Altsheymer tarixə qovuşur? - Bu il öyrəndiyimiz ümidverici beş yenilik

Altsheymer tarixə qovuşur? - Bu il öyrəndiyimiz ümidverici beş yenilikAltsheymer xəstəliyi demensiya hallarının 60–80 faizini təşkil edir. Son illərdə diaqnoz və müalicə sahəsində mühüm irəliləyişlər əldə olunub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, 2024-cü ildə yayımlanan Lancet Komissiyasının hesabatına görə, demensiya hallarının təxminən yarısı risk faktorlarının aradan qaldırılması ilə qarşısı alına bilər. 2025-ci ildə aparılan araşdırmalar da xəstəliyin gedişatının daha dərindən anlaşılması və erkən müdaxilə imkanlarını göstərir.

Nevrologiya üzrə professor Ronald Petersen bildirir ki, hazırda "qaz pedalına basmaq və bu işləri sürətləndirmək" vaxtıdır: "Yalnız ömür uzunluğu deyil, sağlam ömür müddəti üzərində də əhəmiyyətli dəyişikliklərin astanasındayıq"

2025-ci ildə Altsheymer və demensiya ilə bağlı ümidverici 5 böyük yenilik:

1. Altsheymer qan testi

ABŞ-ın FDA qurumu may ayında Altsheymer xəstəliyinin əsas bioloji göstəriciləri – amiloid beta və p-tau217 zülallarını 90 faizdən yüksək dəqiqliklə aşkar edən ilk qan testini təsdiqləyib. Bu test bahalı PET müayinələri və bel mayesi analizi ilə müqayisədə daha əlçatan, sərfəli və geniş yayılacaq. Erkən diaqnoz isə həm dərman müalicəsi, həm də həyat tərzi dəyişiklikləri ilə vaxtında müdaxilə imkanı yaradır.

2. Həyat tərzi dəyişiklikləri

ABŞ-da aparılan genişmiqyaslı U.S. POINTER klinik sınağı göstərib ki, qidalanma, idman, idrak təlimi və sağlamlıq nəzarətinin birgə tətbiqi demensiya riski daşıyan insanlarda yaddaş və düşünmə qabiliyyətini yaxşılaşdırır. Xüsusən APOE4 genini daşıyan şəxslərin Aralıq dənizi pəhrizindən daha çox fayda gördüyü məlum olub.

3. İltihablanma üzərində fokus

Elm adamları amiloid betanın yanaşı, iltihablanmanın da demans riskində mühüm rol oynadığını ortaya çıxarıb. APOE4 geninə malik insanların immun sistemlərindəki dəyişikliklər onları yalnız Altsheymer deyil, digər nevrodegenerativ xəstəliklərə də meylli edir. Mütəxəssislər immun sisteminin fəaliyyətini tənzimləyən "immunomodulyasiya" üsullarının gələcəkdə böyük irəliləyiş ola biləcəyini bildirir.

4. Peyvəndlərin qoruyucu təsiri

Son araşdırmalar göstərib ki, bəzi peyvəndlər demensiya riskini azalda bilər. Zona peyvəndinin yeddi il ərzində demensiya ehtimalını 20 faiz azaltdığı sübut olunub. Həmçinin zona və RSV peyvəndlərinin də müsbət təsiri müəyyənləşdirilib. Alimlər bunu həm infeksiyaların qarşısını alma, həm də immuniteti faydalı şəkildə aktivləşdirməklə izah edir.

5. Lityumla yeni kəşf

"Nature" jurnalında yayımlanan bir araşdırmada lityumun Altsheymer xəstəliyinə qarşı qoruyucu rol oynaya biləcəyi bildirilib. Təcrübələrdə lityum çatışmazlığının beyin iltihabını artırdığı, amiloid beta və tau zülallarının yığılmasını sürətləndirdiyi aşkarlanıb. Alimlər az miqdarda lityum orotatın xəstəliyin gedişini dəyişdirə və beyin fəaliyyətini bərpa edə biləcəyini qeyd edirlər.

Bu nəticələr Altsheymer xəstəliyinin gələcəkdə daha idarəolunan və müalicə edilə bilən vəziyyətə çevrilə biləcəyinə dair böyük ümid yaradır.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 599   Tarix: 26 sentyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Alçanın bu xeyrini bilirdiniz?

Alça həm dadlı, həm də sağlamlıq üçün olduqca faydalı meyvələrdən biridir. Tərkibində bol miqdarda C vitamini, antioksidantlar, kalium və lif olduğu üçün orqanizmə bir çox müsbət təsir göstərir. xəbər verir ki, alça immun sistemini gücləndirməyə kömək edir və xüsusilə yaz-yay mövsümündə orqanizmin vitami

31 may
.

Daha yaxşı yuxu üçün nə lazımdır? - 6 məhsul

Melatonin insan beyninin yuxu və oyaqlıq dövrlərini tənzimləmək üçün istehsal etdiyi hormondur. O bəzi qidalarda da təbii şəkildə mövcuddur. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Health" nəşrinin məlumatına əsasən, müəyyən məhsullar orqanizmdə melatonin səviyyəsinin artmasına və daha keyfiyyətli yuxuy

29 may
.

Ürək üçün ən faydalı şirə: 14 günə təzyiqi azalda bilər

Çuğundur şirəsi uzun illərdir ürək-damar sistemini dəstəkləyən içkilərdən biri kimi tanınır. Lakin Ekseter Universitetinin britaniyalı alimlərinin yeni araşdırması göstərib ki, onun təsiri əvvəllər düşünüləndən daha geniş ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ABCZdrowie.pl yazır. Tədqiqatçıla

29 may
.

Yayda bəzi ayaqqabıları geyinmək təhlükəlidir - Ortopeddən xəbərdarlıq

"Yay ayaqqabısının düzgün seçilməməsi sağlamlıq üçün mənfi nəticələrə yol aça bilər". xəbər verir ki, bunu -ya rusiyalı travmatoloq-ortoped Antonina Zavadskaya deyib. Həkimin sözlərinə görə, yay üçün ayaqqabı seçərkən ortopedik xəstəliklərdən və zədələnmə riskindən qorunmaq üçün onun konstruksiyasın

7 iyun
.

İltihabı zəncəfildən daha təsirli şəkildə aradan qaldıran 8 qida

İltihab təkcə zədə və ya ağrıdan sonra yaranan şişkinlik deyil. Bədəndə illərlə səssiz şəkildə davam edən xroniki iltihabın ürək-damar xəstəlikləri, diabet və artrit kimi problemlərin inkişafı ilə əlaqəli olduğu elmi araşdırmalarda göstərilir. Buna görə "iltihabı azaltmaq üçün nə yemək lazımdır"

1 iyun
.

Hansı daha xeyirlidir, yemiş, yoxsa qarpız? - İki meyvənin müqayisəsi

Yay mövsümünün ən məşhur giləmeyvələrindən olan qarpız və yemiş həm susuzluğu yatırması, həm də orqanizmi nəmləndirməsi ilə seçilir. Mütəxəssislər bu iki meyvənin faydalarını müqayisə edərək hansı hallarda hansına üstünlük verilməsinin daha məqsədəuyğun olduğunu izah ediblər. xarici mediaya istinadl

7 iyun
.

Bu məhsullar böyrək daşlarının yaranmasına səbəb olur

Böyrək daşları ən geniş yayılmış uroloji xəstəliklərdən biridir və onun yaranması əsasən həyat tərzi və qidalanma ilə əlaqələndirilir. Yanlış məhsul seçimi problemi dərinləşdirə bildiyi kimi, düzgün pəhriz yeni daşların əmələ gəlmə riskini də azalda bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, BBC ekspertlərə istinadə

29 may
.

Elm adamları açıqladı: Qocalmanın sürətləndiyi iki xüsusi yaş dövrü var

Qocalma prosesi hər zaman eyni sürətlə və düz xətt üzrə getmir. "Stanford Universiteti"nin rəhbərliyi ilə aparılan mühüm bir elmi araşdırma insan bədənində qocalma ilə bağlı molekulyar dəyişikliklərin xüsusilə 44 və 60 yaş civarında kəskin şəkildə sürətləndiyini ortaya qoyub. xəbər verir ki

31 may
.

Gündə neçə fincan çay içmək faydalıdır?

Çay ürək-damar xəstəlikləri və onkoloji xəstəliklər də daxil olmaqla, müxtəlif səbəblərdən ölüm riskinin azaldılmasına kömək edir. xəbər verir ki, bu barədə həkim-qastroenteroloq Darya Boqomolovanın açıqlamasına əsasən məlumat dərc edib. Yetkin insanlar üçün qara və ya yaşıl çayın tövsiyə olunan gündəli

14 iyun