Miras niyə oğul övladına qalır ? - AÇIQLAMA

Hər bir ailə üçün sonradan problemə çevriləcək məsələlərdən biri də mirasdır. Azərbaycanda dünyasını dəyişən şəxsin övladları arasında vaxtaşırı mirasla bağlı mübahisələrin, hətta yaxşı sonluqla nəticələnməyən hadisələrin şahidi oluruq. Adətən ailələrdə ata və ana öldükdən sonra bütün mal varlığı oğul övladına qalır. Bəs görəsən buna səbəb nədir ? Niyə miras oğlana qalır ?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az -a açıqlama verən sosioloq Yusif Nəbiyev hesab edir ki, buna səbəb tarixi, sosial faktorlar, adət və inanclardır:

"Mülkiyyətin bölünməsi, miras qoyulması kimi məsələlər həm qanunvericiliklə həm də sosial normalarla, adətlər və inanclarla tənzimlənir. Öncəliklə, qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycanda mülki qanunvericilikdə hər hansı cinsi ayrıseçkilik yoxdur. Miras qoyanın əmlakı vərəsələrə qanun üzrə və ya vəsiyyət üzrə və ya hər iki əsasla keçə bilər. Burada heç bir qız-oğul ayırımı yoxdur. Amma bəzi tarixi və sosial faktorlar var ki, onlar ölkəmizdə (elə regionumuzda da) oğul övladlarına daha çox miras qoyulmasını şərtləndirir. Patriarxal bir sivilizasiyada yaşadığımız üçün, istər-istəməz kişilər mirasın və mülkün əsas varisləri sayılırlar. Bizim ölkəmizdə olmasa da, hətta bəzi ölkələrdə bu qanunla da tənzimlənir. Daşınmaz əmlakın varisliyi qanunən oğullara ötürülür.

Bundan əlavə olaraq, bir çox ölkədə, həmçinin Azərbaycanda da, oğullar gələcəkdə yaşlanmış valideynlərinin əsas himayədarları hesab olunurlar. Buna görə də valideynlər bir növ şifahi müqavilə şəklində, miraslarını oğullarına qoyurlar ki, onlar da əvəzində valideynlərinin qayğılarına qalsınlar. Necə deyərlər, onların qocalıq yüklərini çəksinlər.
Deyərdim ki, hələ də dünyanın əksər ölkələrində, mədəniyyətlərində kişilər ailənin əsas "çörək gətirən" fərdləri sayılırlar. Bu baxımdan belə bir düşüncə də formalaşıb ki, ailəni kişi saxladığı üçün ən böyük maliyyə dəstəyinə də məhz onun ehtiyacı var.

Bütün bunlara əlavə olaraq, digər bəzi amillər də var ki, bu və ya başqa formada oğullara miras qoyulması trendini qorumağa təsir edir. Misal üçün, yeni ailə qurularkən cehizi qız evinin verməsi belə əslində bir amildir və ev, daşınmaz əmlak kimi mülklərin oğul övladlarına miras qoyulmasına məntiqi təməl yaratmaqdadır".

Sosioloq həmçinin bildirib ki, nə qədər düzgün yol hesab edilsə də bu adət yavaş-yavaş zəifləyir:

"Lakin bütün deyilənlərə baxmayaraq, deyə bilərik ki, bu trenddə də getdikcə zəifləmə hiss olunur. Get-gedə daha çox valideyn öz mülkünü övladları arasında bərabər bölməyə çalışır. Bərabər olmasa belə, qız övladlarına əvvəllə müqayisədə daha çox pay miras qoyulur.

Get-gedə daha çox qadının iş həyatına atılmasını, boşanma hallarının artması ilə əlaqədar müstəqil həyat yaşamağa başlayan qadınların sayının artmasını, qlobal "gender bərabərliyi" çağırışlarının geniş vüsət almasını da nəzərə aldıqda, miras və mal bölgüsünün qız övladlarının xeyrinə dəyişmə trendinin zamanla daha da qüvvətlənəcəyini proqnozlaşdırmaq mümkündür".

Çiçək Sadatova

Telegramda izləyin