Zorakılığa meyilli davranışlar sonradan formalaşır, yoxsa uşaqlıqdan təməli qoyulur? - AÇIQLAMA
Zorakılıq yalnız hüquqi və sosial problem deyil, eyni zamanda dərin psixoloji kökləri olan davranış formasıdır. Cəmiyyətdə tez-tez müzakirə olunan əsas suallardan biri də budur: insan zorakılığa meyilli olaraq doğulur, yoxsa bu davranış sonradan formalaşır?
Bu sualın cavabı zorakılığın qarşısının alınması, erkən müdaxilə və sağlam cəmiyyətin qurulması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bəs görəsən zorakılığa meyilli davranışlar sonradan formalaşır, yoxsa uşaqlıqdan təməli qoyulur?
Psixoloq G.Qədirli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:
"Zorakılığa meyilli davranışlar adətən tək bir mərhələdə və ya tək bir səbəbdən formalaşmır. Elmi yanaşmaya görə, bu meylin təməli çox vaxt uşaqlıq dövründə qoyulur, lakin onun açıq şəkildə davranışa çevrilməsi sonrakı həyat mərhələlərində baş verir.
Uşaqlıqda yaşanan emosional laqeydlik, fiziki və ya psixoloji zorakılıq, valideynlər arasında aqressiv münasibətlər, eləcə də təhlükəsiz bağlanmanın formalaşmaması uşağın psixikasında dərin izlər buraxır. Bu cür mühitdə böyüyən uşaq üçün zorakılıq zamanla normal ünsiyyət forması kimi qəbul edilə bilər. Uşaq görərək öyrənir və gördüyünü davranış modelinə çevirir.
Bununla yanaşı, hər zorakılığa meyilli insan mütləq travmatik uşaqlıq keçirmiş şəxs deyil. Yeniyetməlik və yetkinlik dövrlərində uzunmüddətli stress, sosial ədalətsizlik hissi, özünü dəyərsiz və nəzarətsiz hiss etmə, alkoqol və psixoaktiv maddələrin təsiri də zorakı davranışları ortaya çıxara bilər. Bu halda uşaqlıqda qoyulan zəif psixoloji baza sonradan daha asan sarsılır.
Əsas məqam ondan ibarətdir ki, uşaqlıqda formalaşan psixoloji strukturlar gələcək davranışların istiqamətini müəyyən edir, lakin insan taleyi tam olaraq həmin dövrdə yazılmır. Vaxtında psixoloji dəstək, sağlam sosial mühit və düzgün müdaxilə ilə zorakılığa meylli davranışların qarşısını almaq mümkündür.
Bu səbəbdən zorakılıqla mübarizə yalnız cəza mexanizmləri ilə məhdudlaşmamalı, uşaqlıq dövründən başlayaraq ailə, məktəb və cəmiyyət səviyyəsində psixoloji maarifləndirmə gücləndirilməlidir. Problemin kökü nə qədər erkən aşkar olunarsa, onun nəticələri ilə mübarizə bir o qədər effektiv olar".
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial Baxılıb: 835 Tarix: 23 yanvar 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşƏməkhaqqı ödənişləri elektronlaşdırılacaq
Əməkhaqqı ödənişləri elektronlaşdırılacaq. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında müzakirə edilən Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən əmək münasibətləri iştirakçıları tərəfindən qanunvericiliyin tələblərinə riayə
18 noyabrYevlaxda ağır qəzada 2 nəfər öldü
Yevlax rayonunda ağır yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, qəza Mingəçevir-Bəhrəmtəpə avtomobil yolunun Yevlax rayonunun Aran qəsəbəsi ərazisindən keçən hissəsində qeydə alınıb. Hadisə zamanı Naftalan şəhər sakinləri - 200-ci il təvəllüdlü Pəri Məstəliyeva və Tura
17 noyabr"Changan" idarəetməni itirərək səkiyə çıxdı
Gecə saatlarında Novxanı-Sumqayıt yolunda qəza baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Changan" markalı minik avtomobili sürücünün idarəetməsindən çıxaraq səkiyə və yol kənarındakı ağaca çırpılıb. Bildirilib ki, hadisə yolun təmir gedən hissəsində qeydə alınıb. Qəzaya uğrayan nəqliyya
18 noyabrBakıda 21° isti olacaq
Noyabrın 19-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Mülayim cənub-qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclənəcək
18 noyabrNoyabr ayının pensiyaları ödənildi
Bu gün Bakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron rayonu üzrə noyabr ayının pensiyaları ödənilib. xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu məlumat yayıb. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyind
17 noyabrSaatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək
Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirə edilən Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, aşağıdakı hallardan biri olduqda saatlıq əməkhaqqı müəyyən ediləcək:
17 noyabrBu hərbçilərin həyat yoldaşlarına müavinət ödənilməsi təklif olunur
Yeni xidmət yerinə köçən hərbçilərin həyat yoldaşlarına minimum əməkhaqqı məbləğində müavinət ödənilməsi təklif olunur. Bunu APA-ya açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyev bildirib. Arzu Nağıyev deyib ki, bununla bağlı "Hərb
17 noyabr