Ölkəyə gələn turistlər əhalini İŞSİZ QOYUR? - AÇIQLAMA

Dövlət Sərhəd Xidmətinin məlumatına əsasən 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikasına dünyanın 187 ölkəsindən 2085,8 min və ya əvvəlki illə müqayisədə 30,2 faiz çox əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxs gəlib. Azərbaycanda quru sərhədləri bağlı olsa da turist axını davam edir. Ötən il statistikasında Azərbaycana gələn turistlərin sayında 30 faiz artım olub. Bir sıra vətəndaşlar arasında belə bir fikir yaranıb ki, ölkəyə gələn turistlər işçiyə çevrilərək işsizliyin yaranmasına səbəb olurlar. Bu fikir nə dərəcədə doğrudur. Azərbaycana turist kimi gələnlər işçi qüvvəsinə çevrilərək yerli əhalini işsizləşdirir?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov düşünür ki, bu mübahisə yarada bilən bir yanaşmadır. Çünki statistik təhlillər, eyni zamanda Azərbaycanda əmək bazarının mövcud vəziyyəti, əməkhaqqı və s. kimi məsələlər nəzərə alındıqda Azərbaycan beynəlxalq əmək bazarı və işçi qüvvəsi üçün cəlbedici bazarlardan deyil:

"Müəyyən ölkələr bu istiqamətdə, xüsusilə Asiyanın inkişaf etmiş yaxud etməmiş ölkələri, Pakistan tərəfindən Azərbaycan bazarlarına maraq göstərilirdi. Amma görünən ondan ibarətdir ki, son dövrlərdə bu istiqamətdə meyillilik zəifləyib. Bunu statistikada özünü göstərir. Azərbaycana səfər edən turistlərin qalma müddəti üzrə təhlil aparmış olsaq, onların cəmi 5 faizi, ən yaxşı halda 70-90 gün arası ölkədə qalıblar. Bu da kiçik bir göstəricidir. Eyni zamanda diqqət etmək lazımdır ki, açıqlanan rəsmi məlumatlar onu deməyə əsas verir ki, xaricilərə verilən işləmə icazəsinin sayında azalmalar var. 2016-cı ildə 9500 əcnəbiyə Azərbaycanda əmək bazarında işləmək hüququ tanınmışdırsa, 2022-ci ildə bu göstərici 7200-ə qədər azalıb. Görünən ondan ibarətdir ki, bu istiqamətdə meyillilik azalmağa doğru gedir. Düşünürəm ki, bu kimi yanaşmalar müəyyən mənada daha dəqiq təhlillərə əsaslanmalıdır. Bununla əlaqədar insanlar arasında böyük bir narazılıq müşahidə etməmişəm".

Ekspertin sözlərinə görə, xarici işçilərə münasibətdə daha yaxşı əmək şəraitinin təklif edilməsi, yüksək əməkhaqqının verilməsi, bonuslardan istifadə haqqının tanınması müəyyən mənada narazılıq yaradan bir haldır:

"Amma ümumiyyətlə mənim müşahidələrim onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan əmək bazarına xaricilər daha çox peşəkar mütəxəssislər kimi cəlb olunurlar. Yüksək dərəcədə ixtisas tələb etməyən işlərdə, işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası istiqamətində türk əsilli insanların işləməsi müşahidə olunur. Amma çox geniş spektra malik deyil. Əmək bazarında böyük təzyiq yaradacaq bir vəziyyət ortada yoxdur. Bu göstərici ilə əmək bazarının miqyasına müqayisə etsək, görərik ki, məsələ çox kiçikdir. Əmək bazarında 1 milyon 750 min muzdla çalışan vardır. Yəni onlar yalnız əmək müqaviləsi ilə işləyənlərdir. Ümumi məşğulluğu götürəndə isə təxminən 5 milyona yaxındır. Düşünürəm ki, indiki şərtlər daxilində Azərbaycanda əmək bazarı xarici iş gücünün miqrasiya riski ilə üzləşib".

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin