Son 1000 ilin ən güclü vulkan püskürməsi planeti xilas edə bilər - FOTO
Son 1000 ilin ən güclüsü sayılan Tonqa vulkanının püskürməsi okeanda fitoplanktonun artmasına səbəb olub.
Bu barədə "Geophysical Research Letters" jurnalında məqalə dərc olunub.
Xatırladaq ki, Tonqada (Polineziya) yerləşən Hunqa-Tonqa-Hunqa-Haapai vulkanı cari ilin yanvarın 15-də püskürüb. Güclü təbiət hadisəsi nəticəsində yaranan atmosfer dalğaları Yer kürəsini bir neçə dəfə dövrə vurmuşdu. Kül sütunu isə 58 kilometr hündürlüyə qalxaraq stratosferə çatıb. Bundan əlavə, püskürmə 5 nəfərin ölümünə səbəb olan sunami ilə nəticələnmişdi.
Hazırda Oreqon Dövlət Universitetinin alimləri bu püskürmənin okeanın flora və faunasına təsirini araşdırırlar. Məlum olub ki, püskürmədən iki gün sonra 60 min kvadrat kilometr ərazidə fitoplanktonun (yosunların) böyüməsi qeydə alınıb.
Tədqiqat zamanı mütəxəssislər standart fotoşəkillərdə, həmçinin qırmızı və infraqırmızı spektrdə peyk şəkillərini təhlil ediblər. Onlar belə nəticəyə gəliblər ki, vulkanik kül yataqları fitoplanktonların böyüməsinə cavabdeh olan qida maddələrinin əsas mənbəyidir.
Qeyd edək ki, fitoplankton atmosferdən planetin istiləşməsinə səbəb olan karbon qazını istehlak edir. Vulkan püskürmələrinin dinamikasının öyrənilməsi və bu mikroorqanizmlərin sonradan qidalanması vulkanik emissiyaların nəticələrini proqnozlaşdırmaq, həmçinin karbon qazının azaldılması texnologiyalarını hazırlamaq üçün faydalı ola bilər.
Bundan əvvəl elm adamları Tonqa vulkanının püskürməsinin 90 metr hündürlüyündə sunamiyə səbəb olduğunu müəyyən etmişdilər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 1669 Tarix: 13 oktyabr 2022
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Dünyada xərçəng xəstələrinin sayı ikiqat arta bilər - HESABAT
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı xərçəng hallarının sürətlə artdığını açıqlayıb. xarici mediaya istinadən bildirir ki, yeni qlobal hesabata görə, profilaktika, erkən aşkarlama və müalicə yaxşılaşdırılmadıqda, 2050-ci ilə qədər yeni xərçəng hallarının illik sayı təxminən 35 milyona çata bilər. Hesabatda qey
12 iyulABŞ kosmik aparatları okeana enərkən, Rusiya niyə çölləri seçir?
Kosmik missiya başa çatdıqdan sonra ekipajın Yerə təhlükəsiz qaytarılması buraxılış mərhələsi qədər mürəkkəb mühəndislik və planlaşdırma tələb edir. Kosmik kapsulların enəcəyi ərazi isə hər ölkənin coğrafi şəraitinə uyğun seçilir. Qaynarinfo xəbər verir ki, uzun illərdir ABŞ astronavtlarının okeana paraşütl
16 iyulİrəvani: ABŞ beynəlxalq öhdəliklərini pozub
ABŞ İslamabad Anlaşma Memorandumundakı öhdəliklərini pozmağa davam edəcəyi təqdirdə, İran da razılaşmanı icra etməyəcək. "Report" IRIB-yə istinadən xəbər verir ki, bunu İranın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Əmir Səid İrəvani deyib. "ABŞ və İsrail İrana qarşı qanunsuz hərəkətlərinin bütün nəticələrin
12 iyulUkrayna ordusu Rusiyanın 14 gəmisini vurub
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Pilotsuz Sistemlər Qüvvələri Azov və Qara dənizlərində Rusiya Federasiyasına məxsus 14 gəminin vurulduğunu açıqlayıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Pilotsuz Sistemlər Qüvvələrinin "Telegram" kanalında yayımlanan açıqlamad
12 iyulXəzərdən daha böyük dənizlər: Yerə bənzəyir, amma...
NASA-nın məlumatına görə, Saturnun peyki Titan Yer istisna olmaqla, Günəş sistemində səthində daimi maye mövcud olan yeganə məlum səma cismidir. Ekstremal şəraitə baxmayaraq, burada Yerinkinə bənzər tam hidrologiya dövranı fəaliyyət göstərir. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "SpaceDaily"
13 iyulHakan Fidan: ABŞ-İran münaqişəsi genişlənə bilər
ABŞ ilə İran arasındakı hərbi toqquşmalar daha geniş əraziyə yayıla bilər. "Report" xəbər verir ki, bunu Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan "TRT Haber"ə müsahibəsində deyib. "Əraqçi (İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi) zəng vurdu və bu mövzuda telefonla danışdıq"
12 iyulKral ailəsi qələbəyə belə sevindi - Video
İspaniya millisinin 2026-cı il dünya çempionatının finalına yüksəlməsi ölkədə böyük sevinc yaradıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, kral ailəsinin də İspaniyanın DÇ-nin finalına vəsiqə qazanmasını sevinclə qarşıladığını əks etdirən görüntülər sosial şəbəkələrdə yayılıb. Bildirilir ki, Kral V
15 iyulRusiyada balıqçılar adam boyda tunes tutublar - FOTO
Rusiyalı balıqçılar Saxalin sahillərində insan boyda orkinos (tunes) balıqları tutublar. bu barədə "Amur Mash" "Telegram" kanalına istinadən xəbər verir. Balıqçılar bir gün ərzində üç nəhəng orkinos yaxalayıblar. Onlardan biri tilovu qıraraq dənizə qayıtmağa müvəffəq olub. Balıqçıla
12 iyulBu sevgi mahnısı bütün zamanların əsl məşhur hitinə çevrildi (VİDEO)
Britaniyalı müğənni Endi Gibb 1978-ci ildə təqdim olunan "Shadow Dancing" mahnısı ilə musiqi tarixinin ən uğurlu hitlərindən birinə imza atıb. Qaynarinfo xəbər veror ki, "Zlote Przeboje" nəşrinin yazdığına görə, mahnının nəqarəti cəmi bir neçə dəqiqə ərzində yazılıb və qısa müddətd
15 iyul