"ABŞ İrana qarşı daha dağıdıcı silahlardan istifadə etmək qərarına gəlsə, İsrailin də bu əməliyyatlara qoşulması mümkündür" - BƏHRUZ QULİYEV

"ABŞ-ın İrana qarşı daha ağır silahlardan istifadə etmək ehtimalının gündəmə gəlməsi Yaxın Şərqdə müharibənin növbəti mərhələsi ilə bağlı ciddi suallar yaradır. Burada əsas məsələlərdən biri ABŞ-la İsrailin İran istiqamətində hərbi əməliyyatları bundan sonra da birgə davam etdirib-etdirməyəcəyidir.

Donald Trampın oktyabrın 16-da İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahuya etimadı barədə suala "Mən siyasət dünyasında heç kimə güvənmirəm" cavabını verməsi diqqət çəkir. Bununla belə, Tramp həmin açıqlamada Netanyahu ilə münasibətlərinin pis olduğunu birbaşa bildirməyib, əksinə, aralarındakı münasibətləri yaxşı kimi xarakterizə edib. Ona görə də bu ifadəni iki lider arasında münasibətlərin qəti şəkildə pozulmasının sübutu kimi qəbul etmək düzgün olmaz.

Lakin beynəlxalq siyasətdə şəxsi münasibətlərlə dövlət maraqları həmişə üst-üstə düşmür. Vaşinqtonla Təl-Əviv İranın nüvə imkanlarının məhdudlaşdırılması və təhlükəsizlik məsələlərində ortaq mövqeyə malik olsalar da, hərbi əməliyyatların miqyası, müddəti və yekun məqsədləri ilə bağlı fərqli yanaşmalar ortaya çıxa bilər.

ABŞ İrana qarşı daha dağıdıcı silahlardan istifadə etmək qərarına gəlsə, İsrailin də bu əməliyyatlara qoşulması mümkündür. Ancaq burada mühüm fərq var. İsrailin ABŞ-ın hərbi əməliyyatlarını dəstəkləməsi ilə onun bütün zərbə planlarında birbaşa iştirak etməsi eyni məsələ deyil. Təl-Əviv özünün təhlükəsizlik maraqlarına uyğun olaraq müstəqil hərbi addımlar da ata bilər." Bu fikirləri Səs qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev Sonxeber.az-a açıqlamasında deyib.
Ekspert qeyd edib ki, sigər tərəfdən, Tramp administrasiyası hərbi əməliyyatların müəyyən mərhələdə dayandırılmasını və ya danışıqlar yolu ilə nəticə əldə edilməsini məqsədəuyğun hesab edərsə, İsrail rəhbərliyi ilə taktiki fikir ayrılıqları yarana bilər. Belə bir vəziyyətdə əsas sual tərəflərin bir-birinə nə dərəcədə güvənməsi deyil, ortaq strateji məqsədlərinin hansı həddə qədər üst-üstə düşməsidir.

ABŞ-ın mümkün ağır zərbələri İranın cavab tədbirlərini də sərtləşdirə, münaqişənin İsrailə və regionun digər ölkələrinə yayılması riskini artıra bilər. Buna görə də hərbi üstünlüyün mövcudluğu münaqişənin siyasi nəticələrinin əvvəlcədən müəyyənləşdiyi anlamına gəlmir.

"Mənim qənaətimə görə, hazırkı mərhələdə ABŞ-la İsrail arasında münasibətləri yalnız Trampın bir açıqlaması əsasında qiymətləndirmək olmaz. Əsas göstəricilər tərəflərin real hərbi qərarları, əməliyyatların koordinasiyası və müharibənin gələcək məqsədləri olacaq. ABŞ və İsrail birgə hərəkət edə də bilərlər, müəyyən mərhələdə fərqli taktiki xətt seçə də bilərlər. Hansı variantın reallaşacağını isə rəsmi qərarlar və hadisələrin faktiki inkişafı göstərəcək." - deyə, B.Quliyev əlavə edib.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin