"Əhalinin həssas qruplarının sosial təminatı genişləndiriləcək, əməkhaqları və pensiyalar üzrə artımlar davam etdiriləcək" - DEPUTAT

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 2026-cı ilin dövlət büdcəsi haqqında qanun layihəsini Milli Məclisdə müzakirə edildi. Bu sənəd təkcə rəqəmlərdən ibarət deyil, ölkəmizin növbəti il üçün iqtisadi və sosial inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən əsas yol xəritəsidir. Dövlət büdcəsinin hazırlanması çox mərhələli prosesdir. Büdcə geniş müzakirəyə çıxarılır. Bu, həm dövlət orqanlarının şəffaf fəaliyyətini təmin etmək, həm də ölkənin gələcək iqtisadi siyasətinin düzgün qurulması üçün vacibdir. 2026-cı il üçün dövlət büdcəsinin gəlirləri 38 milyard 609 milyon manat məbləğində proqnozlaşdırılıb. Bu rəqəm dövlətin vergi, rüsum, xidmət haqları və digər mənbələrdən əldə edəcəyi gəlirləri özündə birləşdirir. Lakin ən diqqət çəkən məqam odur ki, büdcənin gəlir hissəsində qeyri-neft sektoru əvvəlki illərlə müqayisədə daha böyük paya malikdir. Bu, Azərbaycanın iqtisadiyyatının neftdən asılılığının azalması deməkdir. Xüsusilə qeyd edilməlidir ki, 2026-cı ildə büdcə gəlirlərinin 57,4 faizi, yığılan vergilərin isə 78,7 faizi qeyri-neft sektorundan formalaşacaq".

Bu sözləri Sonxeber.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Şahin Seyidzadə danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, bu ölkənin əsas hədəflərindən biri olan iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində mühüm addımdır:

"İllər əvvəl Azərbaycanın əsas gəlir mənbəyi neft idi. Neft qiymətlərinin dünya bazarında dəyişməsi ölkə büdcəsində də ciddi dalğalanmalar yaradırdı. Lakin Azərbaycan hökuməti uzun illərdir bu asılılığı azaltmaq üçün ardıcıl və sistemli islahatlar həyata keçirir. Kənd təsərrüfatı, sənaye, turizm, logistika, xidmət sektoru və digər sahələrdə yaradılan imkanlar nəticəsində qeyri-neft sektorunda böyük canlanma müşahidə olunur. Bu isə həm dövlət büdcəsinə daha stabil gəlir gətirir, həm də daha çox iş yeri yaradır. 2026-cı ildə dövlət büdcəsinin xərcləri 41 milyard 703,6 milyon manat olacaq. Yəni dövlət gəlirlərindən bir qədər artıq xərcləyəcək. Bir çox ölkələrdə, xüsusən inkişaf etməkdə olan dövlətlərdə bu normal haldır. Çünki infrastruktur, sosial proqramlar, müdafiə və digər vacib sahələr böyük maliyyə tələb edir. Azərbaycanın büdcə xərcləri də Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi prioritetlərə uyğun şəkildə formalaşdırılıb. Bu prioritetlərin başında müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi gəlir. Azərbaycan güclü orduya malik olmaqla yalnız öz təhlükəsizliyini deyil, regionda sülhün və sabitliyin qorunmasını da təmin edir. Xərclərin növbəti böyük istiqaməti sosial müdafiə sahəsidir. Son illərdə pensiyaların, müavinətlərin, sosial yardımların artırılması və genişləndirilməsi dövlətin sosial siyasətində mühüm istiqamət kimi qalır. 2026-cı ildə də bu sahəyə böyük həcmdə vəsait ayrılacaq. Həmçinin sahibkarlığın dəstəklənməsi xüsusi diqqət mərkəzindədir. Kiçik və orta biznes iqtisadiyyatın mühüm sütunlarından biridir və onların inkişafı həm vergi daxilolmalarının artmasına, həm də işsizliyin azalmasına səbəb olur. Dövlət sahibkarların fəaliyyətini asanlaşdırmaq üçün müxtəlif proqramlar həyata keçirir və bu proqramlar üçün də büdcədə ciddi vəsait nəzərdə tutulur. Dövlət investisiya layihələri də xərclərin böyük hissəsini təşkil edir. Bu layihələr arasında yeni yolların çəkilməsi, elektrik və su təchizatı sistemlərinin yenilənməsi, məktəb və xəstəxanaların tikintisi kimi mühüm işlər yer alır. Hər bir vətəndaş bu layihələrin nəticələrini gündəlik həyatında görür və hiss edir. Bu layihələrin davam etməsi üçün büdcədə kifayət qədər vəsait ayrılması vacibdir. Büdcə ilə bağlı diqqət çəkən digər mühüm məsələ qeyri-neft gəlirlərinin cari xərcləri ödəmə qabiliyyətinin artmasıdır. 2026-cı il üçün bu göstərici 88,1 faiz təşkil edir və bu, əvvəlki illə müqayisədə 7,1 faiz bəndi çoxdur. Sadə dillə desək, dövlətin gündəlik xərclərinin daha böyük hissəsi artıq qeyri-neft sektorundan gələn pullarla təmin olunur. Bu isə ölkənin iqtisadi təhlükəsizliyini artırır. Dövlət büdcəsinin kəsiri 2026-cı ildə 3 milyard 94,6 milyon manat olacaq. Bu rəqəm böyük görünsə də, əslində iqtisadi baxımdan təhlükəli deyil. Kəsir ÜDM-in cəmi 2,3 faizi səviyyəsindədir. Beynəlxalq iqtisadi standartlara əsasən, 3 faizdən aşağı büdcə kəsiri tam təhlükəsiz hesab olunur. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan kəsiri idarəolunan səviyyədə saxlayır və maliyyə sabitliyini qoruyur. Büdcə ilə bağlı ən müsbət məqamlardan biri də Dövlət Neft Fondundan transfertlərin azalmasıdır. 2026-cı ildə Neft Fondundan büdcəyə köçürüləcək vəsait 1 milyard 646 milyon manat az olacaq. Bu, iki mühüm nəticəni göstərir: birincisi, büdcənin neftdən asılılığı azalır, ikincisi isə Neft Fondunun valyuta ehtiyatları daha yaxşı qorunur. Neft Fondu Azərbaycanın gələcək nəsillərinin təminatıdır və bu vəsaitlərin optimal şəkildə idarə olunması strateji əhəmiyyət daşıyır. Büdcənin qısa-müddətli verəcəyi əsas faydalar da kifayət qədər aydındır. Əvvəla, sosial müdafiə sistemi daha da güclənəcək. Əhalinin həssas qruplarının sosial təminatı genişləndiriləcək, əməkhaqları və pensiyalar üzrə artımlar davam etdiriləcək. İkincisi, yeni investisiya layihələri sayəsində yüzlərlə yeni iş yeri açılacaq. Üçüncüsü, qeyri-neft sektorunda müşahidə olunan canlanma ölkədə iqtisadi aktivliyi artıracaq. Regionlarda yol, su, elektrik, məktəb kimi layihələrin davam etməsi isə həm insanların yaşayış səviyyəsini yüksəldəcək, həm də bölgələrin inkişafını sürətləndirəcək. Bütün bu faktlar göstərir ki, 2026-cı ilin dövlət büdcəsi Azərbaycanın orta və uzunmüddətli inkişaf strategiyasına tam uyğundur. Büdcənin əsas məqsədi fiskal dayanıqlılığı qorumaq, qeyri-neft gəlirlərini artırmaq, sosial rifahı gücləndirmək və ölkənin müdafiə qabiliyyətini möhkəmləndirməkdir. Dövlət büdcəsi ölkənin iqtisadi gücünü göstərən ən əsas sənəddir və 2026-cı il büdcəsi göstərir ki, Azərbaycan öz inkişaf xəttini ardıcıl və qətiyyətlə davam etdirir".

Telegramda izləyin