Hansı məhsulların beyin hüceyrələrinin məhvinə səbəb olduğu açıqlandı
"Demensiya - yaddaş, analitik qabiliyyətlər, diqqət, məkanda oriyentasiya kimi koqnitiv funksiyaların tədricən azalması ilə xarakterizə olunan simptomlar kompleksidir. Bu xəstəliyə ən çox altsheymer və damar demensiyası (beyində qan dövranının pozulması nəticəsində yaranır) səbəb olur. Demensiya, həmçinin ürək-damar, autoimmun xəstəlikləri, B qrupu vitaminlərinin kəskin çatışmazlığı, kəllə-beyin travmaları fonunda da inkişaf edə bilər".
Oxu.Az-ın "İzvestiya"ya istinadən verdiyi məlumata görə, bu barədə nevroloq Polina Lepilova xəbərdarlıq edib.
Onun sözlərinə görə, düzgün olmayan qidalanma bir-biri ilə əlaqəli xəstəliklərin - ateroskleroz, ürək-damar xəstəlikləri və demensiyanın inkişafına səbəb olur.
"Zərərli qidaların qəbulu qanda yağların balansının pozulmasına, damarların zədələnməsinə, iltihaba və beyin hüceyrələrinə zərər verən sərbəst radikalların əmələ gəlməsinə səbəb olur", - deyə həkim izah edib.
Lepilova bildirib ki, fastfud, qızardılmış qida, yağlı ət, marqarin, kərə yağının qəbulu kimi qida vərdişləri tərkibindəki transyağlar və doymuş yağlar səbəbindən sağlamlığa mənfi təsir göstərir.
"Bu maddələr "pis" xolesterin səviyyəsini artırır ki, bu da zamanla aterosklerozun inkişafına səbəb olur. Belə qidalanma, həmçinin neyronlara zərər verən sərbəst radikalların və iltihabın əmələ gəlməsinə səbəb olur", - deyə həkim qeyd edib.
Mütəxəssis, həmçinin tərkibində yüksək miqdarda duz olan məhsulların (gündə 5 qramdan çox) qəbulunu da risk faktoru kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, belə qidalanma insult və arterial hipertenziyanın inkişafına gətirir, bunlar da öz növbəsində demensiyanın yaranmasına səbəb ola bilər.
"Tərkibində az miqdarda lif ilə (tərəvəz, meyvə, tam taxıl məhsulları) pəhriz də ürək-damar xəstəlikləri riskini özündə daşıyır. Çünki lif ümumi xolesterinin istehsalının, eləcə də şəkərli diabet riskinin azalmasına kömək edir. Spirtli içkilərin qəbulu isə damarların sağlamlığına mənfi təsir göstərir və beyin hüceyrələrinin normal işləməsi üçün zəruri olan B qrupu vitaminlərinin çatışmazlığına səbəb olur", - deyən həkim bütün bu xəstəliklərin demensiya ilə nəticələnə biləcəyini xatırladıb.
Mütəxəssis bildirib ki, əqli sağlamlığın qorunması üçün düzgün qidalanmanın da daxil olduğu kompleks tədbirlərin görülməsi vacibdir.
"Xüsusilə, təzə tərəvəz və meyvələr, tam taxıllar, qoz-fındıq, yağlı balıq növləri, yarma, az yağlı ət növləri və digər faydalı məhsulların qəbulunu nəzərdə tutan Aralıq dənizi pəhrizinə riayət etmək tövsiyə olunur. Belə pəhriz antioksidantlar, faydalı omeqa-3 yağ turşuları və polifenollar kimi iltihabəleyhinə komponentlər hesabına koqnitiv funksiyaları yaxşılaşdırır", - deyə Lepilova sözlərini yekunlaşdırıb.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq Baxılıb: 1449 Tarix: 11 fevral 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Diabet xəstələri banan yeyə bilər?
Yaşıl və həddindən artıq yetişmiş banan qanda qlükoza səviyyəsinə fərqli təsir göstərə bilər. Bananlar çox vaxt şəkərli diabet zamanı rasiondan çıxarılmalı məhsullar sırasında göstərilir. Lakin elmi məlumatlar məsələnin daha mürəkkəb olduğunu ortaya qoyur. Burada yalnız meyvənin tərkibindəki təbii şəkəri
25 oktyabrYumurta qan şəkərinə necə təsir edir?
Yumurta balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi ola bilər və diabetli insanlar üçün də uyğun məhsullardan sayılır. Tərkibində karbohidratın az olması səbəbindən yumurta qan şəkərinin səviyyəsinə çox cüzi təsir göstərir və yeməkdən sonra qlükozanın kəskin yüksəlməsinə səbəb olmur. Bir iri yumurtanı
17 oktyabr3 kiçik vərdiş ömrü 9 il uzada bilər
Sidney Universitetinin alimləri yuxu, fiziki aktivlik və qidalanmada kiçik dəyişikliklərin insan ömrünü 9 ilə qədər uzada biləcəyini müəyyən ediblər. Axşam.az xəbər verir ki, 2026-cı ildə "eClinicalMedicine" jurnalında dərc olunan araşdırma təxminən 60 min insanın 8 il ərzində müşahidəsin
14 oktyabrAxşam yeməyindən sonra yemək yeyirsiniz? - Bu xəbəri mütləq oxuyun
Gec saatlarda yemək qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faizədək artıra bilər. xəbər verir ki, təxminən 200 min nəfərin məlumatlarının təhlil edildiyi araşdırma gec saatlarda qidalanmaqla qaraciyər yağlanması və sirroz arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb. ABŞ-nin Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetini
24 oktyabrSpirtli içki qəbulundan sonra gözlər niyə qızarır? - SƏBƏB
"Spirtli içki istifadəsi zamanı damarlar genişlənir. Bu zaman gözün ön səthindəki xırda damarların genişlənməsi gözlərdə qızartıya səbəb ola bilər. Bu zaman sulanma və digər narahatlıqlar da müşahidə edilə bilər". xəbər verir ki, bunu Batıgöz Klinikasının oftalmoloqu Samirə Qələndərli Azərbayca
9 oktyabrQapalı məkanlarda yaşamağın gizli qarşılığı: Sağlamlıq üçün 4 risk
İnsanlar həyatlarının təxminən 93 faizini qapalı məkanlarda keçirirlər. Kaliforniyalı həkim və təbii təbabət üzrə mütəxəssis Con La Pumanın fikrincə, bu, sağlamlıq üçün "gizli vergi" adlandırıla biləcək mənfi nəticələrə gətirib çıxarır. O, bu barədə "Qapalı məkanlar epidemiyası" adl
9 oktyabrValideynlərin yol verdiyi təhlükəli səhv: Uşaqların sağlamlığı risk altındadır
Uşaqların sağlamlığını qorumaq üçün valideynlərin gündəlik həyatda yol verdiyi bəzi ehtiyatsızlıqlar ciddi təhlükələr yarada bilər. Xüsusilə, həkim məsləhəti olmadan dərman verilməsi, preparatların yaşa və çəkiyə uyğun olmayan dozada istifadəsi, eləcə də dərman və məişət kimyəvi vasitələrinin uşaqları
23 oktyabrAlimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi
Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf
19 oktyabrHepatitlə bağlı diqqətçəkən statistika: Ötən illə müqayisədə azalma var
2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda viruslu hepatit diaqnozu ilə 62 nəfər qeydiyyata alınıb. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 109 nəfər olub. Bu barədə Trend-in sorğusuna cavab olaraq, Dövlət Statistika Komitəsindən məlumat verilib. Qeyd edilib ki, hesabat dövründə hepatit A diaqnoz
24 oktyabr