6 həftə şəkərdən imtina edən zaman orqanizmdə baş verənlər... - Alimlər açıqlayır

6 həftə şəkərdən imtina edən zaman orqanizmdə baş verənlər... - Alimlər açıqlayırŞəkər gündəlik qidalanmamızda düşündüyümüzdən daha böyük yer tutur. O, təkcə şirniyyatlarda deyil, çörəkdə, səhər yeməyi məhsullarında, hazır yeməklərdə və müxtəlif souslarda da mövcuddur.

Bəs altı həftə ərzində əlavə şəkər qəbulundan imtina edilsə, orqanizmdə hansı dəyişikliklər baş verər? Enerji səviyyəsi, iştaha və dad duyğusu necə dəyişər?

Sonxeber.az xəbər verir ki, bu barədə BBC-də dərc olunan məqalədə altı həftə ərzində əlavə şəkər qəbulundan imtina edən bir jurnalistin təcrübəsi təqdim olunub. Müəllif gündəlik qidalanmasında ev yeməklərinə üstünlük versə də, hər gün bir-iki dəfə şokolad və digər şirniyyatlar yediyini qeyd edib. Bu vərdişdən narahat olan jurnalist altı həftə ərzində tərkibində əlavə edilmiş rafinə şəkər olan qidalardan imtina etmək qərarına gəlib. O, bal və meyvə şirəsi də qəbul etməyib. Bununla belə, bütöv meyvələrdəki təbii şəkəri və orqanizm üçün enerji mənbəyi olan mürəkkəb karbohidratları qidalanmasında saxlayıb.

Eksperimentin ilk günlərində müəllif enerji səviyyəsində dəyişiklik hiss edib. Xüsusilə nahardan sonra yaranan yorğunluğun azaldığını bildirib. Ancaq şirin qidalardan uzaqlaşmaq o qədər də asan olmayıb. O, tez-tez soyuducuda şirin bir şey axtardığını və nədənsə məhrum olduğu hissini yaşadığını yazıb.

Eksperiment zamanı məlum olub ki, əlavə şəkərdən uzaq durmaq düşündüyündən daha çətindir. Müəllif supermarketdə məhsulların tərkibini araşdırarkən gözləmədiyi qidalarda da şəkər aşkar edib. Məsələn, bir sendviçdə 5,7 qram, hazır bolonez yeməyində 9 qram, adi çörəyin bir dilimində isə təxminən 1,2 qram şəkər olub.

ABŞ-da qidalanma üzrə tövsiyələr gündə 50 qramdan az, Böyük Britaniyanın Milli Səhiyyə Xidməti isə 30 qramdan az əlavə şəkər qəbul etməyi məsləhət görür. Lakin ABŞ-da aparılan araşdırmalara görə, yetkin insanlar gündə orta hesabla 65-70 qram şəkər qəbul edirlər.

Qidalarda qlükoza, fruktoza, laktoza və saxaroza kimi müxtəlif şəkər növləri mövcuddur. Meyvələrdə fruktoza, süddə laktoza, süfrə şəkərində isə saxaroza var. Şirələr, bal və şərbətlərdəki sərbəst şəkərlər də orqanizm tərəfindən daha asan mənimsənilir.

Miçiqan Universitetinin psixologiya professoru Eşli Gerhardtın sözlərinə görə, insan doğulduğu andan şirin dada meyilli olur. Problem isə müasir qida sənayesinin şəkərli məhsulları ucuz və əlçatan şəkildə istehsal etməsidir.

Həddindən artıq şəkər hansı problemlərə səbəb olur?

Araşdırmalar göstərir ki, şəkərlə zəngin qidalar qanda şəkərin səviyyəsini sürətlə yüksəldə bilər. Bu halın tez-tez təkrarlanması insulinə həssaslığın azalmasına və ikinci tip diabet riskinin artmasına səbəb ola bilər.

Yüksək şəkər qəbulu diş çürüməsi, piylənmə, iltihabi proseslər, Altsheymer xəstəliyi və bəzi xərçəng növləri ilə də əlaqələndirilir. Son araşdırmalar şəkərlə zəngin qidalanmanın narahatlıq və depressiya əlamətləri də daxil olmaqla, psixoloji problemlərlə əlaqəli ola biləcəyini göstərir.

Şəkərli içkilərin qaraciyərə təsiri ilə bağlı aparılan bir təcrübədə bir neçə həftə ərzində belə içkilər qəbul edən iştirakçılarda qaraciyər piyinin miqdarı təxminən iki dəfə artıb. Bu nəticə onların ümumi kalori qəbulunun eyni qalmasına baxmayaraq müşahidə edilib.

Araşdırmanın həmmüəllifi, şəkərin zərərləri üzrə mütəxəssis Robert Lustiq fruktozanın hüceyrələrdə enerji istehsalına cavabdeh olan mitoxondrilərin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirir. Onun sözlərinə görə, bu proses yorğunluq, halsızlıq, əsəbilik və diqqət dağınıqlığı ilə nəticələnə bilər.

Şəkərdən imtina niyə çətindir?

Eksperimentin ilk günlərində müəllif güclü şirin qida istəyi ilə üzləşib. Xüsusilə tədbirlərdə və qonaqlıqlarda şirniyyatlardan imtina etmək çətin olub.

Bunun bioloji səbəbləri də var. ABŞ-ın Binqhemton Universitetinin professoru Lina Beqdaşın sözlərinə görə, şəkər qəbulu beyində opioid asılılığında müşahidə edilən bəzi mexanizmlərə bənzər dəyişikliklər yarada bilər.

Şirin qidalar beynin mükafat sistemini aktivləşdirir və dopamin ifrazını artırır. Bu isə insanda həzz və məmnunluq hissi yaradır. Şəkərə güclü meyilli olan insanlarda bu reaksiya daha qabarıq ola bilər. Bununla belə, şəkərin asılılıq yaratma xüsusiyyəti elmi müzakirə mövzusu olaraq qalır.

Müəllif şirniyyat istəyini azaltmaq üçün banan, qaragilə və kakao tozundan hazırlanan kokteyllərə, həmçinin üzümə və almaya üstünlük verib. Zaman keçdikcə meyvələrin dadını əvvəlkindən daha şirin hiss etməyə başlayıb.

Üç həftədən sonra şirniyyat istəyi azalır

Stanford Universitetinin Tibb Məktəbinin dietoloqu Daliya Perelman bildirir ki, şəkər qəbulunu dayandırdıqdan bir neçə gün sonra orqanizm bu dada daha az ehtiyac duymağa başlayır. Dad reseptorları dəyişir və insan təbii şirinliyi daha yaxşı hiss edir.

Eksperimentin təxminən üçüncü həftəsində müəllif şirniyyat istəyinin xeyli azaldığını müşahidə edib. Günortadan sonra acdıqda şirniyyat əvəzinə zeytun, qoz-fındıq və meyvə yeməyə başlayıb.

Beqdaşın fikrincə, şəkər qəbulunun azalması triqliseridlərin səviyyəsinin aşağı düşməsinə və insulinə həssaslığın yaxşılaşmasına da kömək edə bilər.

Şəkər qəbulunun azaldılmasının uşaqlara təsiri ilə bağlı kiçik bir araşdırmada isə 41 uşaq 10 gün ərzində əlavə şəkər qəbul etməyib. Eksperimentin sonunda onların qan təzyiqi və bədən piyinin miqdarı azalıb, insulinə qarşı müqavimət göstəriciləri və davranışlarında yaxşılaşma müşahidə olunub.

Altı həftə sonra orqanizmdə hansı dəyişikliklər baş verir?

Eksperiment başa çatdıqda müəllif gündəlik şirniyyat yemək istəyinin əvvəlki kimi olmadığını bildirib. Hətta az şəkərli səhər yeməyi məhsulları belə ona həddindən artıq şirin gəlməyə başlayıb.

Altı həftədən sonra yenidən şirniyyat yeməyə cəhd edən jurnalist əvvəlki həzz hissini yaşamadığını qeyd edib. Tərkibində 28 qram şəkər olan şokoladlı peçenyedən bir neçə dişləmədən sonra imtina edib. Şəkərin dadı şokoladın dadını üstələyib, ardınca isə yenidən yorğunluq hiss edib.

Müəllif bundan sonra əlavə şəkərdən tamamilə imtina etmək əvəzinə, həftəiçi günlərdə onu məhdudlaşdırmaq, həftəsonu isə az miqdarda şirniyyat yemək qərarına gəlib.

Eksperiment göstərib ki, altı həftə ərzində əlavə şəkər qəbulunun dayandırılması insanın dad duyğusuna və qidalanma vərdişlərinə təsir edə bilər. Bu müddətdə şirniyyat istəyi azala, təbii qidaların şirinliyi daha aydın hiss oluna, enerji səviyyəsində dəyişikliklər müşahidə edilə bilər. Bunun üçün məhsulların tərkibini yoxlamaq, şəkərli içkiləri azaltmaq və sağlam qəlyanaltılara üstünlük vermək vacibdir.(Qaynarinfo)


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 152   Tarix: 19 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Beyin üçün zərərli qidalar açıqlandı

Düzgün qidalanmamaq beyində iltihabı proseslərə, yaddaş pozulmasına və digər əqli problemlərə gətirib çıxara bilər. Buna yol verməmək üçün, ilk növbədə şəkər tərkibli məhsulların istifadəsini azaltmaq vacibdir. Lakin şəkərdən imtina etmək də olmaz. Belə ki, bu, əqli imkanların zəifləməsi və hətta qısamüddətl

17 sentyabr 2021
.

Yatmazdan 1 saat əvvəl süd için

Çoxları rahat yata bilməməkdən, yuxusuzluqdan, gecələr tez-tez oyanmaqdan şikayət edir. Yuxu pozuntusunu yaradan səbəblər arasında qidalanma birinci yerdədir. Belə ki, gün ərzində yediklərimiz yuxu rejimini tənzimləyir. Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, insan sağlamlığı üçün yuxu ən önəmli faktordur

15 sentyabr 2021
.

Qızdırma, baş ağrıları, ishal... - COVID-19, yoxsa mövsümi qrip? - VİDEO

Qarşıdan payız gəlir. Mövsüm dəyişikliyi zamanı adət etdiyimiz kimi qrip və respirator xəstəliklər yayılıb. xəbər verir ki, koronavirus kimi eyni əlamətlər mövsümi xəstəliklərdə də özünü göstərir. Hazırda uşaqlar arasında da virusun yayılması müşahidə olunur. Bəs onları necə fərqləndirməli və hər ik

9 sentyabr 2021
.

Vaksin vurduran tələbələrə təhsil haqqında güzəşt ediləcək? - AÇIQLAMA

Özbəkistanda vaksin vurduran tələbələrə təhsil haqqını ödəməkdə 10 faiz güzəşt ediləcəyi barədə qərar qəbul edilib. Bəs Azərbaycanda da tələbələrə endirim tətbiq olunma ehtimalı varmı? . Məsələ ilə bağlı təhsil eksperti Kamran Əsədov -a açıqlama verib. O, başqa çıxış yolunun olmadığını qeyd edərək bunlar

10 sentyabr 2021
.

Yaponiyalı həkimlər "Pfizer" peyvəndində yad cisimlər aşkar ediblər

Yaponiyalı mütəxəssislər "Pfizer"BioNTech" şirkətlərinin birgə istehsalı olan koronavirusa qarşı vaksinin tərkibində yad cisimlər aşkar ediblər. Ölkə üzrə üç fərqli vaksinasiya məntqəsində istifadə edilən 18 doza peyvəndin içində ağ toz şəkilli kənar elementlər müşahidə olunub. Həkimlə

15 sentyabr 2021
.

Bronxlarda olan problemlər üçün sınanmış məcun

Məhsul Haqda Ətraflı. Yuxarı tənəffüs yollarının xəstəliklərindən daha çox bronxitlər, faringit, bronxial. astma, laringit və kəskin respirator virus infeksiyalarıdır. Bronxların qıcıqlanması,. tez-tez bəlğəmin xaric olunması, təngənəfəslik, boğulma hissi və xüsusilə gecələr. baş verən öskürək tutmalar

17 sentyabr 2021
.

Kolbasa, kabab və burger - Gündə 25 qram yesəniz...

Britaniyada Leeds Universiteti tərəfindən aparılmış bir araşdırma hər gün emal olunmuş ət yeyən insanlarda demensiya (ağıl zəifləməsi) riskinin 44 faiz arta biləcəyini göstərib. -a istinadən bildirir ki, araşdırmada kolbasa, kabab və burger kimi qidaların orta və daha yuxarı yaşlarda beyin sağlamlığın

15 sentyabr 2021
.

Koronavirusu yarım saatdan az müddətdə təyin etmək mümkün olacaq

COVID-19-u yarım saatdan az müddətdə yüksək dəqiqliklə aşkar edə biləcək cihaz hazırlanıb. İxtiranın müəllifi Rusiya Federal Tibbi və Bioloji Agentliyinin (FTBA) Fiziki və Kimya Tibb İnstitutundan olan rusiyalı mütəxəssislərdir. Bildirilir ki, cihaz virus antigeninin varlığını 27 dəqiqədə aşkarlayır

8 sentyabr 2021
.

Pis əhvalın koronavirusla əlaqəsi açıqlandı

Pis əhval-ruhiyyə səbəbindən COVID-19-a yoluxmaq mümkündür. -a istinadən xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı infeksionist Svetlana Malinovskaya koronavirusun gözlənilməz səbəbləri barədə danışarkən bildirib. Həkimin sözlərinə görə, insanın psixoloji vəziyyətinin immun sistemə böyük təsiri var. "Qorxu

14 sentyabr 2021