"Biz beynəlxalq münasibətlərdə yeni mərhələyə qədəm qoyuruq" - BƏHRUZ QULİYEV

"Bu gün dünya siyasətində müşahidə olunan əsas proseslərdən biri ABŞ-ın ənənəvi təsir dairələrində rəqabətin güclənməsi və dövlətlərin daha müstəqil xarici siyasət yürütməyə çalışmasıdır. Latın Amerikası da bu baxımdan xüsusi diqqət çəkir.

Oktyabrın 29-da Monrealda keçiriləcək Avropa İttifaqı-Kanada sammiti də dəyişən geosiyasi reallıqlar kontekstində mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ticarət, investisiya, müdafiə, rəqəmsal texnologiyalar və enerji sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi tərəflərin strateji tərəfdaşlığı daha da gücləndirmək niyyətindən xəbər verir. Burada məqsəd yalnız iqtisadi əlaqələri inkişaf etdirmək deyil, həm də qlobal qeyri-müəyyənliklər şəraitində öz imkanlarını və manevr sahələrini genişləndirməkdir." Bu fikirləri Səs qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev Sonxeber.az-a açıqlamasında deyib.
Ekspert qeyd edib ki, Latın Amerikasına gəldikdə isə ABŞ-ın regiondakı mövqeyinin dəyişməsində Çinin artan iqtisadi təsiri mühüm rol oynayır. Çin region ölkələri üçün böyük ticarət tərəfdaşı, investisiya mənbəyi və infrastruktur layihələrinin iştirakçısıdır. Bu amil Latın Amerikası dövlətlərinə alternativ əməkdaşlıq imkanları yaradır.

Braziliya isə bu prosesdə xüsusi yer tutur. Cənubi Amerikanın ən böyük iqtisadiyyatı olan Braziliya həm Avropa İttifaqı, həm Çin, həm də BRİKS ölkələri ilə əlaqələrini inkişaf etdirərək özünün beynəlxalq mövqelərini gücləndirməyə çalışır. Bu siyasətin mahiyyəti bir güc mərkəzindən digərinə keçmək deyil, müxtəlif tərəfdaşlarla əməkdaşlıq etməklə milli maraqları təmin etməkdir.

"Əlbəttə, ABŞ-ın Latın Amerikasındakı təsirinin tamamilə aradan qalxdığını söyləmək doğru olmazdı. Vaşinqtonun regionla dərin iqtisadi, siyasi və təhlükəsizlik əlaqələri mövcuddur. Lakin artıq Latın Amerikası ölkələrinin xarici siyasətini yalnız ABŞ-ın mövqeyi ilə izah etmək mümkün deyil. Bu dövlətlər öz maraqlarına uyğun olaraq daha çox seçim imkanına malik olmaq istəyirlər.

Mənim qənaətimə görə, biz beynəlxalq münasibətlərdə yeni mərhələyə qədəm qoyuruq. Bu mərhələdə heç bir dövlət yalnız ənənəvi nüfuzuna arxalanaraq bütün prosesləri müəyyənləşdirə bilməz. İqtisadi güc, texnologiya, enerji təhlükəsizliyi və bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır.

Bu baxımdan, Kanada ilə Avropa İttifaqının yaxınlaşması və Braziliyanın çoxşaxəli xarici siyasəti qlobal güc balansında baş verən dəyişikliklərin ayrı-ayrı təzahürləridir. ABŞ regionda mühüm güc olaraq qalır, amma dünya artıq təkqütblü qərarvermə modelindən daha mürəkkəb və rəqabətli münasibətlər sisteminə doğru irəliləyir." - deyə, B.Quliyev əlavə edib.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin