Toy mərasimlərində ənənə ilə israfçılıq arasında balans necə qurulmalıdır? - AÇIQLAMA

Toy mərasimləri Azərbaycan cəmiyyətində ailə dəyərlərinin, qohumluq bağlarının və ictimai münasibətlərin mühüm ifadə formasıdır. Lakin son illər toyların miqyası, xərclərin artması və sosial təzyiqin güclənməsi bu mərasimlərin mahiyyəti ətrafında müzakirələri də artırıb. Bəziləri üçün toy - milli kimliyin və ənənənin qorunmasıdırsa, digərləri üçün bu, ailə büdcəsini çətinliyə salan israfçılıq nümunəsidir. Bəs, ənənə ilə israfçılıq arasında balans necə qurulmalıdır?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a sosioloq Yusif Nəbiyev danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, Azərbaycanda toyla bağlı yaşanan problem ənənənin özündən yox, bu ənənəyə sonradan yüklənmiş ifrat gözləntilərdədir:

"Ənənə sosial həmrəyliyi gücləndirən, ailələri və qohumluq şəbəkələrini bir araya gətirən kollektiv ritualdır. Amma sosial rituallar funksiyasını itirib nümayiş və rəqabət vasitəsinə çevriləndə artıq birləşdirici yox, yükləyici, basqılayıcı rol oynamağa başlayırlar. Bu gün toy ailə qurmaqdan və şadyanalıq etməkdən daha çox, cəmiyyət qarşısında imtahan vermək kimi görülür.

Əslində, ənənələrdə bu cür ifrata varmalar cəmiyyətlər üçün yeni bir şey deyil. İnsanlar təkcə öz ehtiyacları üçün yox, həm də başqalarına nələrisə göstərmək üçün pul xərcləyirlər və bu prosesdə hər şeyi - yeri gələndə ənənələri, dini dəyərləri də - alətə çevirə bilirlər. Toylarda bahalı zallar, israfçı menyular, borcla alınan zinət əşyaları məhz bu sosial nümayişin məhsuludur. Burada problem toy adətində yox, bu adətə əlavə edilmiş və zamanla "mütləq olmalıdır" kimi qəbul edilən gözləntilərdədir.

Ona görə də çıxış yolu ənənədən imtina etmək yox, onu islah etməkdir. Hər şeyi "bizdə belədir" deyib qorumaq yox, "bizdə niyə belə oldu?" sualını vermək lazımdır. Ənənə canlı mexanizmdir, donmuş muzey eksponatı deyil. Gərəksiz artıqları kəsmək, amma əsas mahiyyəti qorumaq mümkündür və bu, milli kimliyə xəyanət yox, əksinə, onun sağlamlaşdırılmasıdır".

Vüsalə İbarhimli

Telegramda izləyin