Ölkəyə idxal olunan yararsız TOYUQLAR: Qarşısını necə ALAQ? - AÇIQLAMA

Xəbər verdiyimiz kimi, kənd toyuqları həm də xaricdən idxal olunur. Bu ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycan xarici ölkələrdən çəkisi 185 qramdan artıq olmayan, 3 milyondan çox diri ev toyuqları idxal edib. İstər kənd toyuqları, istərsə də xaricdən idxal edilən toyuq məhsulları arasında yararsız olan hallara rast gəlinib. Aidiyyəti qurumlar yararsız idxal olunan məhsulu müəyyən edir və idxalına qadağa qoyulur. Amma buna baxmayaraq, quş ətinə olan təlabatı niyə ödəyə bilmirik? Xaricdən gətirilən toyuqların idxalının qarşısını almaq yaxud azalması istiqamətində hansı addımlar atılmalıdır?

Mövzu ilə bağlı kənd təsərrüfatı məsələləri üzrə ekspert Xaliq Məmmədov deyib ki, bu çox əhəmiyyətli və zəruri məsələdir. Bu gün bütün dünya ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda ərzaq və qida təhlükəsizliyi məsələsi çox önəmli problemlərdəndir:

"Ərzaq təhlükəsizliyi dedikdə hər bir Azərbaycan vətəndaşının ləyaqətli şəkildə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hər bir insan üçün təyin etdiyi qida normasına uyğun olaraq ərzaq təchizatından gedir. Bu məhsulların içərisində ən çox istehlak olunanı toyuq və toyuq əti məhsullarıdır. Buraya toyuq əti, onun parçalanmış ayrı-ayrı hissələri, yumurta və s. Statistika göstərir ki, 2024-cü ilin yanvar-mart aylarında xarici ölkələrdən çəkisi 185 qram olan, 3 milyondan çox diri ev toyuqları Azərbaycana idxal olunub. Əlbəttə ki, böyük rəqəm deyil. Amma Azərbaycanın əhalisinin sayına görə böyük rəqəm hesab oluna bilər. Amma ümumiyyətlə quş əti istehlakına görə, 3 milyondan çox diri ev toyuğunun idxal olunması çox da böyük bir rəqəm sayılmır. Bu onu göstərir ki, Azərbaycanda quş əti istehsalında geriləmə var yaxud istehlak artıb, təklif tələbatı ödəmir. Deməli, bu düşündürücü məsələdir. Bəzən tez-tez mətbuatda rast gəlirik ki, AQTA idxal olunan toyuq məhsulları arasında yararsız olanları üzə çıxarır və onların idxalına haqlı olaraq qadağa qoyurlar".

Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycanda diri toyuq və toyuq məhsullarına olan tələbatı artırmaq üçün ən vacib məsələ ailə təsərrüfatlarının inkişaf etdirilməsidir:

"Bu kənd yerlərində yaşayan, torpağı və toyuq saxlamaq üçün hər bir şəraiti olan, eyni zamanda zoo- baytar tədbirlərini bilən ev təsərrüfatlarının sayı 100 minlərlədir. 20-25 il bundan əvvəl hər bir kənddə yaşayan insanın həyətində müəyyən qədər 50-60 baş xırdabuynuzlu mal-qara - yəni qoyun və keçilər olurdu. Məsələn 3-5 isə iribuynuzlu mal-qara olurdu. Orada özünə lazım olan süd və ət məhsullarını təmin edirdi. Eyni zamanda bunu ev toyuqlarına aid edə bilərik. İnsanların marketlərə toyuq alması təsadüf və təəcüblü görünürdü. Birinci və əsas təlabatı ödəmək üçün atılacaq addımlardan biri ailə təsərrüfatlarının inkişaf etdirilməsidir. İkinci vacib məqam isə bu sahədə olan baytarlıq tədbirlərinə diqqət yetirilməlidir. Xüsusilə yemləmə və vaksinasıyə prosesi buraya daxildir.

Xaliq Məmmədov qeyd edib ki, çox hallarda Azərbaycan da həyətyanı sahələrdə ev toyuqlarının kütləvi şəkildə xəstəlik tutub məhv olması hallarına rast gəlmək mümkün olur:

"Ona görə də kifayət qədər Azərbaycanda quşçuluq müəssisələri var. Bunlar ümumiyyətlə Azərbaycanın quş ətinə olan istehsalını ödəmək qabiliyyətindədirlər. Son illərin statistikası onu göstərir ki, Azərbaycanda bu daxili tələbatı tam ödəyir. Yaxın zamanlarda Rusiya Federasiyasına Azərbaycandan xeyli sayda yumurta ixrac olundu. Bu illər əvvəldə var idi. Azərbaycandan həm Rusiya istiqamətinə, həm də başqa bir sıra ölkələrə yumurta ixracı müşahidə olunurdu. Digər bir vacib məsələ isə bioyumurta və toyuq istehsalıdır. Yəni sırf açıq şəraitdə, ev təsərrüfatlarında yaxud bir neçə ev təsərrüfatlarının birləşərək yarada biləcəyi bir kooperativ təsərrüfat formasında, təbii olaraq qidalandırılan orqanik quş əti və yumurta istehsalı ilə məşğul olmaqdır. Bu lazım olan tələbatı ödəməyə imkan yarada bilər".

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin