"Ailəli olduğunu bildikdə, kənar gözlə baxmazdılar" - Mehriban Zeynalova

Ailə təməlinin zəifləməsi, münasibətlərdə hörmətin, inamın şübhə ilə əvəz olunması sonda faciə ilə nəticələnir. Ailə dəyərlərinin azaldığı bir vaxtda, kişinin öz həyat yoldaşını öldürməsi barədə xəbərlərin artdığı dönəmdə artıq qadınların da öz ərlərini öldürməsi faktları çoxalmaqdadır. Buna "Həmişə kişi etməyəcək ki, qadın da yaxşı edir" deyə müsbət yanaşanlar var. Halbuki söhbət insandan, canlı, ali varlıqdan gedir.

"Təmiz Dünya" Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirib ki, ailədaxili münaqişələrin faciə ilə nəticələnməsi zorakılığın yayılması deməkdir:

"Tələsik və məcburi evliliklər var ki, onlar nəsil artırmaq üçün, müxtəlif maraqlar çərçivəsində baş verir. Ailədə gərginliyin artmasına səbəb dedi-qodu, ailəyə kənardan müdaxilələr, cütlüyün müstəqil qərar qəbul edə bilməməsi olur.

Digər məsələ isə davranış dəyişikliyidir. Ailə qurduqdan sonra qadının da, kişinin də davranışında dəyişikliklər olur.

Telefonlar, sosial şəbəkələr, ən başlıcası isə şübhələr faciələrə yol açır. Ailə üzvlərindən hansınınsa gizlin şəkildə sosial şəbəkə istifadəçisinə çevrilməsi də müəyyən dərəcədə ailədaxili gərginliyin artmasına səbəb olur. Ailənin təməlinə şübhə düşürsə, onun bütöv, uzunömrlü olması çətin olur.

Hesab edirəm ki, cinayətin ən böyük səbəblərindən biri elə şübhələrdir. Çox vaxt heç bir əsas olmadan, hansısa bir söz, geyim qarşı tərəfi özündən çıxarır, şübhələnir ki, davranışındakı dəyişikliklər başqasına görədir. Araşdırmadan, ünsiyyət qurmadan zorakılığa əl atılır.

Sosial şəbəkələrdə qadınları yoldan çıxaran sui-istfadəçilər var ki, onlar nə məsulliyyət hiss edir, nə vicdan əzabı çəkir, kiminsə həyatını məhv etmək barədə narahat olmurlar. Bu cür insanları qınayan, onlar haqqında danışan olmur.

Bizim dəyərlər sistemimiz var. Əvvəllər kiminsə ailəli olduğunu bildikdə, ona kənar gözlə baxılmazdı. Bu, kişinin özünün şərəf məsələsidir. İndi isə kişi görür ki, qadın ailəlidir, başlayır ona hansısa təkliflər etməyə, şirnikləndirici sözlər deməyə. Sonda, təbii ki, bu münasibət yarıda qalır. Nəticədə, ailələr dağılır, qadın cinayət qurbanına çevrilir, kişi tərəf isə qatil olur və s.

Bəzən qadına qarşı zorakılıq olur, qadına münasibətdə onun düşüncəsi, hissləri nəzərə alınmır və qadın da əvvəlki kimi "itaət göstərmədikdə", bu, qarşı tərəfi qəzəbləndirir və qətl baş verir.

Qadınların ərini öldürməsinə səbəb isə daha çox uzunmüddətli zorakılığın nəticəsində adekvat cavab verməsi olur. Hər iki halda, insan öldürülməsi cinayətdir, düzgün bir hərəkət deyil.

Yaxşı olar ki, içində şübhə olan insanlar mütəxəssisə, psixoloqa müraciət etsinlər.

Əvvəllər elçilik olanda, kifayət qədər bir-birilərindən məlumat toplayardılar. Bu zaman qızın da, oğlanın da dəyərli olduğu göstərilər, araşdırma aparmaqla əminlik yaradardılar. İndi isə gənclər araşdırmanı rədd edir, "mən onu yaxşı tanıyıram" deyirlər.

Əksər hallarda biz - həm qadınlar, həm kişilər - evlənənə qədər özümüzü ideal göstərməyə çalışırıq. Sonradan bu davranış dəyişdikdə münaqişələrin əsas səbəblərindən birinə çevrilir.

Ona görə də evlilik vaxtı tərəflər öz qüsurlarını, üstün və mənfi cəhətlərini bir-birilərinə açıq şəkildə deməlidirlər.

Yaxşı olar ki, evlənməmişdən əvvəl psixoloqa müraciət edib, ən azından bir-birilərinin zorakılığa meyilli olub-olmamasını aydınlaşdırsınlar".

Aygün Osmanlı

Telegramda izləyin