəbdə nizam-intizam niyə vacibdir? - Qaydalar olmadan keyfiyyətli təhsil mümkündürmü?

Məktəb yalnız şagirdlərə bilik verən müəssisə deyil, həm də onların şəxsiyyət kimi formalaşdığı, məsuliyyət və davranış mədəniyyəti qazandığı bir mühitdir. Bu mühitdə nizam-intizamın qorunması, müəyyən edilmiş qaydalara əməl olunması və qarşılıqlı hörmətin təmin edilməsi təhsilin ayrılmaz hissəsidir. Bəs məktəbdə qayda-qanuna nəzarət nə üçün bu qədər vacibdir?

Əslində, təhsil dedikdə yalnız dərsliklər, müəllimlərin izahları və imtahan nəticələri nəzərdə tutulmamalıdır. Şagirdin dərsə vaxtında gəlməsi, müəllimin əməyinə hörmət etməsi, sinif yoldaşlarının təhsil almaq hüququnu nəzərə alması da təhsilin keyfiyyətini müəyyənləşdirən amillərdəndir. Sinifdə intizam yoxdursa, müəllim mövzunu nə qədər yaxşı izah etsə də, bütün şagirdlərin dərsdən eyni səviyyədə faydalanması çətinləşir.

Məhz buna görə məktəblərdə geyim qaydalarına və daxili intizama nəzarət məsələsi əhəmiyyətsiz hesab edilə bilməz. Vahid məktəbli forması şagirdlərə məktəbin ümumi qaydalarının olduğunu xatırladır, onların təhsil mühitinə uyğunlaşmasına kömək edir. Eyni zamanda, geyimin şagirdlər arasında sosial fərqlərin nümayiş etdirilməsi vasitəsinə çevrilməsinin qarşısını qismən ala bilər.

Bununla belə, nizam-intizamı yalnız geyimlə ölçmək düzgün olmazdı. Səliqəli forma geyinən, lakin dərs prosesinə mane olan şagirdlə qaydalara əməl edən şagird arasında fərq var. Deməli, əsas məsələ təkcə zahiri görünüş deyil, məktəbdə məsuliyyətli davranışın formalaşdırılmasıdır.

Bu baxımdan, məktəblərdə geyim qaydalarına əməl olunması ilə bağlı monitorinqlərin təşkili diqqətəlayiqdir. Belə tədbirlər müəyyən edilmiş tələblərin formal xarakter daşımamasına və məktəblərdə qaydalara münasibətin güclənməsinə xidmət edə bilər.

Unutmaq olmaz ki, qaydalar yalnız yazılı sənədlərdə qalanda deyil, gündəlik həyatda tətbiq ediləndə nəticə verir. Məktəb rəhbərliyi qaydalara ardıcıl nəzarət etməli, müəllimlər nümunə göstərməli, valideynlər isə uşaqlarına məsuliyyət hissini aşılamalıdır. Qaydalara əməl edən şagirdlə pozuntuya yol verən şagirdə eyni yanaşmanın göstərilməsi də ədalət prinsipinə uyğun deyil; hər bir hal obyektiv qiymətləndirilməlidir.

Ən vacib məqam isə budur: məktəbdə nizam-intizamın məqsədi uşaqları sıxışdırmaq deyil, onları məsuliyyətli və cəmiyyətə hörmətlə yanaşan insanlar kimi yetişdirməkdir. Qayda-qanun olmayan yerdə tədrisin keyfiyyətini qorumaq çətinləşir. Buna görə də məktəbdə intizamın təmin olunması əlavə tələb deyil, sağlam təhsil mühitinin zəruri şərtlərindən biridir.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin