İlk insanın xərçəngə tutulduğu tarix məlum oldu

İlk insanın xərçəngə tutulduğu tarix məlum oldu Tədqiqatçılar xərçəng əlamətlərini göstərən bir çox tarixdən əvvəlki qalıqları aşkar ediblər. Bundan əlavə, bu ölümcül xəstəliyin ilk qeydini qədim yazılı mənbələrdə tapıblar.

Araşdırmalara görə, xərçəngin ilk dəlili 1,7 milyon il əvvələ aid fosillərdə (fosil uzun müddət əvvəl yaşamış canlıların qalıqlarının təbii şərtlər altında qorunaraq dövrümüzə qədər çatan izidir-red.) tapılıb. Aşkar edilən qalıqlardan biri Paranthropus robustus və ya Homo ergaster növünə aiddir və sol barmağın sümüyündə bədxassəli şişin olduğunu göstərir.

Tədqiqatçılar, fosilləşmiş barmaq sümüyünün KT müayinələrini sümük əmələ gətirən hüceyrələrdə başlayan aqressiv bir xərçəng forması olan osteosarkomun müasir hallarının görüntüləri ilə müqayisə ediblər. Osteosarkomun gül kələminə bənzər fərqli bir formasını görüblər.

Osteosarkom bu gün insanlarda hər yaşda baş verə bilən, lakin ən çox uşaqlarda, yeniyetmələrdə və gənclərdə görülən ümumi bir sümük xərçəngidir. Tarixdən əvvəlki insanın yaşı bilinməsə də, tədqiqatçılar onun yetkin olduğunu düşünürlər.

Aydındır ki, xərçəngin sümüklərdə aşkarlanması orqanlarda, dəridə və daha sürətli parçalanmaya məruz qalan digər yumşaq toxumalarda olduğundan daha asandır. Bununla birlikdə, fosillərdə xərçəngin görünməsi üçün daha ətraflı araşdırma tələb olunur.

Lent.az

Sonxeber.az

Telegramda izləyin

Sağlamlıq Baxılıb: 2050 Tarix: 04 iyun 2023

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

İnsanın düzgün yaşlandığını necə başa düşmək olar? - 7 əlamət

Yaşlanmadan danışarkən, dolğun və sağlam həyat sürməyə kömək edən çoxsaylı faktorlar mövcuddur. Bu yalnız fiziki məşqlər və tərəvəz istehlakı ilə məhdudlaşmır, baxmayaraq ki, bunlar da prosesin bir hissəsidir. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "HuffPost" yuzıb. "Görüşümcə, düzgün yaşlanm

4 mart

Hər il 7 milyon insan bu səbəbdən vaxtından əvvəl ölür

Beynəlxalq araşdırmalar göstərir ki, hava çirkliliyi qlobal səviyyədə insan sağlamlığı üçün ən böyük təhlükələrdən birinə çevrilib. xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, çirkli hava artıq təkcə ətraf mühit problemi deyil, həm də ciddi sağlamlıq riskidir. Aparılan tədqiqatlara görə, havadakı zərərl

11 mart

Qulaqdakı kiçik qırışlar ölümcül xəstəliyi göstərə bilər - Həkimlər nə deyir?

Qulaq məməsindəki az nəzərə çarpan qırış ürək-damar xəstəliklərinin riskini göstərə bilər. Bu, Frank simptomu adlanan diaqonal qırışdır və bir sıra tədqiqatlara görə, koronar ürək xəstəliyi ilə əlaqələndirilə bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə kardioloq Endryu Frimen saytında "Eksperti

5 mart

İmsakda çay içməyin zərərləri

Türk mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsi olan qara çay, günün istənilən vaxtında olduğu kimi, imsakda da ən çox sevilən içkilərdən biridir. Lakin imsakda çay içməyin də bəzi zərərləri var. Ölkə.Az xəbər verir ki, Ramazanda yeməyin iki öyünə düşməsi bəzi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Xüsusilə imsakd

13 mart

Çayla qəhvənin insult və infarkt riskinə təsiri: Alimlərdən təəccübləndirən kəşf

Qəhvə və çay dünyanın ən populyar içkiləridir. Alimlər onların sağlamlığa faydalarını aktiv şəkildə araşdırır - qəhvənin uzunömürlülüyə təsirindən tutmuş çayın iltihabı azaltma qabiliyyətinə qədər. İndi bu siyahıya alimlər yeni bir üstünlük əlavə ediblər: qəhvə və çay ürək-damar xəstəlikləri riskini

4 mart

Gəzərkən artan ayaq ağrısına diqqət: Bu problemlərin xəbərçisi ola bilər

Günün böyük hissəsini ayaq üstə keçirən və ya uzun müddət hərəkətsiz qalan insanlarda ayaqlarda ağrı, şişkinlik və yorğunluq hissi tez-tez rast gəlinən simptomlardandır. Çoxları bu şikayətləri gündəlik yorğunluq və intensiv temp ilə izah etməyə çalışsa da, bəzən bu əlamətlər arxasında damar problemlər

16 mart

5 dəqiqəlik yuxu sağlamlıq üçün faydalıdır

Somnoloqlar gündüz saatlarında uyğun olmayan şəraitdə belə qısa müddətli yuxunun sağlamlıq üçün faydalı olduğunu açıqlayıblar. Axşam.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, onların sözlərinə görə, güclü yorğunluq zamanı yaranan hər bir istirahət imkanından istifadə etmək məqsədəuyğundur. İdeal varian

4 mart

Vitamin çatışmazlığı ilə mübarizədə ən yaxşı beş məhsul

Soyuqdəymə və qrip mövsümü milyonlarla insanın həyat keyfiyyətinə təsir göstərir. xəbər verir ki, rusiyalı diyetoloq-qastroenteroloq Nuriya Dianova -ya pəhriz əlavələrinə müraciət etmədən qida vasitəsilə immunitet sisteminin dəstəklənməsindən danışıb. Onun sözlərinə görə vitamin çatışmazlığı ilə mübarizəd

8 mart

Professor: xalq təbabətində istifadə olunan bu otlar təhlükəli ola bilər

Piroqov Universitetinin ümumi terapiya professoru Oleq Kotenko bildirib ki, bir çox insanın faydalı hesab etdiyi dərman bitkiləri bəzən sağlamlıq üçün risk yarada bilər. O, müsahibəsində bitki mənşəli vasitələrin təhlükəsizliyi ilə bağlı yayılmış fikirlərin həmişə doğru olmadığını deyib. Mütəxəssisi

15 mart