Vahid məktəbli forması ətrafında müzakirələr: YAP-ın mövqeyi və Azərbaycan-Türkiyə həmrəyliyinin siyasi mesajı

Vahid məktəbli formasının tətbiqi ətrafında yaranan müzakirələrə yalnız təhsil sahəsinə aid məsələ kimi yanaşmaq düzgün olmazdı. Bu mövzu bir tərəfdən məktəblərdə bərabərliyin, nizam-intizamın, sosial həmrəyliyin və vahid təhsil mühitinin qorunması ilə bağlıdırsa, digər tərəfdən cəmiyyətdə ictimai məsuliyyətin, milli-mənəvi dəyərlərə münasibətin və xarici təsirlərə qarşı sağlam informasiya mövqeyinin nə dərəcədə formalaşdığını göstərir. Yeni Azərbaycan Partiyasının bu məsələ ilə bağlı mövqeyi və Milli Məclisin Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun bəyanatı kontekstində mövzu daha geniş siyasi və ictimai məna kəsb edir.

Məktəbli forması ilk növbədə təhsilalanlar arasında sosial fərqlərin zahiri nümayişini azaltmağa, uşaqların diqqətini geyim yarışından təhsilə, biliyə və şəxsi inkişafa yönəltməyə xidmət edən vasitələrdən biridir. Müxtəlif sosial-iqtisadi imkanlara malik ailələrin uşaqlarının eyni məktəb mühitində təhsil aldığı nəzərə alınarsa, vahid geyim prinsipi məktəbdə bərabərlik hissinin gücləndirilməsinə töhfə verə bilər. Bu yanaşma uşaqların maddi imkanlarına görə bir-birindən fərqləndirilməsinin qarşısını almaq, onların kollektivə mənsubiyyətini gücləndirmək və təhsil müəssisəsində ümumi qaydalara hörmət formalaşdırmaq baxımından əhəmiyyətlidir.

Lakin vahid məktəbli formasının əhəmiyyəti yalnız geyimlə məhdudlaşmır. Məktəb uşaqların bilik əldə etməklə yanaşı, ictimai davranış, məsuliyyət, qarşılıqlı hörmət və vətəndaşlıq mövqeyi qazandığı əsas institutlardan biridir. Məktəbdə müəyyən edilmiş qaydalara əməl etmək uşaqlarda intizam vərdişlərinin formalaşmasına kömək edir. Bununla belə, vahid forma təhsilin keyfiyyətini öz-özünə yüksəltmir. Onun real faydası müəllimlərin peşəkarlığı, tədrisin səviyyəsi, məktəblərdə təhlükəsizliyin təmin edilməsi, valideyn-məktəb əməkdaşlığı və şagirdlərin hüquqlarına hörmətlə birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının vahid məktəbli formasına münasibəti də təhsildə nizam-intizam, sosial bərabərlik və milli dəyərlərin qorunması kimi məsələlər kontekstində nəzərdən keçirilə bilər. Burada əsas məqam ondan ibarətdir ki, təhsil sahəsində qəbul edilən qərarlar emosional mübahisələrə deyil, ictimai marağa, uşaqların mənafeyinə və məktəb mühitinin sağlamlaşdırılmasına əsaslanmalıdır. Vahid forma ilə bağlı müzakirələrdə də məsələnin mahiyyətini təhrif etmək, onu cəmiyyətdə qarşıdurma yaratmaq üçün vasitəyə çevirmək əvəzinə, təhsilin inkişafına verə biləcəyi töhfəni obyektiv qiymətləndirmək vacibdir.

Eyni zamanda, hər hansı siyasi təşkilatın mövqeyi haqqında danışarkən onun rəsmi bəyanatlarında yer alan konkret fikirlərlə ümumi siyasi qiymətləndirmələri fərqləndirmək lazımdır. YAP-ın mövqeyinin ictimaiyyətə çatdırılması zamanı əsas diqqət təhsilin inkişafı, uşaqların bərabər imkanları, milli-mənəvi dəyərlər və cəmiyyətin gələcəyi ilə bağlı arqumentlərə yönəldilməlidir. Belə yanaşma mövzunun siyasi şüarlardan kənarda, məzmun və nəticələr əsasında müzakirəsinə imkan yaradır.

Aydın Hüseynov
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin