"Cəmiyyət azad düşüncəli uşağa ehtiyac duymursa, uyğun tərbiyə keçmək nəticə verməyəcək" - Psixoloq

İstiqamət: Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı
"Mənəvi inkişafın ən yüksək zirvəsi birinin digərinə hörmət etməsi, digərinin doğrularını qəbul etməsidir. Ailə ortamında bu təmin olunduqda uşaqlara heç bir tərbiyə və təlim keçmədən bunu təmin etmək mümkündür".

Bu sözləri psixoloq Əfsanə Rüstəmova Sonxeber.az-a bildirib.
O həmçinin qeyd edib ki, uşağımızın nəyə marağı yoxdursa, onunla məşğul olmamalıyıq, nəyə marağı varsa, onunla məşğul olmalıyıq ki, effekt görə bilək. Əskiklərin üzərində işləmək bəzən effekt vermir. Bunun üçün tamlığı yaratmaq, üstünlüklərin üzərində işləmək, digər əskikləri əvəzləmək lazımdır:

"Öncəliklə qeyd etməliyik ki, heç bir inkişaf təktərəfli ola bilməz. Övladlarımızı istər fiziki, istər mənəvi yöndən inkişaf etdirmək və onları dayanıqlı böyütmək üçün mütləq dediklərimizə özümüz sahib olmalıyıq. Bunun üçün uşaqlara nəysə öyrətmdən əvvəl bizdə necə effekt verə bilər, biz özümüz buna uyum sağlaya bilərikmi və bizim övladımızın adaptasiya olması üçün nə tələb olunur deyə özümüz üçün təhlil etməli, həmin aldığımız məhsulu övladımıza uyğun hala gətirməli, daha sonra ona təqdim etməliyik. Əsas məsələ ailələrin özlərinin dəyər vahidləri olmalıdır, hansı ki, ər və arvad nikaha girdikləri zaman şəxsi dəyər vahidləri ilə yox, ailənin dəyər vahidlərini davam etməli olduğunu bilməlidirlər. Mənəvi inkişafın ən yüksək zirvəsi birinin digərinə hörmət etməsi, digərinin doğrularını qəbul etməsidir. Ailə ortamında bu təmin olunduqda uşaqlara heç bir tərbiyə və təlim keçmədən bunu təmin etmək mümkündür. Fiziki sağlamlığı isə əlçatan olmalıdır. Övladlarımız üçün lazım olan əlavə qidalar, vitaminlər və idmanla məşğul olması üçün lazım olan müəssisələrin anti-sanitar ya təmiz vəziyyətdə olmasını təhlil etməli və özümüz üçün razılıq almalıyıq ki, biz uşağı bura göndərə bilərmi ya yox. Qiymətlər hər ailənin büdcəsinə uyğun olmalıdır. Təəssüf ki, hazırda bizim ölkədə yaşayış minimumu ilə dərnəklərin qiyməti üst-üstə düşmür. Bəlkə bir övladı olan valideynlər üçün uyğun sayıla bilər, amma ailədə uşaq sayı çox olduqca və hər uşağın öz maraq dairəsinə uyğun dərnəklər seçildikcə bu qiymətlər böyük görünə bilər. Çünki uşaqların mənəvi dünyalarını zənginləşdirmək üçün onların nəyə marağı olduğunu, nə istedadı olduğunu bilməliyik. Mənəvi inkişaf sadəcə olmayanların üzərində işləmək deyil, həm də olanları inkişaf etdirməkdir. Bizim uşağımızın nəyə marağı yoxdursa, onunla məşğul olmamalıyıq, nəyə marağı varsa, onunla məşğul olmalıyıq ki, effekt görə bilək. Əskiklərin üzərində işləmək bəzən effekt vermir. Bunun üçün tamlığı yaratmaq, üstünlüklərin üzərində işləmək, digər əskikləri əvəzləmək lazımdır.
Valideynin psixoloji sakitliyi,maddi rifahının yüksək olması,firəvan mühitdə yaşaması əlbəttə ki, övladını da bu cür böyütməsinə gətirib çıxaracaq. Lakin cəmiyyətə baxmaq lazımdır. Belə ailələr nə qədərdir və nə qədər təmin oluna bilir sual işarəsi altındadır.Natamam ailələr, tək valideynli uşaqlar, valideynin itirmiş uşaqlar bundan təsirlənirlər. Həmin uşaqların təbiətin verdiyi tamlığın pozulması halında nəylə qarşılaşacağı, nə hiss edəcəyini anlamaq və o cür yanaşmaq lazımdır. Amma bu dediklərimizə mühit də hazır olduğu halda etmək lazımdır.
Biz mənəvi cəhətdən güclü, psixoloji və fiziki cəhətdən sağlam uşaqları ancaq bunu arzulayan cəmiyyət üçün yetişdirməliyik.Əgər bir cəmiyyət azad düşüncəli, normal uşağa ehtiyac duymursa, uyğun tərbiyə keçmək nəticə verməyəcək.Əksinə, uşağımız bu böyük üstünlüklərlə özünü cəmiyyətdə tapa bilməyəcək və əskik, natamam hiss edəcək. Bizim də çəkdiyiiz əziyyət boşa gedəcək. Valideynlər ancaq yaxşı olanları öyrətmək yerinə tövsiyə edərdim ki , bu cəmiyyətdə hansı xüsusiyyət olsa baş çıxara bilər deyə təhlil edib həmin keyfiyyətləri övladına yükləməlidirlər".

Material Azərbaycan Respublikasının

dəstəyi ilə hazırlanmışdır.
Şəbnəm Lətifi

Telegramda izləyin