İşini itirən vətəndaş kredit borcunu dondura bilər? - AÇIQLAMA

İşini itirən vətəndaş kredit borcunu dondura bilər? - AÇIQLAMAİşini itirən və gəlir mənbəyindən məhrum olan şəxslərin kredit ödənişlərini davam etdirməsi ciddi maliyyə çətinliyi yarada bilər. Mövcud qaydalar çərçivəsində işsiz qalmaq kredit ödənişlərinin avtomatik dayandırılması üçün ayrıca əsas kimi nəzərdə tutulmur. Bununla belə, borcalanın maliyyə çətinliyi yarandıqda bankla razılaşma əsasında kredit şərtlərinin dəyişdirilməsi, o cümlədən restrukturizasiya imkanları mövcud ola bilər.

Bəs, işini itirən vətəndaş kredit ödənişlərini müvəqqəti dondurmaq, müddəti uzatmaq və ya aylıq ödənişi azaltmaq üçün banka necə müraciət etməlidir və bank belə müraciətə hansı hallarda müsbət cavab verə bilər?
İşini itirən vətəndaş kredit borcunu dondura bilər? - AÇIQLAMAMövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən bank eksperti Emin Kərimov bildirib ki, bu növ güzəştlər nə qanunvericilikdə, nə də bankların daxili qaydalarında mövcud deyil.

"Təəssüf ki, şəxs kredit götürdükdən sonra işini itirərsə, biznesində geriləmə baş verərsə, biznesi bağlanarsa və ya müflis olarsa, yaxud iş yeri bağlandığı və ya ixtisara düşdüyü üçün əməkhaqqında azalma baş verərsə, bu hallar kredit müqaviləsində və ya ödəniş cədvəlində kredit ödənişindən azadolma və ya güzəşt müddətinin verilməsi üçün əsas kimi nəzərdə tutulmur. Belə hallarda müəyyən sığorta mexanizmlərindən istifadə etmək mümkündür. Məsələn, şəxs həyat sığortasına malikdirsə və ödəniş qabiliyyətini itirirsə və ya vəfat edirsə, müəyyən hallarda sığorta hesabına kompensasiya mümkündür. Amma sırf işsiz qalma, iş yerini itirmə, biznesin bağlanması və ya kiçilməsi səbəbindən hər hansı güzəştin avtomatik tətbiq edilməsi nəzərdə tutulmur. Bununla belə, şəxs fərdi qaydada banka müraciət edərək işini və ya biznesini itirdiyini, əvvəlki gəlirlərinin olmadığını əsaslandıra bilər. Bu halda bank tərəfindən müəyyən şərtlərlə restrukturizasiya təklif oluna bilər".

Ekspert bildirib ki, restrukturizasiya kreditin tam dondurulması demək deyil:

"Məsələn, şəxs 10 min manat kredit götürüb, 24 ay müddətinə ödəniş nəzərdə tutulub və altı ay ödəniş etdikdən sonra işini itirib. Banka müraciət etdikdə kreditin müddəti 48 aya qədər uzadıla, faiz dərəcəsi müəyyən qədər aşağı salına və daha aşağı aylıq ödəniş müəyyən edilə bilər. Yəni kredit daha yumşaq şərtlərlə ödənilir, lakin tamamilə dayandırılmır. Hətta bəzi hallarda müəyyən müddət ərzində yalnız faiz ödənişlərinin həyata keçirilməsi mümkün ola bilər. Məsələn, aylıq 100 manat ödənişin 30 manatı faiz, 70 manatı əsas borc üzrədirsə, müəyyən müddət ərzində yalnız faiz hissəsinin ödənilməsi tətbiq edilə bilər. Lakin bu da kreditin tam dondurulması deyil. Bankların da öz öhdəlikləri var. Bankların vəsaitlərinin formalaşma mənbələri müxtəlifdir. Buraya depozitlər, digər banklardan və Mərkəzi Bankdan cəlb olunan vəsaitlər daxildir. Bank bu vəsaitləri müəyyən faizlə cəlb edir və kreditlərə müəyyən marja tətbiq etməklə gəlir əldə edir. Buna görə də bankın öz öhdəliklərinə güzəşt tətbiq olunmadığı halda, onun müştərilərə tam güzəşt verməsi də çətinləşir".

Onun sözlərinə görə, əgər gələcəkdə dövlət təminatı və ya dövlət dəstəyi ilə müəyyən kredit güzəştləri mexanizmi yaradılarsa, bu, müsbət addım ola bilər:

"Amma burada sui-istifadə hallarının qarşısını alan mexanizmlər də nəzərdə tutulmalıdır. Şəxs həqiqətən işini və ya biznesini itirdiyini sənədlərlə əsaslandırmalıdır. Məsələn, sahibkar biznesinin dövriyyəsinin azaldığını və ya fəaliyyətinin dayandığını müvafiq hesabatlarla göstərə bilər. Fiziki şəxs isə iş yerini itirdiyini, işsiz kimi qeydiyyatda olduğunu və ya rəsmi gəlirinin olmadığını təsdiq edən sənədləri təqdim edə bilər. Hazırda mövcud mexanizm əsasən restrukturizasiya formasındadır və bu halda da ödənişlərin müəyyən hissəsinin həyata keçirilməsi tələb olunur. Gələcəkdə daha çevik güzəşt mexanizminin yaradılması həm problemli və qeyri-işlək aktivlərin yaranmasının qarşısını ala, həm müştəri məmnuniyyətini qoruya, həm də bankların maliyyə dayanıqlığına müsbət təsir göstərə bilər. Bu cür güzəştlərin olmaması isə problemli və qeyri-işlək aktivlərin yaranmasına, kredit işlərinin məhkəmələrə daşınmasına, həm banklarda, həm də məhkəmələrdə iş yükünün artmasına səbəb ola bilər. Buna görə də problemin həlli üçün müəyyən tənzimləyici tələblərin hazırlanmasına və qanunvericilikdə bu istiqamətdə addımların atılmasına ehtiyac var".

Ekspert qeyd edib ki, ümumilikdə, belə mexanizmlər həm bank sektorunun qorunmasına, həm əhalinin həddindən artıq borclanmasının qarşısının alınmasına, həm də işsiz qalan şəxslərin bank öhdəlikləri səbəbindən daha ağır vəziyyətə düşməməsinə xidmət etməlidir:

"Şəxsin gəliri olmadığı halda gündəlik xərclərlə yanaşı, bank qarşısında öhdəliklərinin də qalması onu çıxılmaz vəziyyətə sala bilər. Buna görə də bu vəziyyətin yüngülləşdirilməsi üçün daha effektiv mexanizmlərin hazırlanmasına ehtiyac var. Belə vəziyyətə düşən şəxslər adətən banka müraciət edirlər. Mənim öz təcrübəmdə də kifayət qədər belə hallar olub. Lakin bankların hazırda təklif etdiyi şərtlər - ödənişin gecikdirilməsi nəticəsində faiz və cərimələrin hesablanması və ya mövcud restrukturizasiya imkanları - hər zaman real çıxış yolu olmur. Bu, bəzən kritik vəziyyətin sadəcə uzadılması və ya daha da çətinləşdirilməsi ilə nəticələnir. Ona görə də düşünürəm ki, bu problemdən çıxış yolu kimi həmin mexanizmlərin müəyyən dərəcədə dövlət dəstəyi ilə tənzimlənməsinə hazırda böyük ehtiyac var".

Röyalə Xəyal


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 1633   Tarix: 26 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

ABŞ-da azərbaycanlı yüzlərlə insanın həyatını xilas etdi, polis onu mükafatlandırdı - VİDEO

ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yaşayan azərbaycanlı Fərrux Məmmədov Kempbell Şəhər Polis İdarəsi tərəfindən xüsusi mükafat ilə təltif olunub. Ölkənin yerli "ABC7" telekanalı ABŞ polisinin qəhrəman adlandırdığı azərbaycanlı haqqında süjet hazırlayıb. Xəbər cinayətkarın hazırladığı terror planında

18 sentyabr 2021
.

Şotlandiyada on il öncə itmiş pişik evinə qayıtdı - FOTO

Şotlandiyanın Aberdin şəhərində 10 il öncə itmiş pişik tapılıb. Forbs adlı ev heyvanı üzərindəki mikroçip sayəsində evinə qaytarılıb. Belə ki, pişiyi tapan şəxs mikroçipdə əks olunan telefon nömrəsilə əlaqə saxlayıb. Məlum olub ki, heyvanın sahibi Edinburq şəhərində yaşayan bir ailədir. Ailə başçıs

18 sentyabr 2021
.

Vətən müharibəsinin 22 iştirakçısı polis oldu

Sentyabrın 17-də daxili işlər naziri, general-polkovnik Vilayət Eyvazovun iştirakı ilə keçirilən respublikanın şəhər, rayon polis orqanlarında sıravi və kiçik rəis heyəti vəzifələrində xidmət etmək arzusunda olan gənclərin növbəti sıra baxışı keçirib. Bu barədə Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Mətbua

17 sentyabr 2021
.

Millət vəkili: "Həftəsonları ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti bərpa edilməlidir" – VİDEO

Pandemiyaya qarşı hökumətin verdiyi qərarlar öz müsbət təsirini göstərməkdədir, lakin Operativ Qərargah bəzi məsələlərin həlli yönündə təcili tədbirlər görməlidir. Bunu millət vəkili Fazil Mustafa deyib. Millət vəkili hesab edir ki, həll edilməli ən vacib məsələ həftəsonları ictimai nəqliyyatın fəaliyyətini

17 sentyabr 2021
.

Maqsud Mahmudov Azərbaycana belə gətirildi - VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi, axtarışda olan keçmiş iş adamı Maqsud Mahmudov Ukraynada saxlanılıb. "Qafqazinfo" Maqsud Mahmudovun Azərbaycana deportasiya edilməsinin görüntülərini əldə edib. Videodan görünür ki, o, aeroportdan Daxili İşlər Nazirliyi əməkdaşları tərəfindən maşına yerləşdirilərək aidiyyət

18 sentyabr 2021
.

Vətən Müharibəsi Qəhrəmanlarına və şəhid ailələrinə mənzillərin sənədləri təqdim edildi

Bu gün Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən bir qrup Vətən Müharibəsi Qəhrəmanına və ölümündən sonra "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verilmiş şəxslərin ailə üzvlərinə mənzillərin sənədləri təqdim edilib. Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi məlumat yayıb

17 sentyabr 2021
.

Türkiyə ilə Azərbaycan arasında yeni sənəd imzalanacaq

Türkiyə ilə Azərbaycan arasında yeni sənəd imzalanacaq. Bu barədə Mədəniyyət Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, bu məsələ Azərbaycanın mədəniyyət naziri Anar Kərimovla Türkiyənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy arasında keçirilən görüşdə müzakirə olunub. A.Kərimov ikitərəfli dostlu

17 sentyabr 2021
.

Azərbaycan polisindən ermənilərə süngülü dərs - VİDEO

Gorus-Qafan yolu üzərində xidmət göstərən Azərbaycan polisi yoldan keçmək istəyən ermənilərə dərs verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərdə üzərində qondarma respublikanın "bayrağ"ı olan avtomobilin postdan keçmək üçün yaxınlaşdığı görünür. Postd

18 sentyabr 2021
.

Sentyabrın 20-dək ictimai nəqliyyat işləməyəcək

Bu gündən sentyabrın 20-si saat 06:00-dək ölkə ərazisində ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırılır. -ın məlumatına görə, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, 18 sentyabr saat 00:00-dan 20 sentyabr saat 06:00-dək ölkə ərazisində ictimai nəqliyyat, o cümlədən Bakı Metropoliten

18 sentyabr 2021