Rusiya bu şəhərdə 12 min soydaşımızı qətl etdi...-KÖLGƏDƏ QALAN TARİX

Rusiya bu şəhərdə 12 min soydaşımızı qətl etdi...-KÖLGƏDƏ QALAN TARİX"Bəzi ehtimallara görə, məhz Gəncə üsyanı Azərbaycanın gələcək statusu məsələsinə Moskvanın münasibətini dəyişdirdi. Güman edilir ki, bolşeviklər Azərbaycanı muxtar respublika statusunda Rusiyaya birləşdirmək istəyirmişlər..."

"Üsyanda azərbaycanlılarla yanaşı, bolşevik rejiminə müxalif olan rus və polyak zabitləri də fəal iştirak etmişdilər. Onların əksəriyyəti döyüş meydanında şərəflə həlak oldu..."

1920-ci il may ayının 25-dən 26-na keçən gecə Azərbaycanın qədim Gəncə şəhərində sovet işğalına qarşı böyük xalq üsyanı baş vermişdir. Bu gün həmin şanlı tarixdən 104 il ötür.
Moderator.az Milli Kimlik Araşdırmaları Qrupunun üzvü Araz Şəhrilinin bu mövzudakı "GƏNCƏ ÜSYANI: QANLA YAZILMIŞ ŞƏRƏF TARİXİMİZ" başlıqlı yazısını təqdim edir:

"Gəncə üsyanı Azərbaycan xalqının öz azadlığı, milli, dini və mədəni dəyərləri uğrunda mübarizə salnaməsinin ən parlaq səhifələrindəndir. Cəmi 5-8 gün davam edən üsyanın gedişində ən azı 12.000 gəncəli şəhid oldu. Şəhidlərin təxminən 8.000 nəfəri mülki əhali, onların da çoxu qadınlar və uşaqlar idi. İyunun 1-də şəhərə daxil olan qırmızılar südəmər körpələri də öldürürdülər. Qırğın və döyüşlər iyunun 4-dək davam etdi. 1920-ci ilin Gəncə qətliamı miqyasına və amansızlığına görə 1918-ci ilin mart soyqırımından geri qalmırdı.

Gəncə üsyanının məğlubiyyətə uğramasının əsas səbəbi qüvvələrin qeyri-bərabərliyi idi. Mücahidlərin sayı 4.000–6.000 nəfərdən artıq olmadığı halda, qarşı tərəfin şəhər ətrafında cəmləşdirdiyi döyüşçülərin sayı 30.000-ə çatırdı. Bundan istifadə edən işğalçılar şəhəri sıx mühasirə halqasına aldılar və üsyanın yayılmasına, genişlənməsinə imkan vermədilər. Bir məsələni də qeyd edək ki, üsyanda azərbaycanlılarla yanaşı, bolşevik rejiminə müxalif olan rus və polyak zabitləri də fəal iştirak etmişdilər. Onların əksəriyyəti döyüş meydanında şərəflə həlak oldu.

Düşmənin itkilərinə gəlincə, Gəncə döyüşlərində öldürülmüş bolşeviklərin sayı 8.000 nəfərdən çox idi. Keçmiş Rusiya imperiyasının ərazisində 1918-ci ildən 1921-ci ilədək davam etmiş vətəndaş müharibəsinin gedişində sovet qoşunları heç bir şəhər uğrunda döyüşlərdə Gəncədəki qədər itki verməmişdilər. XI ordunun bir neçə alay və diviziyası şəhər ətrafındakı bağlarda, eləcə də Gəncənin dar küçələrində tamamilə məhv edilmişdi. Bəzi ehtimallara görə, məhz Gəncə üsyanı Azərbaycanın gələcək statusu məsələsinə Moskvanın münasibətini dəyişdirdi. Güman edilir ki, bolşeviklər Azərbaycanı muxtar respublika statusunda Rusiyaya birləşdirmək istəyirmişlər. Lakin bu və digər üsyanlar onları milli məsələlərə daha ehtiyatla yanaşmağa məcbur etdi.

Ceyhun Hacıbəyli 1952-ci ildə çapdan çıxmış Azərbaycan dərgisində Gəncə üsyanı haqqında belə yazırdı:
"Gəncə üsyanı millətimizin şərəf və namusunun yenidən kəsbi-etibar qazandığı bir dastandır. Gəncədə may ayında tökülən türk qanı 27 aprel hadisəsi hərəkatında millətimizə atılan ləkəni silib-götürdü."

Allah şəhidlərə rəhmət eləsin!.. (Moderator.az


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
  Baxılıb: 684   Tarix: 27 may 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş


Tezbazar.az elanlar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Dünyada qadağan olunmuş 10 KİTAB

Dünyada müxtəlif səbəblərə görə qadağan olunmuş kitablar mövcuddur. Bu kitabların bəziləri siyasi, dini və ya əxlaqi səbəblərlə qadağan olunub. dünyada qadağan olunmuş 10 məşhur kitabın siyahısını təqdim edir: . 1."Cəsur Yeni Dünya" - Aldous Huxley. 1932-ci ildə nəşr olunan bu kitab İrlandiyad

24 may
.

Estoniya Prezidenti SÖZ VERDİ: "Rusiyanı diz çökdürmək üçün..."

"Kollektiv Qərbin və xüsusən də Estoniyanın əsas vəzifəsi Ukrayna üzrə sülh danışıqlarına başlamaq üçün Rusiyanı diz çökdürməkdir". xəbər verir ki, bunu Estoniya Respublikasının Prezidenti Alar Karis deyib. "Biz Rusiyanı və Putini diz çökdürmək üçün hər şeyi edəcəyik", – Karis YL

27 may
.

5 yaşlı qız sahibsiz itlərin hücumunə məruz qaldı: "Bundan sonra itləri sevməyəcəyəm"

5 yaşlı qız parkda oynayan zaman sahibsiz itin hücumuna məruz qalıb. türk mediasına istinadən xəbər verir ki, Türkiyənin Sakarya bölgəsində 5 yyaşlı qız parkta sürüşkən ilə oynayan zaman atraksiyonun altında yatan sahibsiz it qəfil ona hücum edib. İtin hücumuna məruz qalan kiçik qız canını qurtarma

28 may
.

Göyçə və Zəngəzur ətrafında vacib gəlişmə: Ermənilərin taleyi burada həll olunur

"Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh gündəliyində konstitusiya dəyişikliyi ilə bağlı Bakının tələbi fonunda qarşı tərəfin davranışları diqqət çəkir. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan indi diqqəti başqa istiqamətə yönəltməyə çalışır. Onun sonuncu dəfə "Azərbaycanla yeni sərhəd formalşdırmırıq

21 iyun
.

Həm pul, həm də sağlamlığınızdan ola biləcəyiniz DƏB - VİDEO

Son zamanlar pirsinqə maraq artıb. İndi hər yaş kateqoriyadan olan insanlar bu prosedura müraciət edirlər. Bəziləri pirsinqin gözəlliyi daha da artırdığını düşünür. Bunları bədənlərin müxtəlif hissələrində görmək üçün salonlara üz tuturlar. Daha çox qulaq pirsinqlərinə üstünlük verilsə də, qaş, burun-boğa

24 may
.

Abşeronda 11 yaşlı məktəbli itkin düşüb

Ötən gün Abşeron rayonunun Hökməli kəndində 11 yaşlı məktəbli itkin düşüb. xəbər verir ki, bununla bağlı sosial şəbəkədə məlumat yayılıb. Qeyd olunub ki, 11 yaşlı qız Hökməli kəndindən avtovağzala gəlmək üçün 156 saylı avtobusa minib. "Avtovağzaldan isə 91 saylı avtobusla 299 nömrəli məktəbə getməl

30 may
.

"Misli.az ilə Avropaya" – 2-ci tirajın nəticələri

Ölkənin qanuni şans oyunları mərkəzi -ın stimullaşdırıcı lotereyasının ikinci tirajında daha 6 nəfər qalib olub. Onlardan 3 nəfər Almaniyada keçiriləcək futbol üzrə Avropa Çempionatına hər şey daxil tur paketinə sahib olub. Səyahət paketi qazananlar həm Berlini gəzə, həm də 14 iyulda burada keçiriləcə

24 may
.

Salman, Ərdoğan, Fitso, Vuçiç və Rəisinin ölümü - Sensasiyalı 12 günün DETALLARI

İran prezidenti İbrahim Rəisinin helikopter qəzasında həlak olması son günlər müxtəlif ölkələrin siyasi liderləri ətrafında baş verənləri gündəmə gətirdi. xəbər verir ki, İ.Rəisinin həlak olması ilə bağlı konspiroloji fikirlər səslənsə də, hadisənin texniki səbəblərdən baş verdiyi görünür. Lakin bu qəz

24 may
.

Altı dəfə eyni əmələ görə həbs olunan şəxs yenə tutuldu - FOTO

Balakən Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən narkotik tərkibli bitkilərin kultivasiyası və narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxslərə qarşı əməliyyatlar həyata keçirilib. Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Şəki regional qrupundan -a verilən məlumata görə, tədbirlərl

30 may