"Azərbaycan xalqı üçün 20 Yanvar faciəsi heç zaman unudulmayacaq bir azadlıq tarixidir" - DEPUTAT

"Azərbaycan xalqı tarixin müxtəlif dövrlərində azadlıq, süverinlik və müstəqillik mübarizəsi aparmış, düşmənlərə qarşı birlik nümayiş etdirmişdir. Həmin anlardan biri də, 20 Yanvar hadisələrdir. Azərbaycan xalqının yaddaşına qara hərflərlə həkk olunmuş 20 Yanvar faciəsi milli oyanışın, azadlıq iradəsinin və istiqlal mübarizəsinin zirvə nöqtəsidir".

Bunu Sonxeber.az-a Milli Məclisin deputatı, Ana Vətən Partiyasının sədr müavini Günay Ağamalı danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, 20 Yanvar hadisələrindən sonra xalq daha bir gerçəkliyin şahidi oldu:

"1920 - ci ildə Sovet imperiyasının işğalına məruz qalan ölkəmiz 70 il imperiyanın inkişafına, güclənməsinə töhfələr vermiş, ittifaqın ən çətin sınaqlarından biri olan İkinci Dünya Müharibəsində həm insan, həmdə sərvətləri ilə qələbənin qazanılmasında kilid rollardan birini yerinə yetirmişdir. Lakin Kreml rəhbərliyində təmsil olunan şəxslər heç zaman bu faktları, bu fədakarlığı qiymətləndirmədilər. Azərbaycanlılar strateji əhəmiyyətli idarəetmə orqanlarından uzaq tutulurdu, kadr potensialının inkişafı bilərəkdən əngəllənirdi. Bütün bunlar bizə qarşı olan ögey münasibətin yalnız bir hissəsi idi. Sovet rəhbərliyi xalqımızın mübarizə əzmini yaxşı bildiyi üçün hələ çar dövründən qalan üsullara, erməni kartından istifadə etməyə başladılar. 1980 - ci illərin sonlarında soydaşlarımız Qərbi Azərbaycandan, öz doğma torpaqlarından deportasiya edildi, Qarabağda separatçı meyllər oyandırıldı. Bunların hər biri planlı və məqsədli strategiyanın tərkib hissəsi idi. Lakin, hər kəs bilirdi ki, 1985-ci ildən etibarən SSRİ artıq ömrünün son illərini yaşayırdı. İttifaqın çöküşü an məsələsi idi və belə də oldu. İttifaqın bir çox hissəsində imperiya əlehinə etirazlar, müstəqillik aksiyaları başladı. Təbii ki, bu etirazları yatırmaq üçün müxtəlif tədbirlər həyata keçirilməyə başlandı. Ancaq ən dəhşətlisi, ən qanlısı məzh Azərbaycanda reallaşdırıldı. 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə birbaşa Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin baş katibi Mixail Qorbaçovun əmri ilə SSRİ Müdafiə Nazirliyi, Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi və Daxili İşlər Nazirliyinin qoşun hissələri Bakıya və Azərbaycanın bir neçə rayonuna yeridildi, dinc əhali ağır texnikadan və müxtəlif tipli silahlardan atəşə tutularaq kütləvi qətlə yetirildi.
Azərbaycana göndərilən ordu hissələrinin tərkibinə Stavropoldan, Rostovdan, Krasnodardan səfərbər edilmiş erməni zabit və əsgərləri, hərbi məktəblərdə təhsil alan erməni kursantları da cəlb edilmişdi. 1990-cı il yanvarın ortalarında SSRİ Müdafiə və Daxili İşlər nazirliklərinin, habelə başqa xüsusi təyinatlı hərbi birləşmələrin 66 min nəfərdən çox əsgər və zabiti Bakı şəhərinə gətirilərək, Qala və "Nasoslu" aerodromlarında, Respublika stadionunda, Salyan kazarmasında yerləşdirilmişdi. "Bakı əməliyyatı"na rəhbərliyi birbaşa SSRİ müdafiə naziri Dmitri Yazov, SSRİ daxili işlər naziri Vadim Bakatin, SSRİ DTK sədrinin müavini Filip Babkov həyata keçirirdilər.smi məlumatı efirə vermişdir.
Yanvarın 20-də saat 00-dan başlanmış hərbi əməliyyatlarda tanklardan və müxtəlif təyinatlı zirehli döyüş maşınlarından istifadə edilmiş və Xəzər Hərbi Donanmasına məxsus gəmilərdən şəhərə desant çıxarılmışdı. Fövqəladə vəziyyət elan edildikdən sonra isə yanvarın 20-də və sonrakı günlərdə Bakı şəhərində 21 nəfər öldürülmüşdür. Qanlı Yanvar günündən sonra fövqəladə vəziyyətin elan olunmadığı rayonlarda yanvarın 25-də Neftçala, yanvarın 26-da Lənkəranda 8 nəfər qətlə yetirilmişdir. Ümumilikdə Respublikada 147 nəfər öldürülmüş, 744 nəfər yaralanmış, 841 nəfər qanunsuz həbs olunmuş, 200 ev və mənzil, 80 avtomaşın, o cümlədən təcili yardım maşınları, dövlət əmlakı və şəxsi əmlak məhv edilmişdir. Dövlət, ictimai və şəxsi əmlaka həmin dövrün qiymətləri ilə 5637286 rubl miqdarında maddi ziyan vurulmuşdu. Bütün bunlar Sovet rəhbərliyin Azərbaycan xalqına qarşı kinin, düşmən münasibətinin göstəricisi idi. 20 Yanvar faciəsi bəşəri bir hadisə idi. Bir xalqın azadlığ nidasının ən qəddar üsullarla qarşısının alınması cəhdi idi. 20 Yanvar hadisələrindən sonra xalq daha bir gerçəkliyin şahidi oldu. Xalqın mübarizəsini, tökülən qanı siyasi niyyətləri üçün alətə çevirən Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin başında duranların iç üzü açılmağa başladı. Belə ki, 20 Yanvar hadisələrinə siyasi qiymət verilməsi tələbi ilə dəfələrlə çıxış edən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi hakimiyyətə gəldikdən sonra bu mövzunu unutdu. Onlar hakimiyyətdə olduğu dövrdə faciəyə siyasi qiymət vermək üçün öz imkanlarından istifadə etmədilər. Onların yarıtmaz fəaliyyətindən fərqli olaraq xalqımızın xilaskarı olan Ulu Öndər Heydər Əliyev faciənin ertəsi günü - yanvarın 21-də Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək xalqla birgə olduğunu bildirdi, 20 Yanvar faciəsinə siyasi qiymət verdi, onun hüquqa, demokratiyaya, humanizmə zidd olduğunu, mərkəzin və ozamankı respublika rəhbərlərinin xəyanəti üzündən baş vermiş siyasi səhv olduğunu bəyan etdi. O, faciə ilə əlaqədar xalqımıza başsağlığı verdi və mətbuat konfransı keçirib Bakıdakı terror aktına rəvac verən hakimiyyət nümayəndələrini və hərbçiləri cinayətkar, onların dinc əhaliyə tutduqları divanı isə bütöv bir xalqa qarşı edilən tarixi cinayət adlandırdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyev təhlükələrdən çəkinməyərək Sovet hakimiyyətinin "20 Yanvar" əməlinə etiraz edərək Azərbaycan xalqının başına gətirilən qanlı faciənin ilk siyasi-hüquqi qiymətini verdi: "Mən bu faciəyə həmişə ürəkdən yanaraq həm də vətəndaşlıq borcumu yerinə yetirməyə çalışmışam və bu gün də həmin mövqedəyəm, sabah da həmin mövqedə olacağam. Birinci növbədə, ədalət naminə, eyni zamanda, Azərbaycan xalqının namusunu, şərəfini, milli mənliyini qorumaq naminə". Bu tarixi çıxışın mətni Kremlin kəskin informasiya blokadası siyasətinə baxmayaraq, bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda yayıldı və geniş əks-səda doğurdu. Azərbaycan xalqının qəlbində ümid çırağı yandı. Azərbaycan xalqı üçün 20 Yanvar faciəsi heç zaman unudulmayacaq bir azadlıq tarixidir. Biz məhz həmin fədakar insanların, şəhidlərimizin sayəsində bu gün müstəqil Azərbaycanda yaşayırıq, öz taleyimizə özümüz sahib çıxırıq. Möhtərəm cənab Prezident İlham Əliyevin müdrik liderliyi ilə şəhidlərimizdən bizə miras qalan vətənimizi çiçəkləndirir, Dəmir Yumruq ətrafında sıx birləşməklə qüdrətlənirik. Azərbaycan xalqı yaxşı bilir ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin strategiyası, onun siyasi ideologiyası yaşadıqca vətənimizin üzərini bir daha qara buludlar almayacaq".

Vüsalə İbarhimli

Telegramda izləyin