Palma yağı və nişasta ilə hazırlanan şorlar: Niyə təbii məhsul tapa bilmirik?

Bu gün mağazaların soyuducu vitrinlərində satılan şor məhsullarının nə dərəcədə təbii olması sual doğurur. İstehlakçılar təbii süd məhsulu kimi aldıqları bəzi şorların tərkibində palma yağı, nişasta və digər əlavələrlə qarşılaşırlar. Əslində, şorun əsas xammalı süd olmalı olduğu halda, məhsulun tərkibində bu cür maddələrin yer alması onun keyfiyyəti və təbii məhsul kimi təqdim edilməsi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Bəs mağazalarda həqiqi, qatqısız şor tapmaq niyə çətinləşib? İstehsalçılar məhsulun tərkibinə niyə palma yağı və nişasta əlavə edirlər və istehlakçı keyfiyyətli şoru necə ayırd edə bilər?
Mövzu ilə bağlı sağlam qida təbliğatçısı, Gənclərin Töhfəsi İctimai Birliyinin sədri Asim Vəliyev Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, məncə burada əsas məsələ odur ki, bazarda ənənəvi üsulla hazırlanan, həqiqi süd mənşəli şorla onun görünüşünü təqlid edən məhsullar bir-birinə qarışıb. Onun sözlərinə görə, şor əslində süddən hazırlanan məhsuldur: "Onun əsas xammalı süd olmalıdır. Amma bu gün bəzi məhsulların etiketinə baxanda tərkibində palma yağı, nişasta və digər komponentlərin olduğunu görürük. Bu da həmin məhsulların ənənəvi şordan fərqli olduğunu göstərir. Bunun əsas səbəblərindən biri istehsal xərcləridir. Süd xammalı ilə işləmək, südü emal etmək, məhsulu hazırlamaq, saxlamaq müəyyən xərc tələb edir. Bitki yağlarından və nişastadan istifadə etmək istehsalçıya daha ucuz məhsul hazırlamaq imkanı verə bilər. Yəni burada qiymət rəqabətinin də təsiri var.

Digər tərəfdən, təbii şor istehsalı üçün keyfiyyətli süd xammalı və düzgün texnoloji proses lazımdır. Hər istehsalçı bu istiqamətdə işləmək əvəzinə daha ucuz, standartlaşdırılmış məhsul istehsalına üstünlük verə bilir. Məsələnin başqa bir tərəfi də məhsulun adıdır. Etiketdə şor məhsulu yazılması ilə sadəcə şor yazılması eyni məna daşımır. İstehlakçı məhsulun adından və tərkibindən onun nə olduğunu başa düşməlidir.

Azərbaycanda şor üçün dövlət standartı da mövcuddur. Bu standartda şor süd mənşəli məhsul kimi müəyyən edilir. Burada əsas məsələ istehlakçının düzgün məlumatlandırılmasıdır. Əgər məhsul süd mənşəli deyilsə, onun ənənəvi şorla eyniləşdirilməsi düzgün yanaşma deyil. Mən hesab edirəm ki, bazarda həqiqi süd şoru ilə bitki yağları əsasında hazırlanan alternativ məhsullar arasında aydın fərq olmalıdır. İstehlakçı şor almaq istəyirsə, aldığı məhsulun həqiqətən süddən hazırlanıb-hazırlanmadığını etiketdən anlaya bilməlidir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin