"Yanlış tərbiyə, yanlış cəmiyyət formalaşdırır" - PSİXOLOQ

"Yanlış tərbiyə, yanlış cəmiyyət formalaşdırır" - PSİXOLOQCəmiyyətimizdə oğlan və qız uşaqları çox vaxt fərqli yanaşmalarla tərbiyə olunur. Qız uşaqlarına qarşı daha qoruyucu davranıldığı halda, oğlanlara "kişi ağlamaz", "oğlan uşağıdır, heç nə olmaz" kimi ifadələrlə böyümək təlqin edilir. Bu cür yanaşmalar uşağın duyğularını ifadə etməsinə, özünü tanımasına və gələcəkdə sağlam münasibətlər qurmasına necə təsir göstərir?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a psixoloq Samirə Bağırova danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, ümumiyyətlə, düzgün tərbiyə həm də sağlam cəmiyyət deməkdir:

"Əgər tərbiyənin təməli yanlışdırsa, o zaman yalnız fərdlər deyil, bütövlükdə cəmiyyətin və dövlətin sistemi də yanlış formalaşır. Cəmiyyətimizdə "oğlan ağlamaz", "qız sakit olmalıdır" kimi mesajlar uşağın daxili dünyasını parçalayır. Əvvəla, uşaq doğulanda özünü ilk başda nə oğlan, nə də qız kimi hiss edir; o sadəcə hiss edən bir varlıqdır. Hisslərin toplusu ruh deməkdir. Uşağa hansısa hissini gizlətməyi deyəndə, valideyn onun ruhunu basdırmış olur. Uşaq qorxunu, kədəri, ehtiyacı, azadlığı tanımır. Bu şəkildə empatiya zəifləyir, komplekslər yaranır və ən əsası, daxili gərginlik qəzəbə çevrilir. Bu qəzəb isə adətən şəxsi münasibətlərə yönəlir. Kəlmələr düzgün istifadə olunmalıdır. Misal: "Sakit ol! Ayıbdır! Sən qızsan, sənə olmaz! O oğlandır, ona olar!" kimi sözlər artıq bir qızı uşaqlıqdan itaətkar, öz sərhədlərini qura bilməyən, "yox" deməkdə günahkarlıq hiss edən, təsdiq üçün özünü qurban verən, zərərli münasibətlərə dözən zəif bənd kimi kodlaşdırılan fiqur kimi formalaşdırır. Eləcə də oğlan uşaqlarına əslində deyilməlidir: "Sən ağlaya bilərsən. Qorxa da bilərsən, bu normaldır. Hisslərin səni zəif etmir və sən öz hisslərindən heç vaxt utanma".

Bir avropalı ilə bir azərbaycanlının emosional reaksiyalarını müqayisə etdikdə maraqlı bir fərq görünür. Avropalı cəmiyyətlərdə insanlar şəxsi münasibətlərdə emosiyalarını daha yaxşı tənzimləyə bildikləri üçün güclü qəzəb və etirazlar əsasən sosial, siyasi və ictimai məsələlərə - dövlətə, hakimiyyətə, sistemə yönəlir. Yəni onların "emosional partlaması" daha çox struktur və ədalətsizliklə bağlı olur.

Azərbaycan cəmiyyətində isə güclü emosional reaksiyalar daha çox şəxsi münasibətlərdə, ailədə, yaxın çevrədə, partnyorla münasibətlərdə ortaya çıxır. Bunun da nəticəsində insanlar ictimai, sosial və dövlət məsələlərində baş verən hadisələrə qarşı passiv qalmış olurlar".

Vüsalə İbarhimli


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 2188   Tarix: 13 yanvar 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Tonqal üzərindən atılarkən ehtiyatlı olun! - Müraciət

Fövqəladə Hallar Nazirliyi Od çərşənbəsi ilə əlaqədar əhaliyə müraciət edib. xəbər verir ki, müraciətdə deyilir:. "Bu gün xalqımız milli-mənəvi dəyərlərimizi özündə yaşadan Novruzun gəlişi ilə əlaqədar Od çərşənbəsini qeyd edir. Lakin bu çərşənbədə keçirilən mərasimlərdə, xüsusilə tonqal qalanmas

3 mart
.

Mark Zukerberq və xanımı 170 milyon dollara villa aldı

"Meta" korporasiyanın qurucusu Mark Zukerberq və xanımı Pristilla Çan "milyarderlər bunkeri" kimi məşhurlaşan İndian-Krik süni adasında villa alıb. "Bloomberg" agentliyinə istinadən xəbər verir ki, villanın qiyməti 170 milyon dollardır. Bu Mayami tarixində indiyə qədər reallaşa

3 mart
.

Temperatur enəcək, qar yağacaq (XƏBƏRDARLIQ)

Martın 4-ü günün ikinci yarısı Azərbaycanın şimal və qərb rayonlarından başlayaraq 5-i gündüzədək hava şəraitinin bəzi yerlərdə arabir yağıntılı olacağı, dağlıq ərazilərdə qar yağacağı gözlənilir. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Ayrı-ayrı yerlərdə yağıntının intensi

3 mart
.

8 Mart ölkəmizdə sevilən bayram kimi qeyd olunur

Bu gün dünyanın bir çox ölkələrində olduğu kimi Azərbaycanda da 8 Mart Beynəxalq Qadınlar Günü sevilən bayram kimi böyük ruh yüksəkliyi ilə qeyd edilir. Çünki ölkəmizin qadınları buna layiqdirlər. Azərbaycan qadınları yüz illərdən bəri formalaşmış milli dəyərlərə sadiq olmaqla ana dilimizin, mədəniyyətimizi

2 mart
.

Həcc kvotasının dolmamasının səbəbləri açıqlandı

Bu il Həcc ziyarəti ilə bağlı nəzərdə tutulan kvota tamamlanmayıb. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin xarici əlaqələr şöbəsindən verilən məlumata görə, bu günə kimi Həcc ziyarəti üzrə kvotanın cəmi 83 faizi tamamlanıb. Şöbədən mart ayının 7-dən sonra bir daha müddətin uzadılmayacağını bildiriblər. Araşdırmaç

3 mart
.

Yollar buz bağlayacaq

Azərbaycanda martın 3-nə gözlənilən hava şəraiti haqqında proqnoz açıqlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Laki

2 mart
.

"Bu gün Azərbaycan boru kəmərləri vasitəsilə qaz tədarük etdiyi ölkələrin sayına əsasən dünyada birinci yerdədir" - DEPUTAT

"Cənab prezident İlham Əliyevin Bakıda keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 4-cü iclasındakı çıxışı Azərbaycanın iqtisadi gücünün növbəti sübutudur". Bunu -a danışan deputat Cavanşir Paşazadə bildirib

3 mart
.

Üçüncü yerüstü metro stansiyası bu tarixdə istifadəyə veriləcək

Bakı Metropoliteninin üçüncü yerüstü metro stansiyasının istifadəyə veriləcəyi tarix məlum olub. Bu barədə -ın sorğusuna cavab olaraq "Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin (QSC) Tikinti layihələrinin idarə edilməsi departamentinin rəisi Məmməd Rzayev deyib. O bildirib ki, yeni metr

3 mart
.

Mossadın uzun illərdir Xameneini Tehranın kameraları ilə izləməsi məlum olub

İsrailin xarici kəşfiyyat orqanı Mossad uzun müddət İranın Ali Rəhbəri Əli Xameneinin yerdəyişmələrini nəzarətdə saxlaması məlum olub. "Daily Mail"a istinadən xəbər verir ki, İsrailin xarici kəşfiyyat orqanını Tehran şəhərinin müşahidə sistemlərinə kiber müdaxilə edərək Əli Xameneinin yerdəyişmələrin

3 mart