Yer kürəsindəki ən böyük mağaraya 40 mərtəbəli göydələn asanlıqla yerləşərdi
Tədqiqatçıların ehtimalına görə, Vyetnamdakı Şondonq mağarasının yaşı 2 milyon ildən 5 milyon ilədək hesablanıb.
2009-cu ilədək bu yerlər gözdən iraq olaraq qalıb. Nəhayət Britaniya Mağara Tədqiqatçıları Assosiasiyasından olan alimlər qrupu Vyetnamda, qurumuş ağacların arxasında gizlənmiş Şondonq ("Hang Son Doong") mağarasını aşkarlaya biliblər.
Qeyd edək ki, bu maraqlı "nəhənglərin sığınacağı" ilk dəfə 1991-ci ildə yerli sakin Ho Khan tərəfindən aşkarlanıb. Lakin növbəti 18 il onu yerini axtarıb tapmaq mümkün olmayıb. Əvvəllər ən böyük mağara titulu Malayziyada "Maral" mağarasına məxsus idi. Lakin Şondonqun ölçüləri bundan əvvəlki rekordsmenin ölçülərini 5 dəfə üstələyir.
AZƏRTAC bu barədə xarici ölkə KİV-lərinə istinadla xəbər verir.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Şondonq pliosen və ya gec miosen dövrünə, təqribən 2 milyon ildən 5 milyon ilədək bundan əvvələ gedib çıxır. Mağara sisteminin uzunluğu 5 kilometrə, "tavan"larının hündürlüyü isə təqribən 200 metrə çatır. Bu isə o deməkdir ki, onun içərisinə 40 mərtəbəli göydələn yerləşə bilər.
Şondonqun keçidləri 38,4 milyon kubmetr həcmə malikdir, onların uzunluğu isə təxminən 9 kilometr, eni isə 198 metr təşkil edir. Maraqlıdır ki, bu ölçülər "Boeing 747"nin mağaranın divarlarına toxunmadan düz uçmasına kifayət edər. Alimlər onu da qeyd edirlər ki, hətta nəhəng mağaraya giriş təsir bağışlayan ölçülərə - təxminən 50 metr hündürlüyə sahibdir.
Şondonqun içində sürətli çay axır. Görünür bu çay mağaranı yüz min illər ərzində formalaşdırıb. Yağışlar mövsümündə çay o qədər gur axır ki, nəhəng mağara sistemini əlçatmaz edir.
Daha bir görməli yer nəhəng stalaqmitlər (mağaraların dibində yuxarıdan tökülən damcılardan əmələ gələn əhəngli ərp) hesab olunur, onların hündürlüyü bəzən rekord 70 metrə çatır, ən böyüyü isə "İt əli" adlanır. Mağaranın kömür kimi qapqara keçidləri boyunca "işıqlı lyuk"lara bənzər böyük çuxurlar da maraqlı görünür. Bu, meşəyə mağaranın dərinliklərinə genişlənmək imkanı verib. Ehtimal olunur ki, iki vadidən kiçiyi olan "Dinozavrlardan ehtiyatlı olun" vadisi son yarım milyon il ərzində formalaşıb. Böyük vadi "Edem bağı" adlanır və 163 metr uzanır, bu çuxurlardakı ağacların hündürlüyü 30 metrə çatır.
Alimlər bu işıqlı çuxurlarda həyatın qaynadığını aşkarlayıblar: müxtəlif quşlar, ilan və meymunlar bu guşəni özləri üçün seçiblər. Bu növlərin çoxu yox olma təhlükəsinə məruz qalan növlərdir. Tədqiqatçılar onu da aşkar ediblər ki, Şondonqun alt yolları bir neçə növlər üçün – daha əvvəl elmə məlum olmayan məryəmqurdu və quşlar üçün yaşayış yeridir.
Qeyd edək ki, 2010-cu ildə "National Geographic" mağara sistemi xəritəsi yaradıb, bundan başqa virtual tur da əlçatandır. Bu səbəbdən arzu edən hər kəs Şondonqu gəzə bilər. Bununla belə alimlər əmindirlər ki, Yer kürəsinin ən böyük mağara sisteminin vur-tut 30 faizinin tədqiq edilməsinə nail olunub.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1759 Tarix: 30 aprel 2023
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşKotletlər tavaya yapışmayacaq - Peşəkar aşpazların gizli üsulu
Kotlet bişirmək ilk baxışdan çox sadə görünür. Lakin bəzən kotletlər tavaya yapışır, çevirərkən dağılır və ən dadlı, qızarmış hissəsi tavanın dibində qalır. Bunun səbəbi çox vaxt qiymənin hazırlanmasında deyil, bişirmə zamanı yol verilən səhvlərdə olur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, peşəka
15 noyabrXurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?
Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v
15 noyabrQuru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq
"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv
13 noyabrArıqlamaq üçün 18:00-dan sonra yemək yeməyənlərə - Xəbərdarlıq
Endokrinoloq Qriqori Dolquşin arıqlamaq istəyən şəxslərin saat 18:00-dan sonra qidadan tamamilə imtina etməsinin sağlamlıq üçün zərərli olduğunu bildirib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, həkim bu barədə məlumat paylaşıb. Mütəxəssis izah edib ki, insan acqarına yatdıqda ya gecə yarısı oyanıb yemə
17 noyabrUşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?
Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı
15 noyabrYumurta qızartmaq üçün kərə yağını unudun - Aşpazlardan fərqli üsul
Adi qayğanağın dadını dəyişmək üçün mürəkkəb reseptlərə ehtiyac yoxdur. Cəmi bir neçə damcı küncüt yağı yumurtaya xüsusi aroma verə, kənarlarının xırtıldayan, sarısının isə yumşaq qalmasına kömək edə bilər. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Startlap" nəşri yazıb. Yumurt
8 noyabrTurşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?
Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank
8 noyabrMətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır
Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü
7 noyabr24 saat fasiləsiz uçaraq Rekordlar Kitabına düşdü
"Airbus A350-100ULR" sərnişin təyyarəsi Avstraliyadan Fransaya 24 saat 24 dəqiqə fasiləsiz uçaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şirkətin sınaq uçuşu çərçivəsində Melburn və Tuluza şəhərləri arasında 23 min 155 kilometr məsafə qət edilib. Bu, kommersiy
10 noyabr