"Hikmət Hacıyevin Xankəndi səfərinin ayrıca siyasi çəkisi var" - AÇIQLAMA

"Hikmət Hacıyevin Xankəndiyə səfərinə son dövrdə xarici diplomatların və beynəlxalq nümayəndələrin Qarabağa, xüsusilə Xankəndiyə səfərləri fonunda yanaşmaq daha doğru olar. Çünki burada söhbət yalnız ayrı-ayrı səfərlərdən deyil, Azərbaycanın suverenliyinin və postmünaqişə reallığının beynəlxalq diplomatik müstəvidə qəbulunun getdikcə daha aydın şəkildə nümayiş etdirilməsindən gedir", - bunları Sonxeber.az -a danışan politiloq Tural İsmayılov deyib:

"Xankəndiyə müxtəlif ölkələrin diplomatik nümayəndələrinin səfər etməsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin praktik reallıq kimi qəbul edilməsinin mühüm göstəricilərindən biridir. Əvvəllər Qarabağ məsələsi beynəlxalq diplomatiyada əsasən münaqişə, təhlükəsizlik və status müzakirələri kontekstində təqdim olunurdusa, hazırkı mərhələdə yanaşmanın dəyişdiyini görürük. Diplomatik nümayəndələrin Xankəndidə olması artıq həmin ərazinin Azərbaycanın siyasi, hüquqi və inzibati məkanının tərkib hissəsi kimi qəbul edildiyini göstərən yeni diplomatik mənzərə formalaşdırır.

Bu baxımdan Hikmət Hacıyevin səfərinin ayrıca siyasi çəkisi var. Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri kimi Hacıyev Azərbaycanın xarici siyasət kursunun əsas kommunikatorlarından biridir. Onun Xankəndidə iştirakı Azərbaycanın xarici siyasət mesajının məhz həmin məkanda nümayiş etdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Başqa sözlə, Azərbaycan öz diplomatik gündəliyini yalnız paytaxtlardan və beynəlxalq platformalardan deyil, suverenliyini bərpa etdiyi ərazilərdən də təqdim edir.

Burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan Xankəndinin beynəlxalq gündəmdəki mahiyyətini də dəyişir. Şəhər artıq münaqişənin "status" və ya "siyasi gələcəyi" müzakirə edilən məkan kimi deyil, Azərbaycanın regional inkişaf, reinteqrasiya və dövlət idarəçiliyi siyasətinin bir hissəsi kimi önə çıxır. Xarici diplomatların səfərləri də məhz bu yeni reallığın beynəlxalq auditoriyaya çatdırılması baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Diplomatik protokol baxımından da bu səfərlər təsadüfi hadisələr deyil. Xarici diplomatın Azərbaycanın nəzarətində olan əraziyə səfəri həmin ərazi ilə bağlı siyasi reallığın qəbul edilməsi mesajını daşıyır. Əlbəttə, bunu hər bir dövlətin Azərbaycanın bütün siyasi mövqelərinə tam və avtomatik şəkildə qoşulması kimi təqdim etmək doğru olmaz. Lakin diplomatik təmasların coğrafiyasının genişlənməsi özü ciddi siyasi göstəricidir.

Hikmət Hacıyevin səfəri bu prosesin başqa bir tərəfini tamamlayır. Xarici diplomatların Xankəndiyə səfəri Azərbaycanın ərazi üzərində suverenliyinin beynəlxalq praktikada görünən tərəfidirsə, Prezident Administrasiyasının yüksək vəzifəli nümayəndəsinin burada iştirakı həmin suverenliyin dövlət idarəçiliyi və xarici siyasət səviyyəsində təsdiqidir.

Məncə, hazırkı mərhələdə əsas məsələ Xankəndiyə kimin səfər etməsindən daha çox, bu səfərlərin hansı yeni siyasi reallığı formalaşdırmasıdır. Azərbaycan Qarabağla bağlı gündəliyi tədricən münaqişə terminologiyasından çıxarıb dövlətçilik və inkişaf müstəvisinə keçirir. Diplomatik nümayəndələrin səfərləri də bu transformasiyanın beynəlxalq müstəvidə görünən elementlərindən biridir.

Bu baxımdan Hikmət Hacıyevin Xankəndiyə səfəri həm Azərbaycanın daxili dövlətçilik reallığının, həm də xarici diplomatik münasibətlərinin eyni məkanda kəsişməsi kimi qiymətləndirilə bilər. Əsas mesaj kifayət qədər aydındır: Qarabağ artıq beynəlxalq vasitəçilik və status müzakirələrinin predmeti kimi deyil, Azərbaycanın suveren inkişaf gündəliyinin tərkib hissəsi kimi təqdim olunur. Xankəndiyə diplomatik səfərlərin artması isə bu yeni reallığın beynəlxalq münasibətlər sistemində getdikcə daha çox görünürlük qazandığını göstərir".

Telegramda izləyin