"Yeniyetmələrin emosiyalarını tanımağı və idarə etməyi öyrənməsi ən az akademik biliklər qədər əhəmiyyətlidir" - AÇIQLAMA

"Yeniyetmələrin emosiyalarını tanımağı və idarə etməyi öyrənməsi ən az akademik biliklər qədər əhəmiyyətlidir" - AÇIQLAMABu gün Bakıdakı "İdrak" liseyində silahlı insident baş verib.

Sonxeber.az xəbər verir ki, hadisə Binəqədi rayonu ərazisindəki təhsil müəssisəsində qeydə alınıb.

Bildirilib ki, 10-cu sinif şagirdi müəllimə silahdan atəş açıb.

Dərhal xəstəxanaya çatdırılan müəllimin vəziyyətinin orta ağır olduğu bildirilir.

Bəs görəsən 10-cu sinif şagirdinin bu əməli törətməsinin arxasında hansı psixoloji problemlər dayanır?

Psixoloq G.Qədirli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Bu cür hadisələr cəmiyyət üçün son dərəcə sarsıdıcıdır və "yeniyetmə yaşında bir uşaq bunu necə edə bilər?" sualını qaçılmaz edir. Psixoloji baxımdan belə ağır zorakılıq halları adətən tək bir səbəbdən qaynaqlanmır. Burada bir neçə risk faktorunun eyni anda təsir göstərməsi ehtimalı yüksək olur.

Yeniyetməlik dövrü emosiyaların ən kəskin yaşandığı mərhələlərdən biridir. Bu yaşda olan uşaqlar haqsızlığa uğradıqlarını düşündükdə, alçaldıldıqlarını hiss etdikdə və ya dərin qəzəb yaşadıqlarında bu hissləri sağlam şəkildə ifadə etmək və tənzimləməkdə çətinlik çəkə bilirlər. Emosional idarəetmə bacarıqları hələ tam formalaşmadığı üçün yığılıb qalan gərginlik bəzən partlayış nöqtəsinə çata bilir.

Digər mühüm məqam düşüncə tərzidir. Yeniyetmələr çox vaxt hadisələrə "hamı mənə qarşıdır", "başqa çıxış yolum yoxdur" kimi qara-ağ baxışla yanaşa bilirlər. Bu yaş dövründə beynin nəticələri əvvəlcədən ölçüb-biçməyə cavabdeh olan hissəsi tam yetkinləşmədiyi üçün impulsiv qərarlar vermək riski daha yüksək olur. Bu da zorakı davranışı bir anlıq "çıxış yolu" kimi göstərən təhlükəli düşüncə formalaşdıra bilər.

Belə halların arxasında uzunmüddətli psixoloji gərginlik də dayana bilər. Məktəbdə davamlı konfliktlər, bullinq, müəllim və ya yaşıdlarla ağır münasibətlər, ailədaxili problemlər, zorakılığa məruz qalma və ya şahidi olma, həmçinin müalicə olunmamış depressiya və davranış pozuntuları risk faktorları sırasındadır. Uşaq uzun müddət emosional dəstək almadıqda və özünü eşidilməmiş hiss etdikdə daxili gərginlik təhlükəli istiqamətə yönələ bilər.

Bəzi hallarda empati hissinin zəifləməsi də rol oynayır. Travma yaşamış və ya emosional baxımdan laqeyd mühitdə böyüyən uşaqlarda başqasının ağrısını anlama və hiss etmə qabiliyyəti zəifləyə bilər. Bu isə zorakı davranış zamanı insanı saxlayan daxili əngəllərin zəif olmasına gətirib çıxarır.

Bununla yanaşı, belə hadisələrdə vasitəyə çıxış imkanı da mühüm rol oynayır. Psixoloji gərginlik və impulsivlik təhlükəli alətə asan çıxışla birləşdikdə risk kəskin şəkildə artır. Dünyada məktəb zorakılığı ilə bağlı araşdırmalar da göstərir ki, əlçatan vasitə olduqda faciələrin baş vermə ehtimalı yüksəlir.

Bütün bunlar baş verən əmələ heç bir halda haqq qazandırmır. Sadəcə onu göstərir ki, belə faciələr çox vaxt bir anda yaranmır, öncədən müşahidə oluna biləcək psixoloji siqnalların vaxtında fərq edilməməsinin nəticəsi olur. İçinə qapanma və ya kəskin aqressivləşmə, ümidsizlik ifadələri, zorakılığa həddindən artıq maraq, davamlı intizam problemləri kimi dəyişikliklər ciddi siqnal sayılmalıdır.

Bu cür hadisələr məktəblərdə psixoloji dəstəyin gücləndirilməsinin, müəllim-şagird münasibətlərində təhlükəsiz emosional mühitin yaradılmasının və ailə ilə ünsiyyətin nə qədər vacib olduğunu bir daha göstərir. Yeniyetmələrin emosiyalarını tanımağı, ifadə etməyi və idarə etməyi öyrənməsi ən az akademik biliklər qədər əhəmiyyətlidir."


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 1105   Tarix: 06 fevral 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı, Qobustan, Xızı, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran

16 noyabr
.

Övladına ev bağışlayan valideyn sonradan əmlakını geri ala bilərmi? - Ekspertdən AÇIQLAMA

Daşınmaz əmlakın bağışlanması zamanı mülkiyyət hüququ bağışlanan şəxsə keçir. Lakin sonradan tərəflər arasında mübahisə yaranması, bağışlayanın qərarından peşman olması və ya müqavilənin bağlanması zamanı qanun pozuntularının aşkar edilməsi belə əqdlərin ləğvi məsələsini gündəmə gətirir. Xüsusilə, valideynləri

18 noyabr
.

Gürcüstanda 31 yaşlı azərbaycanlını cərəyan vurub öldürdü

Gürcüstanın Laqodexi bələdiyyəsində azərbaycanlı şəxs bədbəxt hadisə nəticəsində ölüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Yzybtala kəndində baş verib. Usta işləyən 31 yaşlı Əmrah Kazımov talvarın üzərini metal təbəqə ilə örtdüyü zaman ehtiyatsızlıqdan yüksəkgərginlikli elektrik naqillərin

18 noyabr
.

Sabah hava necə olacaq?

Noyabrın 18-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin gecə bəzi şəhərətrafı ərazilərdə az yağış yağacağ

17 noyabr
.

Bakıda 21° isti olacaq

Noyabrın 19-da gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Mülayim cənub-qərb küləyi bəzi yerlərdə arabir güclənəcək

18 noyabr
.

Universitetlərə qəbul imtahanları ləğv edilə bilər? - Azərbaycanda yeni sistemə keçid mümkündürmü? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dünyanın bir sıra ölkələrində universitetlərə qəbul zamanı abituriyentlərin orta məktəb illərindəki akademik göstəriciləri əsas meyar kimi nəzərə alınır. Bu təcrübə Azərbaycanda da ali təhsil müəssisələrinə qəbul sisteminin dəyişdirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Bəs ölkəmizdə qəbul imtahanlarını

17 noyabr
.

Noyabr ayının pensiyaları ödənildi

Bu gün Bakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron rayonu üzrə noyabr ayının pensiyaları ödənilib. xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu məlumat yayıb. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyind

17 noyabr
.

Din xadimləri ilə bağlı iddiaya - Rəsmi reaksiya

"Son günlər bəzi media subyektlərində və sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı guya əvvəllər mövcud olmayan yeni məhdudiyyətin tətbiq edildiyi barədə həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar yayılıb. Mövcud qanunvericilik aktları nəzərə alınmada

17 noyabr
.

Azərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi

Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin

16 noyabr