İlin sonuna qədər sülh müqaviləsi imzalanmaya bilər? Ekspertlər nə DÜŞÜNÜR?

"İTV" telekanalında aparıcı Murad Hüseynovun təqdimatı ilə "Diqqət Mərkəzi" verilişinin yayımı olub. Belə ki, fikir mübadiləsi zamanı Ermənistan və Azərbaycan arasında danışıqlar prosesi, sülh müqaviləsi və qərbin təxribat xarakterli, əsassız bəyanatları müzakirə olunub.

Müzakirə edilən mövzulardan biri də, seçkiləri prosesi və qərbin təxribat xarakterli bəyanatlarından sonra "ilin sonuna qədər sülh müqaviləsi imzalanmaya bilərmi" sualı oldu.

Sonxeber.az xəbər verir ki, məsələ ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Rasim Musabəyov efirdə müzakirə zamanı öz fikirlərini bildirib:

"Deyək ki, sülh müqaviləsi olmasın. Buna görə kefimizi pozmağa dəyməz. Biz müşahidə edirik ki, ermənipərəst qüvvələr tərəfindən təxribat xarakterli bəyanatlar iki məqsəd üçün səsləndirirlər. Belə fikirlər səsləndiirlər ki, Azərbaycan Ermənistana hücum edəcək. Müharibə olması ehtimalını danışanda bunu dilə gətirirlər. Burada məqsəd aydındır ki, Azərbaycana təzyiq etmək, Ermənistana yardım etməkdir. Onlar kömək etsələr də vəziyyəti dəyişmək iqtidarında deyillər. Fransaya sabah ABŞ-də qoşulsa, nisbəti dəyişmək iqtidarında deyil. Onlar aktiv olaraq bu məsələyə müdaxilə etdiyi halda, real olaraq Ermənistanın təhlükəsizliyi təminatçısı olan Rusiya və İranı özlərinə qarşı qoyurlar. tam sakit halda bu məsələləri müşahidə etməliyik".

Millət vəkili Erkin Qədirli sülh danışıqlarının getməməsini ABŞ və Rusiyada seçkilər prosesi ilə əlaqələndirmir:

"Bunun özlüyündə danışıqların sürətinə təsir edəcəyi bir amil görmürəm. Əgər Ermənistan və Azərbaycan vasitəçilərsiz görüşməyə davam etsələr belədir. Çünki nümunələri var. Delimitasiya məsləsində xüsusi vəzifələndirilmiş rəsmilər görüşürlər. Eyni zamanda əsrlərin mübadiləsi zamanı gördük ki, vasitəçi olmadan uğurlu nümunələr yaratmaq olar. Gürcüstan dəfələrlə təklif edib ki, öz ərazisində danışıqlar aparılsın. Ermənistan tərəfindən niyyət aydın olarsa, Azərbaycan vasitəçilər olmadan danışıqlara davam edə bilər. Artıq həqiqətən bunu inkişaf elətdirmək lazımdır. Çünki vasitəçilərin öz maraqları var. O ki, qaldı sülh müqaviləsi imzalanacaqmı. Bu arzulanan bir şeydir. Olmasa belə, bu Azərbaycan üçün ciddi bir problem deyil. Sənədin adı nə olacaqsa sülhün təminatı olmalıdır. Azərbaycan çoxdan sülhə hazır olduğunu əməldə sübut edib".

Siyasi şərhçi Zaur İbrahimli bildirib ki, Paşinyan tərzi siyasətə artıq öyrəşmişik:

"Paşinyan bu gün danışır sabah başqa söz deyir. Bu artıq həmi tərzin bir xüsusiyyətidir. Paktı ortalığa atmaqla Paşinyan onu məqsəd olaraq görür ki, sanki "kupça"dan əvvəl çıxarışı almaq istəyir. Təbii ki, bu imkanı ona yaratmaq olmaz. Butamamilə Emrənistanı öhdəliyindən yayındırmağa imkan verər. Bir məsələni nəzərə çatdırmaq istəyirəm ki, region üçün sülh müqaviləsi lazımdır. Şübhəsiz ki, onsuz keçinə bilərik. Amma dinc yaşayış potensialını gücləndirmək üçün ola bilər. Diqqətimizi daha çox hərbi təhdidlərdən, təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri, inkişaf-quruculuq tədbirləri üçün sülh müqaviləsinin imzalanması vacibdir. Sülh sazişi regiona rahatlq gətirəcək. Yeni reallıqların təsbiti olacaq. Regiona xarici müdaxilələrin qarşısı alınacaq. Bu baxımdan dayanıqlı sülh lazımdır. Buarada region ölkələrin rolları bəlli olacaq. Eyni zamanda maraqlı uzlaşdırmaq mümkün olacaq. Hətta müzakirə-dialoq masası yaradıla bilər. Azərbaycanın bunun 3+3 formatını deyib. Amma maraqlısı odur ki, Ermənistan bu yolda nə qədər fədakarlıq göstərəcək. Paşinyanın üzərinə tarixi bir missiya düşür. O, adi cəsarətli siyasətçidən daha çox cəsarətli olmalıdır. Çünki bunun siyasi əsası var. Konstitusiyaya dəyişikliyə yox desə, biz çox qeyri-adi cəmiyyətlə üz-üzə qalacağıq. Birincisi Paşinyan mandat götürüb. İkincisi isə, Ermənistan müxalifəti davamlı laraq iki il aksiya təklif etdi. Oraya erməni cəmiyyəti getmədi. Bu o deməkdir ki, Paşinyanın mandatı var. Bu mandatı reallığa çevirməyi uduzur. Paşinyan tarixi məsuliyyət götürüb və bu məsuliyyəti yarıtmasa, özünü və erməni xalqını yenidən bədbəxt edəcək. Region bundan xilas olmalıdır.

Hüquqşünas Orxan Amaşovun sözlərinə görə,Azərbaycan bu istiqamətdə daim inkişaf edir və yerində dayanmır:

" Ümumiyyətlə, "Qarşılıqlı hücum etməməklə bağlı" paktlar tarixən həmişə özünü doğrultmur. Tutaq ki, biz belə bir pakt imzalamışıq. Nəzəri baxımından deyirik və özümüzə qarşı təhlükə görürük. Bu pakt bizi həmin təhlükəni məhdudlaşdırmaqdan uzaqlaşdıracaq? Təbii ki, yox! Bu pakt bəs nəyə yarayacaq? pakt prosesin uzadılmasına xidmət edəcək. Nəzərinizə çatdırım ki, Nikol paşinyan çox güclü "piar" adamıdır. Bu onun əsas xarakterik elementlərindən biridir. Qərb mediasında yazırdılar ki, Paşinyan çox müsbət xarakterli addımlar atır. İndi də, yanvar ayında verdiyi açıqlamalara diqqət yetirək. Müsbət qarşılanır, amma substansiya yoxdur. Biz bu prosesdə onu müşahidə edirik ki, Ermənistan cəmiyyətində Paşinyan müəyyən məsələləri izah edəndə həmişə Azərbaycanın ona tətbiq etdiyi təzyiqindən sonra, müraciət edir. Vəziyyətin dəyişdiyini, başqa çıxış yolunun olmadığını deyir. Bir tərəfdən xalqı hazırlayır, bunu edərkən prosesi uzadır. Prosesin uzadılması nəticəsində görürük ki, müaəyyən qədər silahlanmanı həyata keçirir. Paşinyan Azərbaycanın ona qarşı tətbiq etdiyi legitim, konstruktiv təzyiq altında müsbət addım ata biləcək bir insandır".

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin