"Sosial şəbəkə məhsul yox, hiss satır" - Samirə Bağırova
Son illər sosial şəbəkələr gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib və burada yayımlanan reklamlar, endirim kampaniyaları, eləcə də influenser tövsiyələri vətəndaşların alış-veriş vərdişlərinə birbaşa təsir göstərir. Bir çox hallarda insanlar sosial mediada gördüyü məhsulu real ehtiyacı olmadan almağa qərar verir, bu isə impulsiv alış-veriş, sonradan peşmanlıq və maddi çətinliklər kimi hallara yol aça bilir. Bəs bu cür davranışın formalaşmasında hansı psixoloji amillər rol oynayır və insanlar özlərini sosial şəbəkələrin yaratdığı bu təsirdən necə qoruya bilərlər?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a psixoloq Samirə Bağırova danışıb.
O, açıqlamasında qeyd edib ki, cəmiyyətdə insanların böyük faizi özünü başqaları ilə müqayisə edir:
"Başqalarının kənardan "ideal" kimi görünən həyatlarını izləyəndə insanlarda daxili boşluq yaranır və bu çatışmazlığı doldurmaq üçün yenə sosial şəbəkə hərəkətə keçir. Əvvəlcə insanlar özlərini reklam edir, izləyicidə əksiklik hissini oyadır, sonra isə boşluğu doldurmaq üçün hər hansısa məhsulu tərifləməyə başlayırlar.
Ümumiyyətlə, satışla məşğul olanlar, hətta dünya brendləri belə, ələlxüsus insanların psixologiyasını dərindən öyrənirlər. Alış-verişi təşviq etmək və dopamin hormonunu oyatmaq üçün marketoloqlar müxtəlif psixoloji metodlardan istifadə edirlər. Ən sadə misal kimi "Endirim bitir", "Son 1 ədəd qalıb" kimi mesajlar insanlarda itirmə qorxusunu aktivləşdirir. Belə olduqda məntiq işləmir, mexaniki olaraq impulslar qərar verir.
İnfluenserlərə gəlincə, onlar "səmimi" görünməyə çalışırlar, çünki səmimiyyət sayəsində izləyici sayının artma ehtimalı var. İnsanlar ekran arxasındakı səmimiyyəti doğru zənn edərək yaxınlıq hissi keçirirlər. Hətta onları dost kimi qəbul edənlər də olur. İnfluenserlərin təqdim etdiyi məhsul artıq sadəcə məhsul kimi deyil, süni kimliyi formalaşdıran simvola çevrilir.
Anlamaq lazımdır ki, sosial şəbəkə məhsul satmır, hiss satır. Tövsiyə olunur ki, məhsul almaq istəyi yaranarkən 1-2 gün gözləmək lazımdır. İnsan düşünməlidir: əgər darıxanda, özünü dəyərsiz hiss edəndə, stress zamanı, daxili boşluq içində olanda alış edirsə, müqayisə və ya təsdiq ehtiyacı ilə qərar verirsə, deməli problem məhsulda deyil, emosional boşluqdadır.
İnsan bir şey almadan öncə özünə bir neçə sadə sual verə bilər: Mən bunu hansı ehtiyacıma görə və hansı problemimi həll etmək üçün alıram? Hazırda daxili emosiyalarım hansı vəziyyətdədir? Nağd və ya kartla ödəniş edərkən bu iki üsul məndə hansı hissləri yaradır? Niyə bunu almaq istəyirəm? Almasam nə olacaq? Alternativ yol nədir?
Əgər istək "hamıda var", "gözəldir", "dəbdədir", "endirimdədir" kimi düşüncələrlə yaranıbsa, insan bir az səbir etsə, bu hiss yarandığı kimi sürətlə də sönəcək".
Vüsalə İbrahimli
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial Baxılıb: 1058 Tarix: 16 fevral 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşDirektorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı
2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları
16 noyabrAzərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür
Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü
17 noyabrMediaya ayrılan pul çox azdır - Deputat
Mediaya ayrılan pul çox azdır. xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin müzakirəsində deputat Hikmət Babaoğlu deyib. Deputat bildirib ki, düşüncəni, milli düşüncə platformasının keyfiyyətini təyin edən mediadır, televiziyalardır, televiziy
16 noyabrAzərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi
Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin
16 noyabrPrezident təqaüdü alanların sayı açıqlandı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü və fəxri adlara görə təqaüd təyin olunan şəxslərin sayı açıqlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Statistika Komitəsi (DSK) məlumat yayıb. Bildirilib ki, müxtəlif kateqoriyadan olan 407,6 min şəxsə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü və fəxr
18 noyabrDin xadimləri ilə bağlı iddiaya - Rəsmi reaksiya
"Son günlər bəzi media subyektlərində və sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı guya əvvəllər mövcud olmayan yeni məhdudiyyətin tətbiq edildiyi barədə həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar yayılıb. Mövcud qanunvericilik aktları nəzərə alınmada
17 noyabr"Changan" idarəetməni itirərək səkiyə çıxdı
Gecə saatlarında Novxanı-Sumqayıt yolunda qəza baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Changan" markalı minik avtomobili sürücünün idarəetməsindən çıxaraq səkiyə və yol kənarındakı ağaca çırpılıb. Bildirilib ki, hadisə yolun təmir gedən hissəsində qeydə alınıb. Qəzaya uğrayan nəqliyya
18 noyabrXəzər dənizinin sahilboyu ərazilərinin dövlət idarəetməsi təkmilləşdirilir
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində davamlı inkişafın və ekoloji sabitliyin təmin edilməsi ilə bağlı idarəetmə və nəzarət sahələrində iştirak edən dövlət orqanlarının koordinasiyalı fəaliyyətinin təşkili, bu sahədə səmərəliliyin və çevikliyin artırılması, rəqəmsal idarəetmə modellərinin tətbiq edilməsi
17 noyabrSabah hava necə olacaq?
Noyabrın 18-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin gecə bəzi şəhərətrafı ərazilərdə az yağış yağacağ
17 noyabr