"Azərbaycan yerləşdiyi coğrafiya və geostrateji əhəmiyyəti baxımından hər zaman qlobal güclərin diqqət mərkəzində olub" - DEPUTAT

"Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi tanınan Azərbaycan Cənubi Qafqaz regionunun lider dövləti olmaqla yanaşı, bölgənin iqtisadi, siyasi və humanitar mərkəzi kimi çıxış edir. Şübhəsiz ki, bunu təmin edən başlıca strateji faktor həyata keçirilən uğurlu daxili və xarici siyasət kursudur. Prezident İlham Əliyevin uğurlu siyasətinin nəticəsidir ki, artıq Azərbaycan beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi mühüm məkana çevrilib. Bu tədbirlərdən biri də ADA Universitetində təşkil olunan və müxtəlif beyin mərkəzlərinin iştirak etdiyi "Yeni dünya nizamına doğru" adlı beynəlxalq forumdur. ADA Universitetində keçirilən bu forum artıq müsbət bir ənənəyə çevrilmişdir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin aprelin 9-da ADA Universitetində keçirilmiş "Yeni dünya nizamına doğru" mövzusunda beynəlxalq forumdakı çıxışı və iştirakçıların suallarına cavabları mövcud mürəkkəb beynəlxalq münasibətlər və siyasi çaxnaşmalar fonunda Azərbaycan reallıqlarının obyektiv dəyərləndirilməsi üçün mükəmməl vasitədir. Dövlətimizin başçısı qlobal gündəlikdə duran mühüm məsələlər ətrafında çoxsaylı tanınmış beynəlxalq ekspertlərlə fikirlərini bölüşmüşmüş, dünyada baş verən mühüm proseslərə dair mövqeyini açıqlamış, bu dəyişikliklər fonunda ölkəmizin geosiyasi portretinin çizgilərini çəkmişdir. Prezident İlham Əliyevin forumdakı çıxışı qlobal güclər arasında yeni dünya nizamı uğrunda gedən mübarizəyə Azərbaycanın strateji baxışını ortaya qoyur.
İlham Əliyevin tezisləri və mövqeləri təkcə Cənubi Qafqaz üçün deyil, Avropa və Yaxın Şərqin təhlükəsizlik arxitekturası üçün proqnozları və mümkün nəticələrə yanaşmanı sərgiləyir".

Bu fikirləri Sonxeber.az-a açıqlamasında Milli Məclisin üzvü Tamam Cəfərova deyib.

Millət vəkili bildirib ki, cənab prezident çıxışında ABŞ-la münaibətlərə xüsusi diqqət çəkib. Ağ evdə hakimiyyətin dəyişməyindən sonra gözləntiləri barədə söz açarkən cənab İlham Əliyev öz təcrübəsinə əsaslanaraq bildirdi ki, respublikaçıların administrasiyası ilə işləmək demokratların administrasiyası ilə işləməkdən daha rahat olub. Həqiqətən də rəsmi Bakının Bayden-Blinken komandasına etimad səviyyəsi ABŞ-Azərbaycan münasibətləri tarixində ən dərin böhrana uğramışdı. Bu, əsasən ABŞ administrasiyasının rəhbərliyi dövründə Ermənistanı Azərbaycana qarşı siyasi və hətta hərbi müstəvidə dəstəkləməsi və əksinə, hər fürsətdə ölkəmizə qarşı bütün mümkün vasitələrdən istifadə etməsi ilə əlaqəli idi. Onların belə açıq-aydın birtərəfli münasibəti Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi başlayandan bəri ilk dəfə idi ki, rəsmi şəkildə baş verirdi. Lakin görünən odur ki, Qafqazda ayırıcı xətlər çəkmək, Azərbaycanı təcrid etmək, bizə qarşı ayrı-seçkilik etmək, Azərbaycan haqqında şayiələr yaymaq cəhdləri uğursuzluqla nəticələndi və Bayden-Blinken komandası hakimiyyətdən gedən kimi, Azərbaycana qarşı bütün bu insinuasiyalar dərhal dayandırıldı. Onların "Washington Post", "New York Times", "Politico" və s. kimi bizə qarşı çox aqressiv olan, Prezident Trampın da "feyk xəbərlər" adlandırdığı mediası Azərbaycan haqqında çirkin məqalələr dərc etməkdən dərhal çəkindi. Dərin beynəlxalq korrupsiya əməllərinin ifşa olunduğu USAID də Donald Trampın səyləri nəticəsində Amerika qanunları qarşısında cavabdehdir. Yeri gəlmişkən, Azərbaycanın Baş Prokurorluğu da USAID-in hökumətimizə xələl gətirmək, daxili işlərimizə müdaxilə etmək və qarışmaq səyləri ilə müşayiət olunan anti-Azərbaycan fəaliyyətini araşdırır. Prezident İlham Əliyev bu kontekstdə ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində müsbət meyillərin formalaşmasını vacib məqamı kimi qeyd etmişdir: "Çünki, birincisi, ABŞ siyasətində anti-Azərbaycan trendi dayandırıldı və bu, artıq müsbət məqamdır. İkincisi, artıq Tramp administrasiyasının üzvləri ilə Azərbaycan nümayəndə heyəti arasında müxtəlif səviyyələrdə yüksəksəviyyəli təmaslar baş tutub, gündəlik çox səmərəli və qarşılıqlı şəkildə məqbul olub. Üçüncüsü, Tramp administrasiyasının gündəliyini nəzərə alsaq, biz münasibətlərimizdə bu dövrün tərəfdaşlığımızı gücləndirmək üçün çox yaxşı imkan olacağını gözləyə bilərik, həmçinin bizim birinci prezidentlik dövründə Tramp administrasiyası ilə işləməklə bağlı çox müsbət təcrübəmiz var… Başa düşürük ki, indi Prezident Tramp və komandası qlobal gündəlikdə duran daha aktual və mühüm məsələlərlə məşğuldur. Ona görə də biz yeni administrasiya ilə çox güclü, proqnozlaşdırılabilən, uzunmüddətli strateji əlaqələrə başlayacağımız və ya ola bilsin ki, yenidən başlayacağımız vaxtı gözləyirik".

Prezident İLham Əliyevin iştirakı ilə üç saata qədər davam edən tədbirdə yeni dünya nizamını xarakterizə edən və onun formalaşmasını şərtləndirən digər qlobal əhəmiyyətli problemlərə də geniş diqqət ayrılmışdır. Buraya bölgənin enerji resurslarının qarşılıqlı fayda əsasında səmərəli istifadəsini təmin edən transmilli layihələrin reallaşmasından tutmuş, ümumi təhlükəsizlik arxitekturasının etibarlı mexanizmlərinin yaradılmasına qədər müxtəlif səpkili məəsələlər daxildir.

Tamam Cəfərova vurğulayıb ki, Azərbaycan Bayden administrasiyasının qərəzli siyasətindən sonra Trampın yenidən prezident seçilməsi ilə ABŞ-la münasibətlərin düzələcəyinə və daha balanslı yanaşmanın olacağına ümid edir.
"Son illərdə Azərbaycan və Birləşmiş Ştatlar arasında münasibətlərdə ciddi problemlər yaranıb. Bu problemlərin əsas mənbəyi Bayden administrasiyası olub. ABŞ hakimiyyətinin regionda yürütməkdə olduğu Ermənistan mərkəzli siyasət, eyni zamanda Azərbaycana qarşı qərəzli və ədalətsiz mövqe, əlaqələrin gərginləşməsində mühüm rol oynayıb. Bayden administrasiyası post-münaqişə dövründə baş verən proseslərə birtərəfli yanaşıb, Azərbaycanın haqlı mövqeyinə beynəlxalq müstəvidə laqeyd və ya açıq-aşkar mənfi münasibət sərgiləyib. Bununla yanaşı, ölkəmizə qarşı müxtəlif media platformalarında və beynəlxalq qurumlarda ardıcıl şəkildə qarayaxma kampaniyaları aparılıb və təəssüf ki, bu kampaniyalarda ABŞ administrasiyası da birbaşa və ya dolayı yolla iştirak edib. Bütün bu hallar, təbii ki, Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində ciddi böhran yaradıb.

Lakin artıq Birləşmiş Ştatlarda siyasi dəyişiklik baş verib və Ağ Evdə yeni administrasiya – Donald Trampın rəhbərlik etdiyi komanda iş başına gəlib. Azərbaycan tərəfindən Tramp administrasiyasına böyük ümidlər bəslənilir. Gözlənilir ki, bu yeni mərhələdə ABŞ daha ədalətli mövqe nümayiş etdirəcək, regionda balanslı siyasət həyata keçirəcək və Azərbaycanla münasibətləri obyektiv əsaslarla inkişaf etdirəcək. Azərbaycan bu gözləntilərini Trampın ilk prezidentliyi dövründəki təcrübəyə əsaslanaraq formalaşdırır. Həmin dövrdə iki ölkə arasında ciddi bir problem yaşanmayıb, əksinə münasibətlər müxtəlif sahələrdə inkişaf edib.

Şübhəsiz ki, Azərbaycan yerləşdiyi coğrafiya və geostrateji əhəmiyyəti baxımından hər zaman qlobal güclərin diqqət mərkəzində olub. İkinci Qarabağ müharibəsində və 2023-cü ilin sentyabr ayında baş tutan antiterror əməliyyatları nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpası Cənubi Qafqaz regionunda cərəyan edən geopolitik proseslərə qlobal güc mərkəzlərinin təsir imkanlarını zəiflətdi. Azərbaycanın yaratdığı yeni geosiyasi şərtlər regional güc balansını dəyişməklə yanaşı, qlobal güclərin Cənubi Qafqazda formalaşmış qeyri-obyektiv siyasətinə düzəlişlər etmək zərurətini yaradır. Cənubi Qafqazda yeni geosiyasi düzəni yaradan səbəblərdən biri dünyanın qlobal nizamında baş verən mövqe savaşlarının müxtəlif qütblərdə yaratdığı dalğalnmaların təsiridirsə, digər tərəfdən Azərbaycanın bu təsirləri neytrallaşdıran resurslarla milli maraqları önə çəkən siyasi iradəyə sahib olmasıdır. Əlbəttə, bu siyasi iradənin başında cənab Prezident İlham Əliyevin şəxsiyyəti, liderliyi və siyasi səriştəsi dayanır".

Telegramda izləyin