250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürür

250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürürTəxminən 250 milyon il sonra Yer kürəsinin indiki xəritəsi tamamilə dəyişə bilər. Qitələrin hərəkəti nəticəsində Atlantik okeanı yox ola, bütün materiklər isə yenidən birləşərək nəhəng superqitə yarada bilər.
Sonxeber.az xəbər verir ki, bu barədə "Ilmessaggero" nəşri geoloqların araşdırmalarına istinadən məlumat yayıb.

Alimlərin xatırlatdığına görə, təxminən 200 milyon il əvvəl Yer üzündəki bütün müasir qitələr vahid Pangea superqitəsinin tərkibində olub. Sonradan tektonik plitələrin hərəkəti nəticəsində bu nəhəng quru sahəsi parçalanıb və indiki materiklər formalaşıb.

Lakin geoloji proseslər bu gün də davam edir. Almaniyanın Geofizika Elmləri üzrə Tədqiqat Mərkəzinin geoloqu Hanna Devis hesab edir ki, təxminən 250 milyon ildən sonra qitələr yenidən birləşərək yeni superqitə yarada bilər. Ohayo Universitetinin geologiya professoru Demien Nens də belə bir prosesin baş verməsini demək olar ki, qaçılmaz sayır. Bununla belə, yeni quru sahəsinin dəqiq yerləşməsi hələ məlum deyil.

Yeni superqitənin yaranması ilə bağlı dörd ssenari

Tədqiqatçılar gələcəkdə Yer kürəsinin coğrafi görünüşünün necə dəyişə biləcəyinə dair dörd əsas variant irəli sürüblər:

- Aurika: Sakit və Atlantik okeanları tədricən yox olacaq, materiklər ekvator ətrafında birləşəcək.

- Amasiya: Demək olar ki, bütün qitələr Şimal qütbü ətrafında toplanacaq. Antarktida isə digər materiklərdən ayrı qalacaq.

- Novopangea: Atlantik okeanı genişlənməkdə davam edəcək, Sakit okean isə tədricən kiçilərək yox olacaq. Nəticədə materiklər planetin əks tərəfində birləşəcək.

- Pangea Ultima: Atlantik okeanı yox olacaq və qitələr onun hövzəsi ətrafında birləşərək qədim Pangeanı xatırladan nəhəng quru sahəsi yaradacaq.

Yeni superqitədə iqlim necə olacaq?

Materiklərin birləşməsi yalnız planetin coğrafiyasını deyil, iqlimini də ciddi şəkildə dəyişə bilər. Xüsusilə Pangea Ultima ssenarisində yeni superqitənin daxili ərazilərində həddindən artıq isti və quraq şəraitin yaranacağı ehtimal olunur.

Kompüter modelləşdirməsinə görə, okeanlardan uzaqda yerləşən ərazilərə rütubətli hava kütlələrinin çatması çətinləşəcək. Bunun nəticəsində qitənin mərkəzi hissələrində səhralaşma və yüksək temperatur müşahidə oluna bilər. Güclü vulkanik fəaliyyət də iqlimə əlavə təsir göstərə bilər.

Professor Demien Nens qeyd edir ki, superqitələrin daxili əraziləri yaşayış üçün kifayət qədər sərt şəraitə malik olur. Bununla belə, qədim Pangeanın iqlim xüsusiyyətləri dinozavrların və məməlilərin təkamülünə müəyyən təsir göstərmiş ola bilər.

Materiklər niyə hərəkət edir?

Qitələrin yerdəyişməsi Yer qabığını təşkil edən tektonik plitələrin hərəkəti ilə bağlıdır. Bu plitələr planetin mantiyası üzərində hərəkət edir. Yerin daxili istiliyi mantiyada maddələrin dövranını təmin edir və nəticədə tektonik plitələr tədricən yerini dəyişir.

Geoloq Hanna Devisin qiymətləndirməsinə görə, Yer öz tarixi ərzində artıq 4-5 superqitənin yaranması və parçalanması dövrünü yaşayıb. Ümumilikdə belə dövrlərin sayının yeddiyə çata biləcəyi ehtimal edilir.

Beləliklə, indiki materiklərin və okeanların sərhədləri planetin gələcək geoloji tarixində tamamilə fərqli mənzərə ilə əvəz oluna bilər.(Qaynarinfo)


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 115   Tarix: 18 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Kallas Rusiya ilə danışıqlara təsir göstərməyə çalışacağını bildirib

Avropa İttifaqının xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas Avropa İttifaqının diplomatik xidmətinin danışıqlar qrupuna daxil edilməməsinə baxmayaraq, Ukrayna məsələsi ilə bağlı Rusiya və ABŞ arasında aparılacaq danışıqlara təsir göstərməyə çalışacağını bildirib. xəbə

16 noyabr
.

ABŞ-da raket havaya qalxarkən partladı - Anbaan video

ABŞ-da "United Launch Alliance" (ULA) şirkətinə məxsus "Vulcan Centaur" daşıyıcı raketi Kanaveral burnundan buraxıldıqdan təxminən 10 dəqiqə sonra qəzaya uğrayıb. Bizim.Media xəbər verir ki, nəticədə Amazon şirkətinin "Amazon Leo" internet peyklərinin 40-ı orbitə çıxarıl

16 noyabr
.

İsrail Kaya Kallasla birbaşa əlaqəni kəsib

İsrail iyun ayından bəri Aİ diplomatiya rəhbəri Kaya Kallas ilə birbaşa əlaqəni dayandırıb, eyni zamanda digər Aİ rəsmiləri ilə qarşılıqlı əlaqəni davam etdirir. xəbər verir ki, bunu İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saarın sözçüsü "Politico"ya verdiyi açıqlamada deyib. O, əlavə edib ki

18 noyabr
.

Rusiya-Ukrayna müharibəsində son vəziyyət: Odessa şəhərinə hücumda ölənlər var, enerji infrastrukturu zərər görüb

Rusiya-Ukrayna müharibəsində döyüşlər şiddətlənməkdə davam edir. Rusiya ordusunun Ukraynanın müxtəlif bölgələrinə həyata keçirdiyi dron hücumları nəticəsində ölən və yaralananlar var. Hücumlar yaşayış məntəqələri ilə yanaşı, enerji infrastrukturuna da ciddi ziyan vurub. Reuters-in məlumatına görə, noyabrı

18 noyabr
.

Kanadada 120 illik, 130 kiloqramdan ağır kilsə zəngi oğurlandı

Kanadanın Manitoba əyalətində naməlum şəxslər təxminən 120 illik tarixə malik, çəkisi 130 kiloqramdan çox olan kilsə zəngini oğurlayıblar. xəbər verir ki, bu barədə Kanada Kral Atlı Polisi (RCMP) məlumat yayıb. Hadisə Vinnipeq şəhərinin şimalında, kənd ərazisində yerləşən Ukrayna Katolik kilsəsində ba

18 noyabr
.

NATO ölkələri Ukrayna üçün silah alınmasına 10 milyard dollar ayırdı

NATO ölkələri PURL təşəbbüsü və ABŞ-ın Xarici Hərbi Satışlar proqramı (Foreign Military Sales) çərçivəsində Ukrayna üçün Amerika silahlarının alınmasına 10 milyard dollardan çox vəsait ayırıblar. Bunu alyansın baş katibi Mark Rütte Brüsseldə Ukraynanın müdafiəsi üzrə Təmas Qrupunun iclasından sonra bildirib

18 noyabr
.

Qütb burulğanı vaxtından əvvəl zəifləyir: Avropanı sərt qış gözləyir?

Arktikada şaxtalı hava kütlələrini Şimal qütbü ətrafında saxlayan güclü küləklər sistemi - qütb burulğanı bu il gözləniləndən xeyli tez zəifləməyə başlayıb. Meteoroloqlar bunun Şimal yarımkürəsinin bəzi bölgələrində qışın sonrakı aylarında daha soyuq və quraq hava şəraiti riskini artıra biləcəyini bildirirlər

16 noyabr
.

Yaponiya iqtisadiyyatı artmır

Yaponiyanın iqtisadi artım səviyyəsi 2026-cı ilin üçüncü rübündə əvvəlki rüblə müqayisədə demək olar ki, dəyişməyib. İnflyasiya, enerji qiymətlərinin bahalaşması, əlverişsiz hava şəraiti və zəlzələ iqtisadi artıma mənfi təsir göstərib. Euronews-un məlumatına görə, bu barədə Yaponiya Nazirlər Kabinetini

16 noyabr
.

Avropada kiberhücum təhlükəsi: Cənubi Koreya şirkətlərə təcili xəbərdarlıq edib

Cənubi Koreya hakimiyyəti Java proqramlaşdırma dilində aşkar edilmiş təhlükəsizlik boşluqları ilə əlaqədar dövlət qurumlarına və özəl şirkətlərə təcili xəbərdarlıq edib. Məlumata görə, aşkar edilmiş boşluqlar hücumçulara uzaqdan sistemlərdə zərərli kod icra etmək və ya onların fəaliyyətini dayandırma

18 noyabr