Zərifə Əliyevanın həyat yolu nəsillərə nümunədir

Zərifə Əliyevanın həyat yolu nəsillərə nümunədirAprelin 15-i görkəmli oftalmoloq-alim, akademik Zərifə Əliyevanın anım günüdür. Bu tarix elmə bağlılığın, insanlara xidmət ideyasının və yüksək mənəvi keyfiyyətlərin dərin ehtiramla xatırlandığı əlamətdar gündür. Zərifə xanımın həyat yolu və fəaliyyəti bütövlükdə tibb elminin inkişafına, insan sağlamlığının qorunmasına və cəmiyyətin rifahına yönəlmiş məqsədyönlü və fədakar xidmətin parlaq nümunəsi kimi qiymətləndirilir. Onun irsi yalnız bir dövrün deyil, bütöv bir elmi məktəbin formalaşmasına təsir göstərmişdir.
1923-cü il aprelin 28-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olan Zərifə Əliyeva erkən yaşlarından elmə və təhsilə xüsusi maraq göstərmiş, intellektual inkişafı ilə seçilmişdir. O, 1942-ci ildə orta məktəbi uğurla bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna daxil olmuş, 1947-ci ildə təhsilini yüksək nəticələrlə başa vurmuşdur. Bu dövr Zərifə xanımın həm dünyagörüşünün formalaşmasında, həm də peşəkar inkişafında həlledici mərhələ olmuşdur. Gənc yaşlarından seçdiyi yol onun həyatının əsas istiqamətini müəyyənləşdirmişdir.
Zərifə Əliyevanın elmi fəaliyyətinin əsas istiqaməti oftalmologiya sahəsi olmuşdur. 1949-cu ildən etibarən Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunda fəaliyyətə başlayan alim qısa müddət ərzində bu sahədə dərin biliklərə yiyələnmiş və özünü istedadlı tədqiqatçı kimi təsdiqləmişdir. Onun apardığı elmi araşdırmalar xüsusilə traxoma və qlaukoma kimi geniş yayılmış göz xəstəliklərinin öyrənilməsi, diaqnostikası və müalicəsi istiqamətində mühüm nəticələrlə yadda qalmışdır. Bu sahədə əldə etdiyi nailiyyətlər oftalmologiyanın inkişafına yeni baxış bucağı gətirmişdir.
XX əsrin ortalarında geniş yayılan traxoma xəstəliyinə qarşı mübarizə Zərifə xanımın fəaliyyətində xüsusi yer tutmuşdur. O, yalnız elmi araşdırmalar aparmaqla kifayətlənməmiş, eyni zamanda bölgələrə səfərlər edərək xəstəlik ocaqlarında birbaşa müalicə və profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsində fəal iştirak etmişdir. Onun təşəbbüsü və tətbiq etdiyi müalicə üsulları nəticəsində bu xəstəliyin yayılmasının qarşısı alınmış, insanların sağlamlığının qorunması istiqamətində mühüm nəticələr əldə olunmuşdur. Bu fəaliyyət həm tibbi, həm də sosial baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir.
Zərifə Əliyeva elmi fəaliyyətini ardıcıl şəkildə inkişaf etdirərək 1977-ci ildə tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini almış, 1983-cü ildə isə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmişdir. Bu faktor onun elmi nailiyyətlərinə verilən yüksək qiymətin bariz nümunəsidir. O, 150-yə yaxın elmi əsərin, çoxsaylı monoqrafiya və dərs vəsaitlərinin müəllifi kimi oftalmologiya elminə dəyərli töhfələr vermişdir. "Terapevtik oftalmologiya" əsəri bu gün də mütəxəssislər üçün mühüm elmi mənbələrdən biri kimi öz aktuallığını qoruyub saxlayır və praktik tibbdə geniş istifadə olunur.
Alimin fəaliyyəti yalnız elmi tədqiqatlarla məhdudlaşmamış, həm də pedaqoji sahədə mühüm işlər görmüşdür. Zərifə xanım gənc həkimlərin yetişdirilməsinə xüsusi diqqət yetirmiş, onların peşəkar formalaşmasına böyük töhfə vermişdir. Görkəmli alimin rəhbərliyi ilə yetişən oftalmoloqlar bu gün də onun elmi məktəbini uğurla davam etdirir, həmin sahənin inkişafına öz töhfələrini verirlər. Bu baxımdan, onun fəaliyyəti davamlı elmi ənənənin formalaşmasına xidmət etmişdir. Prezident İlham Əliyev Zərifə xanım Əliyeva haqqında qeyd etmişdir: "Mənim anam əsl alim idi. O, tibbin bütün incəliklərini öyrənməyə səy göstərirdi. Bununla bərabər mənimlə, Sevillə məşğul olmağa, bizi Azərbaycanın layiqli vətəndaşları kimi tərbiyə etməyə, böyütməyə vaxt tapırdı. O, həmişə mənim qəlbimdədir".
Zərifə Əliyeva yüksək mənəvi keyfiyyətləri ilə seçilən ziyalı kimi də cəmiyyətdə dərin iz qoymuşdur. O, kimsəsiz uşaqlara göstərdiyi qayğı, bölgələrdə apardığı maarifləndirici tədbirlər və insanların sağlamlığı naminə yorulmadan çalışması ilə böyük hörmət qazanmışdır. Zərifə xanımın humanist yanaşması, insanlara olan diqqəti və qayğısı həkimlik peşəsinin ən ali dəyərlərini özündə əks etdirirdi. "Yüksək etimad" əsəri isə həkim peşəsinin yalnız tibbi deyil, həm də mənəvi məsuliyyət daşıdığını göstərən dəyərli bir nümunə kimi bu gün də aktuallığını qoruyur.
Zərifə Əliyeva ömrünün 62-ci baharında, 1985-ci il aprelin 15-də Moskva şəhərində vəfat etmişdir. Onun xatirəsi böyük ehtiramla yad edilir, adı elm və səhiyyə sahəsində dərin hörmətlə çəkilir. Akademik Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzi bu zəngin irsin yaşadılmasına və gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir. Bu kimi amillər müdrik şəxsiyyətin həyat və fəaliyyətinin cəmiyyət üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha təsdiqləyir.
Bu gün Zərifə Əliyevanın həyat yolu elmə sədaqətin, insanlara xidmətin və yüksək mənəvi dəyərlərin nümunəsi kimi yaddaşlarda yaşayır. Onun zəngin irsi gələcək nəsillər üçün örnək mənbəyi olaraq qalır, formalaşdırdığı dəyərlər isə insanları düzgün seçimlərə, məsuliyyətli fəaliyyətə və humanist davranışa istiqamətləndirən mühüm mənəvi dayağa çevrilir.

Metin Hüseynov - siyasi sərhçi, politoloq


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 398   Tarix: 15 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

AQTA işlənmiş fritür yağı aşkarladı - İstehlakçılar nələrə diqqət etməlidir? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Qida məhsullarının hazırlanmasında istifadə olunan yağların keyfiyyəti insan sağlamlığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Eyni yağın dəfələrlə yüksək temperaturda qızdırılaraq istifadə edilməsi onun kimyəvi tərkibinin dəyişməsinə, zərərli birləşmələrin yaranmasına səbəb ola bilər. Belə məhsulları

18 noyabr
.

10° şaxta olacaq

Noyabrın 17-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin axşam bəzi şəhərətrafı ərazilərdə qısamüddətli az yağı

16 noyabr
.

Bu hərbçilərin həyat yoldaşlarına müavinət ödənilməsi təklif olunur

Yeni xidmət yerinə köçən hərbçilərin həyat yoldaşlarına minimum əməkhaqqı məbləğində müavinət ödənilməsi təklif olunur. Bunu APA-ya açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyev bildirib. Arzu Nağıyev deyib ki, bununla bağlı "Hərb

17 noyabr
.

Azərbaycanda yerli QHT-lər yenidən qeydiyyata alınacaq

Azərbaycanda yerli QHT-lər və xarici QHT-lərin filial və ya nümayəndəlikləri qanunvericiliyə ediləcək dəyişikliklərlə əlaqədar yenidən dövlət qeydiyyatına alınmaq üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanına müraciət etməli olacaqlar. xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin 17 və 18 noyabr tarixlərində keçiriləcə

17 noyabr
.

"Boranı" restoranında tək yeyib-içmək olmaz? - Video

Sosial şəbəkələrdə "Boranı" restoranlar şəbəkəsi ilə bağlı şikayət yayılıb. xəbər verir ki, şikayətçinin iddiasına görə, restoranın "Neftçilər" metrosu yaxınlığında yerləşən filialına tək daxil olmaq istəyən müştəriyə icazə verilməyib. Ona bildirilib ki, yalnız 3-4 nəfərlə gəldikd

16 noyabr
.

Din xadimləri ilə bağlı iddiaya - Rəsmi reaksiya

"Son günlər bəzi media subyektlərində və sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı guya əvvəllər mövcud olmayan yeni məhdudiyyətin tətbiq edildiyi barədə həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar yayılıb. Mövcud qanunvericilik aktları nəzərə alınmada

17 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr
.

Başqasının torpağında ev tikənləri hansı hüquqi təhlükə gözləyir? - ƏMLAK EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Bəzən vətəndaşlar özlərinə məxsus olmayan torpaq sahəsində ev tikir, yaxud torpaq sahibinin razılığı ilə inşa etdikləri tikilinin sonradan hüquqi taleyi ilə bağlı problemlərlə üzləşirlər. Belə hallarda torpaq mülkiyyətçisinin həmin ev üzərində hər hansı hüququnun olub-olmaması, tikilinin sökülüb-sökül

18 noyabr
.

"Changan" idarəetməni itirərək səkiyə çıxdı

Gecə saatlarında Novxanı-Sumqayıt yolunda qəza baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Changan" markalı minik avtomobili sürücünün idarəetməsindən çıxaraq səkiyə və yol kənarındakı ağaca çırpılıb. Bildirilib ki, hadisə yolun təmir gedən hissəsində qeydə alınıb. Qəzaya uğrayan nəqliyya

18 noyabr