Bizə nə gərəkdir: qanun, yoxsa ədalət?

Bizə nə gərəkdir: qanun, yoxsa ədalət?"Ədalət məhkəməsi", "Ədalət zəfər çalsın", "Qanunun ədalət tələbi"... Tanış, çox işlənən və bəlkə də klişe ifadələrdir.

Fəqət, məni maraqlandıran bir sual var: Qanun nə dərəcədə ədalətdir və ədaləti qanunla təmin etmək olarmı?

Qanunla ədalət arasında fərq odur ki, qanun hamı üçündür, hərəninsə öz ədaləti var.

Məsələn, istənilən cəmiyyətdə bəs deyincə insan yaşayır ki, onlar ət yemir, avtomobillərin elektriklə işləməsini tələb edirlər. Bəzilərisə var ki, insanların ümumiyyətlə, yoxa çıxmasını, bitkilərlə heyvanların tam asudə var olmalarını arzulayırlar.

Bəziləri isə tam əksinə, deyirlər ki, heyvanları zooparkda görsək, bəsdir, hər tərəf beton və asfalt olmalıdır.

Bəziləri deyirlər ki, cəmiyyət dini qanunlarla və qaydalarla idarə olunmalıdır - bəzilərisə əmindirlər ki, din bəşəriyyətin inkişafına mane olur.

Bəziləri deyirlər ki, dünyada hamı xristian olmalıdır - bəziləri buyururlar ki, xeyr, İslam dünyada bərqərar olmalıdır.

Bəziləri üçün keyfiyyətsiz ərzağın dükanda ucuz qiymətə satılması əladır - bəziləri isə ucuz ətin şorbasının pis olduğunu qətiyyətlə söyləyirlər.

Bəziləri üçün mühafizəkar geyim şərtdir - bəziləri isə sərbəst geyimi asudə yaşam atributu sayır.

Bəzilər bəzilərdən həmişə, hər zaman, hər yerdə çox fərqlənib.
Bizə nə gərəkdir: qanun, yoxsa ədalət?Hətta bir olduqlarını, vəhdət təşkil etdiklərini deyənlər də fərqlidir və bəzən düşməndir.

Xristianlar xristianları, müsəlmanlar müsəlmanları, buddistlər buddistləri daim öldürüb - paradoks deyil bu.

Çünki onların hər birinin öz ədalət meyarı var.

Ədalətləri fərqli olan insanların bir cəmiyyətdə yaşaya bilmələri üçün insan övladı əlahəzrət Qanunu fikirləşib, ixtira və kəşf edib.

Qanunlarda heç vaxt ədalət olmayıb, yoxdur və olmayacaq. Qanunlar bunun üçün deyil.

Qanunlar yazılıb ki, cəmiyyətin bütün üzvləri, yəni fərdlər, individlər birgəyaşamın eyni qaydalarına riayət etsinlər, ali və ilahi ədalət uğrunda bir-birlərinə qənim kəsilməsinlər.

Qanunda ədalət aramayın.

Qanun sadəcə, qaydalar, hərflər və durğu işarələri toplusudur.

Qanunun hərfinə və məğzinə görə, evimə girmiş oğrunu balta ilə vuran adam həbs ediləcək.

Amma evində, elə həmin yerdə balta saxlayan adam qanun qarşısında məsuliyyət daşımır.

Niyə?

Çünki niyyət yoxdursa, cinayət də yoxdur.

Məhz bu səbəbdən əynində forma olan adam cinayətkarı, manyakı, yaramazı hadisə yerində güllələsə, cəzalanmayacaq. Tam əksinə, hələ bəlkə ona mükafat da verəcəklər.

Amma həmin anda, hadisə yerinin yanından keçən adi adam cinayətkarı cəzalandırsa, mütləq həbs ediləcək.

Və ya kimisə girov götürmüş şəxsə qarşı əməliyyat keçirən, onu zərərsiz hala gətirən bir dəstə polisə mükafat veriləcək.

Bunu xüsusi əmr, tapşırıq və göstəriş olmadan, müstəqil şəkildə edən polislər isə cəzalanacaq, onlar vəzifə səlahiyyətlərini aşmaqda suçlanacaqlar.

Qanunvericilikdə ədalət olmur, çünki qanunlar insanları cəmiyyətin maraqları istiqamətində yönləndirən qaydalar toplusudur.

Qanun tələb edir ki, insanlar cinayətkarı cəzalandırmasınlar, onu tutub polisə təhvil versinlər. Alınmırsa, cinayətkarı bunun üçün xüsusi səlahiyyəti olan adamlar etməlidir.

Adi misal: küçə ilə gedirsiniz, birinin başqasını qarət etməyə çalışdığını görürsünüz. Dayanmalı, polis çağırmalısınız. Özünüz ədalətə can atsanız - həbs ediləcəksiniz.

Əsrlərdir qanunlar belə işləyir.

Oğruların və quldurların mağara qarşısındakı ağacdan asılmasından, canilərin meydanda edam edilməsindən, duellərdən və "ədalətli cəza"lardan tutmuş, məhkəmə iclaslarına, təzminatlara və kassasiya şikayətlərinədək qanunvericilik uzun yol keçib.

Qanunları bəyənməyə bilərik. Hətta bəzilərini sərt və ya əksinə, yumşaq saya bilərik.
Lakin onlar varsa, cəmiyyət də o qanunlarla yaşayırsa, deməli, həmin cəmiyyət sakit və stabil yaşamı üçün bu qiyməti ödəməyə razıdır.

Sənaye dövründə yaşayırıq. Bu dövr əmək bölgüsü, dəqiq ixtisaslaşma zamanı olduğundan cinayətkarların cəzalandırılması ilə də buna məsul edilmiş adamlar məşğul olmalıdır - sənətçilər, dərzilər, fermerlər və ya müəllimlər yox.

Məhz bu səbəbdən adi vətəndaşa cinayətkarlıqla bildiyi kimi, ədalətli saydığı təki mübarizə aparmağı qanun yasaqlayır.

Qanunun ədaləti olmadığı kimi, ədalətin də qanunu olmur./milli.az


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 2169   Tarix: 14 aprel 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Ustalar.az ustalar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Musiqi insanları niyə yeniyetməlik illərinə qaytarır? - Alimlər səbəbini araşdırıb

Musiqi dinləmək insanlarda keçmişə, xüsusilə də yeniyetməlik dövrünə aid xatirələri canlandıra bilər. Yeni araşdırma göstərib ki, eyni janr və dövrə aid mahnılar fərqli insanlarda oxşar xatirələr oyadır. xəbər verir ki, bu nəticə ABŞ-ın Prinston Universitetinin alimlərinin apardığı tədqiqatda ortay

18 noyabr
.

İnsan ölənə yaxın bu 4 sözü deyir - "Səni sevirəm"...

İnsan həyatının son anlarında nələr düşünür və hansı sözləri deməyə çalışır? Uzun illər ağır xəstələrlə çalışan məşhur onkoloq insanların ölümə yaxın vaxtlarda ən çox işlətdikləri dörd ifadəni açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tanınmış onkoloq, yazıçı və Pulitser mükafatı laureatı Siddharth

15 noyabr
.

Uşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?

Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı

15 noyabr
.

Göbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?

Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal

12 noyabr
.

Arıqlamaq üçün 18:00-dan sonra yemək yeməyənlərə - Xəbərdarlıq

Endokrinoloq Qriqori Dolquşin arıqlamaq istəyən şəxslərin saat 18:00-dan sonra qidadan tamamilə imtina etməsinin sağlamlıq üçün zərərli olduğunu bildirib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, həkim bu barədə məlumat paylaşıb. Mütəxəssis izah edib ki, insan acqarına yatdıqda ya gecə yarısı oyanıb yemə

17 noyabr
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15 noyabr
.

Yumurta qızartmaq üçün kərə yağını unudun - Aşpazlardan fərqli üsul

Adi qayğanağın dadını dəyişmək üçün mürəkkəb reseptlərə ehtiyac yoxdur. Cəmi bir neçə damcı küncüt yağı yumurtaya xüsusi aroma verə, kənarlarının xırtıldayan, sarısının isə yumşaq qalmasına kömək edə bilər. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Startlap" nəşri yazıb. Yumurt

8 noyabr
.

Mətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır

Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü

7 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr