ABŞ və İsrail İrana yeni zərbələr endirməyə hazırlaşır? - Gecə baş verən insidentlər və Qərb mediasının son məlumatları

ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatları yenidən başlatmaq üçün planlar hazırladığı bildirilir. "The New York Times" qəzetinin məlumatına görə, mümkün hücumların noyabrın 3-də ABŞ-da keçiriləcək aralıq seçkilərindən sonra həyata keçirilməsi nəzərdən keçirilir. Bununla yanaşı, Hörmüz boğazında gəmilərlə bağlı insidentlər, naməlum mərmi ilə tankerin vurulması və diplomatik danışıqların davam etməsi regionda gərginliyin yüksək səviyyədə qaldığını göstərir.

"The New York Times" ABŞ rəsmilərinə və planlarla tanış olan şəxslərə istinadən yazıb ki, Vaşinqton və Təl-Əviv İrana qarşı yeni zərbələr endirmək imkanlarını nəzərdən keçirir. Nəşrin məlumatına görə, mümkün əməliyyat qısa, lakin intensiv xarakter daşıya bilər. Qəzet yazır ki, ehtimal olunan hədəflər arasında İranın nüvə obyektləri, raket və pilotsuz uçuş aparatları arsenalı, eləcə də enerji infrastrukturu var. Hərbi hazırlıqlar çərçivəsində ABŞ və İsrail qüvvələrinin təlimlərini intensivləşdirdiyi, İraq üzərində uçuşlar həyata keçirərək zərbə manevrlərini məşq etdiyi bildirilir.

Məlumata əsasən, ABŞ-ın müdafiə naziri Pit Heqset İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə mümkün yeni zərbələri müzakirə edib. Bununla belə, ABŞ prezidenti Donald Trampın əməliyyata razılıq verib-verməyəcəyi məlum deyil. Ağ Ev rəsmiləri ABŞ-ın noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilərindən əvvəl İrana hücum etməyəcəyini bildiriblər. Qəzetin məlumatı yeni hücumun mütləq baş verəcəyini təsdiqləmir.

"Financial Times" qəzetinin yazdığına görə, Benyamin Netanyahu oktyabrın 10-u həftəsonunda İrana qarşı yeni hücumlar həyata keçirməyə hazırlaşıb. Lakin ABŞ prezidenti Donald Trampın müharibəni seçkilərdən əvvəl yenidən genişləndirmək istəmədiyi bildirilir. Qəzetə danışan mənbələrin iddiasına görə, nəzərdə tutulan zərbələr İranın nüvə obyektlərini, hərbi strukturlarını və enerji infrastrukturunu əhatə edə bilərdi. Mənbələr mümkün yeni hücumların fevralda həyata keçirilən əməliyyatlardan daha intensiv ola biləcəyini də bildiriblər. Nəşr yazır ki, hücumların yenidən başlanması ehtimalı müzakirə olunsa da, ABŞ-ın əməliyyatda birbaşa iştirak edib-etməyəcəyi aydın deyil.

Ötən gecə Hörmüz boğazı və Fars körfəzi ətrafında bir neçə gəmi ilə bağlı insidentlər qeydə alınıb. "Associated Press" agentliyinin məlumatına görə, İran dövlət televiziyası yeddi neft tankerinin hücuma məruz qaldığını və ya dəniz minaları nəticəsində zədələndiyini bildirib. İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələrinin açıqlamasında dörd tankerin vurularaq yanmağa başladığı, daha üç gəminin isə minalarla bağlı insidentlər nəticəsində zədələndiyi qeyd olunub. Gəmilərin kimə məxsus olduğu və mümkün insan itkiləri barədə məlumat dərhal açıqlanmayıb. Bu məlumatlar İran tərəfinin açıqlamasına əsaslanır və hadisələrin bütün təfərrüatları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

"Reuters" agentliyinin məlumatına görə, oktyabrın 21-də Omanın Bukha sahillərindən təxminən 20 kilometr aralıda lövbər salmış tanker naməlum mərmi ilə vurulub. Hadisədən sonra gəmidə yanğın baş versə də, yanğının söndürüldüyü və ekipaj üzvlərinin təhlükəsiz olduğu bildirilib. Hücumun kim tərəfindən həyata keçirildiyi açıqlanmayıb.

Sonxeber.az Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, eyni zamanda, İraqın Ərbil şəhərinin şimal-şərqində yerləşən İran kürd müxalifət düşərgəsinə raket atıldığı barədə məlumat yayılıb. "Reuters" təhlükəsizlik mənbələrinə istinadən hadisənin çərşənbə günü baş verdiyini yazıb. Hücumun kim tərəfindən həyata keçirildiyi və itkilərin olub-olmadığı barədə ətraflı məlumat açıqlanmayıb. Bu insidentin ABŞ və ya İsrailin İrana qarşı mümkün yeni əməliyyatları ilə əlaqəli olduğu təsdiqlənməyib.

"The Wall Street Journal" yazır ki, regionda hərbi gərginliyin artması fonunda diplomatik vasitəçilər ABŞ və İran arasında danışıqları yenidən canlandırmağa çalışırlar. Nəşrin məlumatına görə, Pakistan və Qətər tərəflər arasında əlaqələrin qurulmasına yardım edir. Müzakirə edilən variantlar arasında İranın nüvə proqramı ilə bağlı güzəştlər müqabilində dondurulmuş vəsaitlərin azad edilməsi, eləcə də nüvə obyektlərinə beynəlxalq müfəttişlərin qayıtması kimi təkliflər var.

Qəzetin məlumatına görə, ABŞ regiondakı hərbi qüvvələrini gücləndirir və əlavə aviadaşıyıcı zərbə qrupunun bölgəyə göndərilməsi nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, İran rəsmiləri mümkün yeni hücumlara cavab veriləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Diplomatik vasitəçilər isə hərbi əməliyyatların yenidən başlanmasının qarşısını almağa çalışırlar.

"CBS News" oktyabrın 21-də İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin ABŞ-la dolayı danışıqların davam etdiyini bildirdiyini yazıb. Danışıqların Pakistan və Qətərin vasitəçiliyi ilə aparıldığı qeyd olunur. Məlumata görə, müzakirələrdə yeddi günlük atəşkəs təklifi də yer alır. İran tərəfi ABŞ-ın təklifə əlavə şərtlər daxil etmək istədiyini bildirir. Bununla belə, tərəflərin razılığa gəldiyi barədə məlumat yoxdur.

"Reuters"in məlumatına görə, İranın Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinə müdaxiləsi və regionda hücumların artması neft daşımaları ilə bağlı riskləri yüksəldib. "MarketWatch" isə oktyabrın 21-də yazıb ki, Fars körfəzindən neft ixracı müharibədən əvvəlki səviyyələrə yaxınlaşsa da, dəniz daşımalarına çəkilən əlavə xərclər və yeni hücum təhlükəsi neft qiymətlərinin yüksək qalmasına təsir göstərir. Nəşrin məlumatına görə, Brent markalı neftin dekabr fyuçerslərinin qiyməti oktyabr ərzində təxminən 10 faiz artıb.

Beləliklə, Qərb mediasının son məlumatlarında ABŞ və İsrailin mümkün yeni hərbi əməliyyatlara hazırlaşması, Hörmüz boğazında gəmilərə qarşı hücumlar və diplomatik danışıqların davam etməsi əsas yer tutur. Bununla belə, ABŞ və İsrailin İrana qarşı yeni zərbələr endirəcəyi barədə yekun qərarın verildiyi təsdiqlənməyib. Eyni zamanda, oktyabrın 21-dən 22-nə keçən gecə İran ərazisinə ABŞ və ya İsrail tərəfindən yeni hava hücumu həyata keçirildiyini təsdiqləyən etibarlı məlumat yoxdur. Tankerlərlə bağlı insidentlər və Ərbil yaxınlığındakı raket hücumu regiondakı təhlükəsizlik risklərinin artdığını göstərsə də, bu hadisələri birbaşa ABŞ-İran döyüşlərinin yeni mərhələsi kimi təqdim etmək üçün əlavə təsdiq tələb olunur.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin