Alimlər Sibir mamontunun məhv olma səbəbini müəyyənləşdirdi
Torpaq nümunələri üzrə DNT-nin öyrənilməsinə əsaslanan tədqiqatın nəticələri göstərir ki, Sibirdə tüklü mamontun nəslinin kəsilməsi səbəbi insanlar deyil, iqlim dəyişikliyi olub. Tədqiqatın nəticələri "Nature" jurnalında dərc edilib.
Mamontlar və onların əcdadları Yer üzündə beş milyon ildən çox yaşayıb və həmin müddət ərzində təkcə bir buzlaq dövrü olmayıb. Minilliklər ərzində mamontlar onları ovlayan, ətindən qida kimi, sümüyündən, dişindən təsərrüfatda müxtəlif məqsədlərlə istifadə edən insanlarla yanaşı yaşamışlar. Hətta yaşı 30 min il olan fleyta mamont sümüyündən düzəldilib. Buna görə də mamont nəslinin kəsilməsi səbəblərindən biri olaraq insan fəaliyyəti göstərilir.
Kembric Universiteti Müqəddəs İohann Kollecinin professoru və Kopenhagen Universiteti yanında Lundbek Fondu Geogenetika Mərkəzinin direktoru Eske Villerslevin rəhbərliyi ilə on ölkədən alimlərin reallaşdırdığı layihə bunun belə olmadığını sübut edir.
İyirmi il ərzində alimlər Arktikada mamont qalıqlarının tapıldığı yerlərdən torpaq nümunələri toplayıb, bitki və heyvan qalıqlarının analizi üçün onlardan DNT ayırıblar. Sekvenləmə qabaqcıl texnologiyalarının tətbiqi onlara bu nümunələr üzrə ölmüş heyvanların yaşayış şəraitini bərpa etməyə imkan verib.
Tədqiqatçıların fikrincə, problem iqlim dəyişikliyində deyil, onun sürətindədir. İstiləşmə zamanı landşaft kəskin dəyişəndə, otlaqların yerini meşə və bataqlıq tutanda və qida azalanda nəhəng heyvanlar mühitə lazımi qədər tez adaptasiya ola bilməyib.
Müəlliflər e-DNT əsasında yaradılmış xəritəni tüklü mamont populyasiyalarının yayılma xəritəsi ilə birləşdiriblər və göstəriblər ki, zaman keçdikcə heyvanların ölçüsü və genetik müxtəlifliyi azalmağa başlayıb. Bu, sağ qalmağı daha da çətinləşdirib.
Tədqiqata görə, iqlimin daha rütubətli olması və buzlaqların əriməsi nəticəsində göl, çay və bataqlıqlar yaranıb. Ekosistem dəyişib, bitki biokütləsi azalıb və ekosistem mamont sürüsünü saxlaya bilməyib. İnsanlar onlara ümumiyyətlə təsir etməyib. Özü də ətrafda ov etmək üçün daha çox heyvan olub.
Layihə çərçivəsində alimlər Pleystosen dövrünə aid 1500 arktik bitkinin DNT-ni ilk dəfə sekven ediblər. Sübut olunub ki, mamontların yaşadığı tundra çölləri unikal ekosistemə malik olub.
Tədqiqat bu ekosistemin 50 min illik təkamül tarixinin əhatə edir. Alimlərin fikrincə, ekosistemin dəyişməsi nəinki mamontların, bütövlükdə regionun meqafaunasının məhvinə səbəb olub.(publika.az)
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1683 Tarix: 25 oktyabr 2021
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHər kəs xeyirli hesab edir, ən riskli ət növü açıqlandı
Bəzi ət növlərinin yüksək doymuş yağ və duz tərkibi ilə ürək-damar sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayan mütəxəssislər xüsusilə 4 ət növünün istehlakında diqqətli olmağı tövsiyə edirlər. xəbər verir ki, yağlı ət hissələrinin və emal olunmuş məhsulların həddindən artıq istehlakı "pi
7 noyabrBu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər
2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ
12 noyabrQədim Misirdə pişiklərə münasibətin görünməyən tərəfi üzə çıxıb
Qədim Misirdə müqəddəs hesab edilən pişiklərin əslində ağır şəraitdə yaşadığı məlum olub. xəbər verir ki, alimlər Vyana Təbiət Tarixi Muzeyində saxlanılan qədim Misir pişiklərinə aid 131 kəlləni araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələri "Journal of Archaeological Science" elmi jurnalında dərc olunub
14 noyabrƏvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?
Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını
15 noyabrEvdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?
Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları
15 noyabrGöbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?
Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal
12 noyabrQadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB
Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay
15 noyabrTurşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?
Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank
8 noyabrQuru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq
"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv
13 noyabr