Milyonlarla ildir Yer kürəsinin dərinliklərində "yatmış" gizli həyat

Milyonlarla ildir Yer kürəsinin dərinliklərində "yatmış" gizli həyatYer səthinin dərinliyində mikroskopik həyatın naməlum bir dünyası mövcuddur. Bu "yeraltı canlılar" son dərəcə sərt şəraitdə sağ qalır və yüz minlərlə, bəzən milyonlarla il sakit vəziyyətdə qala bilirlər. Tədqiqatçılar hələ də başa düşməyə çalışırlar ki, onlar niyə "gözləyir" və nə onları oyada bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Live Science" yazıb.

"Yeraltı canlılar: Yerin ən qəribə həyatının kəşfi" (Princeton University Press, 2025) kitabında mikrob biogeokimyaçı Karən G. Lloid yazır: "Bəlkə də onlar yalnız minlərlə il sonra baş verəcək bir şeyi gözləyirlər".

Alimlər aşkar ediblər ki, okean dibinin çöküntü qatlarına basdırılmış mikroblar çox yavaş metabolizm ilə yaşaya və olduqca uzun müddət ərzində demək olar ki, bölünmədən qala bilirlər.

Belə orqanizmlər gündəlik və ya mövsümi dövrlərə reaksiya vermir, lakin onların "həyat ritmləri" geoloji proseslərlə - tektonik hərəkətlər, sürüşmələr, vulkan püskürmələri və ya minlərlə, milyonlarla il davam edən buzlaq dövrləri ilə əlaqələndirilə bilər. Lloid izah edir: "Əgər biz yatmış mikrobu çöküntü qatlarından çıxarsaq, ola bilsin ki, o sadəcə lövhələrin hərəkəti və ya zəlzələ yeni qida mənbələri açana qədər səbrlə gözləyirdi".

Alimlər həmçinin belə həyatın təkamül mənasını araşdırırlar. Ənənəvi darvinist təbii seleksiya çoxalma və mutasiyaları nəzərdə tutur, amma yeraltı canlılar demək olar ki, çoxalmadan sağ qalır. Onların uzun müddət sakit qalmaları üstünlük təmin edə bilər: geoloji dövrləri "öyrənmiş" fərdlər böyüməni bərpa etmək və şərait əlverişli olduqda genləri ötürmək şansını əldə edirlər.

Yeraltı canlıların kəşfi həyat və təkamül anlayışlarını yenidən düşünməyə məcbur edir: onlar göstərir ki, orqanizmlər yalnız ətraf mühitdəki sürətli dəyişikliklərə deyil, həm də milyonlarla il davam edən proseslərə uyğunlaşa bilərlər.

Bu heyrətamiz mikroblar qrupu elmi dairələrdə tanınmış və Pen/EO Wilson Ədəbiyyat və Elmi Yazı Mükafatının qısa siyahısına daxil edilmişdir. Belə "mikrob uzunömürlülərinin" öyrənilməsi həyatın ekstremal şəraitdə necə sağ qalmasını və gələcəkdə nə ilə qarşılaşa biləcəyini anlamağa kömək edə bilər.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 545   Tarix: 11 fevral 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

ADTA gəmiləri Yəmənin ərazi sularından uzaq durmağa çağırıb

Avropa Dəniz Təhlükəsizliyi Agentliyi (ADTA) gəmiləri Yəmənin ərazi sularından (Qırmızı dəniz, Ədən körfəzi ilə əhatə olunmuş strateji Babül-Məndəb boğazından - red.) uzaq durmağa çağırıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Fars" agentliyi məlumat yayıb. "Buna səbəb husiləri

29 mart
.

Polşada sirli hadisə: Meşəyə naməlum obyekt düşdü

Polşanın şərqində yerləşən Minsk-Mazovetski şəhəri yaxınlığında uçan naməlum obyektin (UNO) düşməsi qeydə alınıb. "RMF FM"ə istinadən xəbər verir ki, obyekt Minsk-Mazovetski yaxınlığındakı Rudnik qəsəbəsinin meşəlik ərazisinə düşüb. Bildirilib ki, hadisə yaşayış məntəqələrindən xeyli uzaqd

29 mart
.

Yaponiya ordusu informasiya müharibəsi üçün xüsusi bölmələr yaradıb

Yaponiya Silahlı Qüvvələrində informasiya müharibəsi aparmaq üçün məsul olan xüsusi qüvvələr yaradılıb. "Report" "Kyodo" agentliyinə istinadən xəbər verir ki, yeni strukturlar ölkənin dəniz və quru qüvvələri daxilində yaradılıb. Onların əsas vəzifələri kibertəhlükəsizliyi təmin etmə

29 mart
.

Makron Bərzaniyə zəng edərək dəstəyini bildirib

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron İraq Kürdüstan Regionunun başçısı Neçirvan Bərzani ilə Dəhükdəki iqamətgahına edilən hücumdan sonra telefon danışığı aparıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Fransa lideri "X" sosial media səhifəsində yazıb. Söhbət zamanı o, bu səhər iqamətgahın

29 mart
.

İrana endirilən zərbələr nəticəsində 226 şagirdlə 55 müəllim həlak olub

ABŞ və İsrailin birgə əməliyyata başladığı gündən etibarən İranda ümumilikdə 281 şagird və müəllim həlak olub. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Tasnim" agentliyi məlumat yayıb. "Hücumlar zamanı 226 şagird və 55 müəllim daxil olmaqla, 281 nəfər ölüb- məlumatda bildirilib. Qey

29 mart
.

Antarktidada sensasion kəşf: İki milyon illik buz izinə rast gəlindi

Rusiya tədqiqatçıları Antarktida qitəsində, Vostok stansiyasının yaxınlığında yaşı təqribən 2 milyon ilə çatan ən qədim buz qatının mövcud ola biləcəyi zonanı aşkar ediblər. xəbər verir ki, bu barədə məlumatı TASS-a Arktika və Antarktika Elmi-Tədqiqat İnstitutunun rəhbəri Aleksandr Makarov verib. Onu

29 mart
.

Aleksandr Vuçiç: "Belqrad-Budapeşt yüksəksürətli dəmir yolu xəttinin tikintisi başa çatdırılıb"

Belqrad və Budapeşt şəhərlərini birləşdirən yüksəksürətli dəmir yolu xəttinin inşası yekunlaşdırılıb. "Report"un Balkan bürosu xəbər verir ki, bu barədə Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuçiç "EXPO 2027" üçün aparılan tikinti işləri ilə tanışlıq zamanı deyib. Serbiya dövlət başçısı xətti

29 mart
.

Britaniya Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsi üçün baza hazırlayıb

Böyük Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin "RFA Lyme Bay" böyük desant gəmisi Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsinə hazırlıq çərçivəsində minaaxtaran pilotsuz aparatların üzən buraxılış bazasına çevrilib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "The Sunday Times" nəşri hərb

29 mart
.

İran Hörmüz boğazından keçmək istəyən Pakistan gəmilərinə yaşıl işıq yandırdı

İran hakimiyyəti Hörmüz boğazından Pakistan bayrağı altında üzən 20 gəminin keçməsinə icazə verib. xəbər verir ki, bu barədə Pakistanın xarici işlər naziri İshaq Dar sosial şəbəkədə məlumat yayıb. Onun sözlərinə görə, hər gün boğazdan iki gəminin keçidi təmin olunacaq. Nazir bu addımı "yaxşı xəbər"

29 mart