Pandemiya beynin sürətli qocalmasına səbəb olub

Pandemiya beynin sürətli qocalmasına səbəb olubBritaniyalı alimlər pandemiya dövründə insanların beyninin normaldan daha sürətli qocaldığını müəyyən ediblər.

Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə "Nature Communications" jurnalında dərc olunan araşdırmada deyilir. Üstəlik, bu təsir yalnız COVID-19-a yoluxanlarda deyil, yoluxmayanlarda da müşahidə olunub.

Tədqiqatçılar əvvəlcə pandemiyadan əvvəl toplanmış 15 334 sağlam insanın məlumatları əsasında normal beyin qocalma modelini hazırlayıblar. Daha sonra 996 iştirakçının təxminən 2–3 illik fasilə ilə çəkilmiş iki beyin skanını müqayisə ediblər. Onlardan 564 nəfər iki dəfə pandemiyadan əvvəl, qalan 432 nəfər isə ikinci skanı 2021–2022-ci illərdə etdirib.

Nəticədə məlum olub ki, insanların beyni iki il ərzində normaldan 5,5 ay daha çox qocalıb. Virusla yoluxmuş şəxslərdə məlumat emalı sürəti və zehni çeviklik kimi bəzi idrak funksiyalarının da zəiflədiyi müşahidə edilib.

Araşdırmanın müəllifi bildirib ki, beynin daha sürətli qocalması xüsusilə kişilər və aşağı sosial-iqtisadi təbəqələrdəki insanlar arasında daha çox nəzərə çarpıb. Onun sözlərinə görə, beynin vəziyyətinə yalnız xəstəliklər deyil, həyat təcrübəsi də təsir edir.

Kişilər və qadınlar arasında fərq isə orta hesabla 2,5 ay təşkil edib. Alimlər hesab edirlər ki, bu dəyişikliklərə qapanmaların yaratdığı stress, sosial təcrid və yoluxma qorxusu səbəb olub. Pandemiya, hətta birbaşa yoluxma baş verməsə belə, beynə təsir göstərib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 410   Tarix: 26 iyul 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Heç su içməyənlərin orqanizmində nə baş verir?

Su - insan bədəninin təxminən 60%-ni təşkil edir və demək olar ki, bütün həyati proseslərdə iştirak edir. Buna baxmayaraq, çox insan gün ərzində çox az su içir və ya ümumiyyətlə su içmək vərdişi yoxdur. su az içənlərin bədənində nələr baş verdiyini açıqlayır:. 1. Susuzlaşma (dehidratasiya) başlayır

16 aprel
.

Suçiçəyi haqqında nəyi biləməliyik?

"Suçiçəyi və suçiçəyi əlamətləri adətən uşaqlarda rast gəlinən və Varicella Zoster Virus (VZV) (Herpes II) tərəfindən törədilən yoluxucu xəstəlikdir. Bu xəstəlik xüsusilə immun sistemi zəif olan uşaqlar üçün daha ağır fəsadlara səbəb ola bilər. Suçiçəyi bir şəxsdən digərinə öskürək və ya asqırm

28 aprel
.

Gecə yata bilməməyinizin səbəbi ayaqlarınız ola bilər

Dincəlmək üçün uzandığınızda ayaqlarınızda hiss etdiyiniz o müəmmalı narahatlıq, əslində bədəninizin verdiyi bir imdad çağırışıdır. xəbər verir ki, xroniki venoz çatışmazlığı ayaqlardakı damar qapaqcıqlarının funksiyasını itirməsi nəticəsində qanın ürəyə qayıtmasının çətinləşməsidir. Gün boyu ayaqlard

26 aprel
.

Pişiklər xərçəngin müalicəsinə kömək edə bilər

Onkoloji sahədə aparılan araşdırmalar pişiklərin xərçəngin öyrənilməsində mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir. Bildirilir ki, pişiklərdə olan bəzi viruslar insanlarda qaraciyər xərçənginə səbəb olan viruslara bənzəyir. Bu xüsusiyyət alimlərə xəstəliyin mexanizmini daha yaxşı anlamağa və yeni müalic

22 aprel
.

Duş lifi ilə yuyunanlara xəbərdarlıq: Gigiyena sandığınız şey xəstəlik mənbəyi ola bilər

Hamamda nəm qalan hər bir təmizlik vasitəsi mikroorqanizmlərin sürətlə çoxalmasına şərait yaradır. Tam qurumayan liflər təmizləmək əvəzinə, bakteriyaları birbaşa dərinin məsamələrinə daşıyır. xəbər verir ki, duş liflərinin məsaməli quruluşu suyu daxilində həbs edir ki, bu da quruma prosesini çətinləşdirir

25 aprel
.

Açıq şəraitdə satışa çıxarılan qidalar - Xəstəlik riski yüksəkdir

Açıq şəraitdə satışa çıxarılan qidalar hər zaman sağlam hesab olunmur. Türkiyə mətbuatına istinadla xəbər verir ki, qida təhlükəsizliyində əsas rol məhsulun istehsal və saxlanma şəraitinə aiddir. Açıq şəkildə satılan məhsullar çox vaxt nəzarət və qeydiyyat sistemindən kənarda qalır. Bu isə onların istehsa

18 aprel
.

Ağrıkəsicilərdən tez-tez və nəzarətsiz istifadə hansı sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər? - AÇIQLAMA

"Ağrıkəsicilər ağrı və narahatlığın aradan qaldırılmasında effektiv vasitələr hesab olunsa da, onların həddindən artıq istifadəsi orqanizm üçün risklidir. Xüsusilə qeyri-steroid iltihabəleyhinə dərmanlar - İbuprofen, Aspirin, eləcə də diklofenak və ketonal kimi preparatlar tez-tez istifadə edildikd

17 aprel
.

Bazarda 2 manata satılan bu möcüzə qaraciyəri yeniləyir

Torpağın altında gizlənən bu bənövşəyi möcüzə təkcə rəngi ilə deyil, elmi araşdırmalarla sübut olunmuş faydaları ilə sağlamlıq reseptlərinin əvəzolunmazına çevrilib. xəbər verir ki, qidalanma mütəxəssisləri vurğulayırlar ki, qırmızı çuğundurda olan yüksək nitrat bədəndə nitrik oksidə çevrilərək damarlar

19 aprel
.

Qəhvənin bilinməyən faydası aşkarlandı

Yeni bir araşdırmaya görə, qəhvə yalnız səhərlər oyanmağı asanlaşdırmır. Onun müntəzəm istehlakı bağırsaq mikrobiotasına müsbət təsir göstərə, stress səviyyələrini azalda və zehni performansa töhfə verə bilər. Qəhvə illərdir enerji verən içki kimi tanınır. Lakin son elmi tədqiqatlar onun bağırsaq v

27 aprel